In het kort
In deze folder wordt informatie gegeven over aanhoudende buikklachten en de behandeling hiervan.

Informatie over aanhoudende buikklachten
Aanhoudende buikklachten
Bij langdurige buikklachten (meer dan twee maanden) wordt gesproken van chronische of aanhoudende buikpijn.
De arts zal onderzoek doen naar de oorzaak van de buikpijn en stelt de diagnose aan de hand van het klachtenpatroon, de duur van de klachten, lichamelijk onderzoek en onderzoek van bloed en/of ontlasting.
Vaak is de oorzaak van buikklachten functioneel. Dat wil zeggen dat de functie van de darm verstoord is. Er is dan geen lichamelijke oorzaak voor de buikpijn. Er zijn verschillende vormen van functionele buikpijn. Prikkelbare darm syndroom (PDS) is een vorm van functionele buikpijn.
Hoe vaak komt het voor?
Buikpijn is een van de meest voorkomende symptomen op de kinderleeftijd. Geschat wordt dat er in Nederland ongeveer 150.000 kinderen zijn met buikpijn. Bij 90% van de kinderen met deze klachten is er sprake van een functioneel probleem.
De impact op het leven van kinderen en hun familie is aanzienlijk. Het kan leiden tot schoolverzuim, angst en verminderen van activiteiten en sociale contacten.
Oorzaken van aanhoudende buikklachten
Factoren aanhoudende buikklachten
Er zijn verschillende factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van aanhoudende buikpijn. De darmen en de hersenen communiceren nauw met elkaar, de zogenaamde “darm-brein-as”. Soms wordt een signaal te sterk doorgegeven, waar dat niet (meer) nodig is. Na een darminfectie of buikgriep kan de darm een pijnprikkel blijven doorgegeven. De darm is extra gevoelig geworden. Ook andere factoren zoals stress kunnen deze klachten veroorzaken. Buikklachten duiden in dit geval op overgevoeligheid. In het filmpje ‘De pijn begrijpen’ en in de podcast wordt dit uitgelegd.
Bij de prikkelbare darm kan de darm wisselend snel werken of juist langzaam. Dit leidt tot diarree, obstipatie of een opgeblazen gevoel. Sommige kinderen ervaren de normale darmwerking (gastrocolische reflex), zoals na een maaltijd als pijnlijk. Om zicht te krijgen op factoren die een rol spelen bij het ontstaan of voortbestaan van buikklachten, wordt gekeken naar lichamelijke, psychische en sociale aspecten.
Biologische factoren kunnen zijn: sterke beweeglijkheid van de darm, obstipatie, familieleden met dezelfde klachten, een doorgemaakte darminfectie/ buikgriep. Psychische factoren: persoonlijkheid, perfectionisme, faalangst, leerproblemen, omgang met stress, angst, bezorgdheid. Sociale factoren: sociale omgeving zoals gezin, school, vrienden.
Wat kun je doen?
Onderkop
Voeding:
Eet regelmatig en gezond. Eet iedere 3 uur iets;
Drink 1,5 liter per dag;
Zure melkproducten zoals karnemelk en yoghurt zijn soms beter te verdragen dan melk;
Neem voldoende vezels (leeftijd +5= aantal gram vezels per dag) Voedingscentrum vezels;
Eet gevarieerd. Neem iedere dag producten uit alle vijf groepen van de schijf van vijf, zie Voedingscentrum adviezen eten kinderen;
Diëten worden afgeraden bij kinderen, tenzij dit in overleg met de kinderarts is
Voor verdere informatie zie folder; voeding bij PDS voor kinderen.
Beweging
Dagelijks één uur bewegen, zodat de darmwerking wordt bevorderd en darmgassen worden afgevoerd.
Omgang
Vraag maximaal één keer per week naar buikpijn. Door nadruk op de pijn te leggen, nemen de klachten toe. Geef afleiding bij pijn;
Stel uw kind gerust.
Positief taalgebruik helpt
In het ziekenhuis maken wij gebruik van positief taalgebruik. Hierbij worden o.a. woorden met een negatieve lading (bijv. pijn) vermeden. Lees meer op www.dz.nl/positieftaalgebruik
Behandeling
Als de klachten blijven bestaan, kan een behandeling met medicijnen of gedragstherapie worden ingezet. Lees hieronder over de mogelijkheden en kies eventueel samen met de arts naar de behandeling die bij jou past.
Hypnotherapie
Bij hypnose worden door middel van een soort dagdromen de fysieke en emotionele processen in het lichaam beïnvloed. Door de beïnvloeding van lichamelijke processen leidt het tot minder pijn. Tijdens de hypnose is de patiënt gewoon wakker en kunnen vragen van de therapeut beantwoord worden. De patiënt houdt de controle. Er kan niets gebeuren wat de patiënt niet wil. Hypnose maakt gebruik van ontspanningstechnieken en van het voorstellingsvermogen van de patiënt.
Hypnose bij buikklachten richt zich in eerste instantie op stressreductie, omdat stress buikpijn verergert. Daarnaast zijn er sessies gericht op het rustiger laten worden van de darmen. Het vermindert de overgevoeligheid van de prikkelbare darm. Er zijn ook oefeningen die het zelfvertrouwen vergroten. Angst en onzekerheid spelen bij veel kinderen met aanhoudende buikklachten een rol.
Hypnose kan aangeleerd worden door een therapeut. In zes sessies leert de patiënt de hypnose. Thuis kunnen de oefeningen worden gedaan om het effect te vergroten. De hypnose kan ook geheel als zelfhypnose worden gedaan. Op de website zelfhypnose: hypnose bij buikpijn, zijn te bestanden te bestellen. Hierbij is therapietrouw en motivatie van belang om het vol te houden.
Cognitieve gedragstherapie (CGT)
Cognitieve gedragstherapie heeft als doel de gevolgen van de buikpijn voor het dagelijks leven te verminderen. Cognitieve gedragstherapie wordt gegeven door getrainde hulpverleners, zoals psychologen.
Cognitieve gedragstherapie bestaat uit de volgende elementen:
Relaxatie, het toepassen van ontspanningsoefeningen bij buikklachten;
Veranderen van de manier waarop het kind omgaat met de pijn, zodat schoolverzuim vermindert en activiteiten hervat kunnen worden;
Verminderen van negatieve gedachten van het kind en omgaan met angst;
Veranderen van de manier van waarop ouders omgaan met de pijn van het kind. Het biedt handvatten aan ouders hoe zij kunnen reageren en handelen bij pijn.
Informatie voor thuis
Zelfhypnose: hypnose bij buikpijn
Documentaire over medische hypnose: hypnose op recept
Cognitieve gedragstherapie: buikpijn de baas
Uitleg pijn: de pijn begrijpen
Podcast: Podcast Wat is pijn? Een podcast voor de jonge patiënt.
Medicatie
Er zijn enkele middelen die verlichting van de klachten kunnen geven bij aanhoudende functionele buikpijn. Na 2 tot 4 weken moet geëvalueerd worden of het medicijn effect heeft.
Pre- en probiotica
Bij prikkelbare darmsyndroom kan probiotica overwogen worden. De bacteriën: Lactobacillus GG of de Lactobacillus Reuteri kunnen mogelijk de frequentie en intensiteit van buikpijn verminderen door beïnvloeding van het darmmicrobioom.
Er kunnen milde bijwerkingen optreden zoals een opgeblazen gevoel en een oncomfortabel gevoel in de buik. Er zijn geen ernstige bijwerkingen gemeld. Probiotica wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar. Het is zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek of medisch speciaalzaak.
Pepermuntolie (Tempocol)
Pepermuntolie zou de klachten van functionele buikpijn kunnen verminderen. De capsule moet 1- 3x per dag worden ingenomen. De capsules vóór de maaltijd op een lege maag met voldoende koude drank innemen (bij voorkeur met een glas koud water) en heel doorslikken. Maximaal 3 maanden gebruiken.
Laxantia
Wanneer er sprake is van obstipatie wordt een laxeermiddel geadviseerd. In de praktijk is dit meestal macrogol (Forlax of Movicolon). Dit middel houdt water in de ontlasting vast, waardoor het zachter wordt. In combinatie met de juiste houding op de wc en de tijd nemen voor de ontlasting, zal dit verbetering van klachten geven. Bij het prikkelbare darmsyndroom kan obstipatie afwisselen met normale of dunne ontlasting.
Maagzuurremmers
Bij functioneel zuurbranden kunnen maagzuurremmers overwogen worden. Deze zijn alleen op recept verkrijgbaar.
Voeding
Voeding kan een rol spelen bij buikklachten. Voor uitgebreide voedingsadviezen wordt verwezen naar de folder voeding bij buikpijn. In overleg met de arts kan verwezen worden naar een diëtist.
Verwijzing naar een psycholoog
Als er aanwijzingen zijn voor psychologische problemen op het gebied van gedrag of ontwikkeling, kan verwezen worden naar een psycholoog. Dit kan ook een psycholoog buiten het ziekenhuis zijn.
Toestemming geven

Er is een wet die bepaalt dat een behandeling alleen mag worden uitgevoerd als ouders of verzorgers daar toestemming voor geven. Dit heet de WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst). De arts moet jullie daarbij alle informatie geven die nodig is om een goede beslissing te nemen. Is jullie kind 12 jaar of ouder? Dan moet ook het kind toestemming geven voor de behandeling.
Meer informatie over de WGBO is te vinden op de website van de Vereniging Kind en Ziekenhuis.
Vragen en meer informatie
Vragen
en meer informatie

Vragen?
Heeft u na het lezen van deze divi nog vragen, stel deze dan aan uw behandelaar of huisarts.
Voor vragen naar uw behandelaar kunt bellen op werkdagen van 08.00-12.00 uur en van 13.30-16.30 uur op telefoonnummer (0570) 53 50 80.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
