Inleiding
Interne Geneeskunde - Hematologie
Binnenkort komt u naar het Deventer Ziekenhuis voor een beenmergpunctie onder sedatie. Hier krijgt u meer informatie over dit onderzoek.
Wat is een beenmergpunctie

Beenmerg zit in de botten en zorgt ervoor dat het bloed wordt vernieuwd. Het is een dikke rode vloeistof die lijkt op bloed. In het beenmerg zitten stamcellen. Die groeien uit tot rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Het beenmerg geeft de bloedcellen en de bloedplaatjes af aan de bloedvaten.
Bij een beenmergpunctie haalt de specialist beenmerg weg uit het bekken of het borstbeen om de aanmaak van bloedcellen te laten beoordelen.
Doel van het onderzoek

Uw specialist wil uw beenmerg onderzoeken omdat bloedonderzoek aantoont dat:
het aantal bloedcellen van een bepaald type (bloedplaatjes, rode en/of witte bloedcellen) te hoog of te laag is;
de verhouding tussen de verschillende typen witte bloedcellen abnormaal is;
er abnormale cellen of eiwitten in het bloed aanwezig zijn;
er mogelijk een (kwaadaardige) aandoening op een andere plaats in het lichaam zit
Waarom sedatie?

Het doel van sedatie is dat u wat slaperig wordt, zodat het onderzoek voor u minder belastend is. Deze slaperigheid treedt direct na toediening op. Hoe slaperig u bent, is niet te voorspellen. Bij bepaalde onderzoeken wordt niet alleen een slaapmiddel, maar ook een pijnstiller gegeven.
Eerder polikliniekbezoeken
Eerdere polikliniekbezoeken
Poliklinische afspraak

De specialist bespreekt het onderzoek tijdens uw polikliniekbezoek. Om u goed voor te bereiden op het onderzoek is het belangrijk dat de specialist op de hoogte is van uw gezondheid.
Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)

Wanneer u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, mag u deze gewoon doorgebruiken. Geef het wel aan bij uw hematoloog vooraf aan het onderzoek zodat er langer afgedrukt wordt.
Overgevoeligheid

Meld aan uw hematoloog wanneer u overgevoelig bent voor medicijnen, latex, jodium of pleisters.
Voorbereidend gesprek met sedatie praktijk specialist

Een sedatie praktijk specialist is een medewerker die u tijdens het onderzoek medicijnen geeft die uw bewustzijn verlagen en eventuele pijn bestrijden. Voor het onderzoek bezoekt u de sedatie praktijk specialist op de polikliniek Anesthesiologie, route 91.
Tijdens de uitnodiging voor dit gesprek heeft u ook een vragenlijst ontvangen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en operaties. Wilt u deze vragenlijst digitaal invullen voor de afspraak?
Mocht het u niet lukken deze thuis in te vullen, wilt u zich dan 15 minuten voor uw afspraak melden aan de balie? Dan kan de vragenlijst voorafgaand aan de afspraak in het ziekenhuis worden ingevuld via een Ipad.De sedatie wordt met u besproken.
U krijgt informatie over wanneer u niet meer mag eten en drinken voor het onderzoek.
U krijgt informatie over welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van het onderzoek.
Er wordt zo nodig aanvullend onderzoek aangevraagd. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts.
Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de sedatie praktijk specialist een akkoord geven voor uw onderzoek. Pas na het akkoord kan de onderzoeksdatum definitief worden ingepland.
Voorbereiding thuis
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas. Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij het inschrijfpunt in de centrale hal. Vergeet in dat geval niet uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee te nemen.
Actueel overzicht van uw medicijnen. Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.
Wij adviseren waardevolle spullen thuis te laten

Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Voor de ingreep moet u alle sieraden en eventuele piercings afdoen.
Op de dag van de ingreep mag u geen make-up dragen. Kunstnagels, nagellak, gellak, gelnagels mogen blijven zitten, tenzij deze zwart, paars of donkerblauw van kleur zijn. In dat geval moet de lak van ten minste 1 nagel van elke hand verwijderd/vrijgemaakt worden.
Regel vervoer naar huis

Tijdens het onderzoek krijgt u een rustgevend middel. Dit kan invloed hebben op uw rijvaardigheid. Daarom mag u de rest van de dag niet zelf autorijden. Neem een telefoonnummer mee van uw contactpersoon. Dan kan de verpleegkundige zodra u klaar bent met het onderzoek uw contactpersoon bellen.
Eten en drinken (nuchter zijn)

Voor het onderzoek moet u nuchter zijn. U krijgt de verdoving van de sedatie praktijk specialist. Volg de instructies voor het eten en drinken die u van de afdeling Anesthesie heeft gekregen.
Dag van het onderzoek
Waar moet u zijn?

Heeft u een poliklinische afspraak, dan komt u op de afgesproken dag en minimaal 45 minuten voor start van uw ingreep naar de Dagbehandeling, route 150. U kunt zich melden bij de balie. Als niemand aanwezig is, kunt u de afdeling oplopen en zich melden bij de verpleegbalie.
Vanaf de dagbehandeling zal u naar de OK worden gebracht voor het onderzoek.
Voor het onderzoek

Een verpleegkundige ontvangt en begeleidt u naar de patiëntenkamer. De verpleegkundige zal u verder instructies geven over uw kleding/ondergoed voor het onderzoek.
Een infuus

U krijgt een infuusnaaldje in uw arm of hand waardoor u tijdens het onderzoek medicijnen krijgt voor de sedatie tijdens het onderzoek. Hier wordt u slaperig van.
Bewakingsapparatuur

U wordt aangesloten op de bewakingsmonitor om uw zuurstofgehalte, hartslag en bloeddruk te controleren.
Sedatie
Via het infuus spuit de sedatie praktijk specialist de medicijnen in. Het doel van diepe sedatie is uw bewustzijn te verlagen en eventuele pijn te bestrijden. Hierdoor kunt u het onderzoek veilig en comfortabel ondergaan.
Het onderzoek
Hoe uw onderzoek in zijn werk gaat
Bekijk de video: beenmergonderzoek
Het onderzoek duurt ongeveer 15 - 20 minuten

Na het onderzoek
30 minuten blijven liggen

Na het onderzoek blijft u ongeveer 30 minuten liggen op de uitslaapkamer. U krijgt een zandzak tegen de plek waar u bent geprikt. Zo wordt het wondje dichtgedrukt en worden nabloedingen voorkomen.
Na 30 minuten controleert een verpleegkundige of het wondje niet meer bloedt en daarna is het beenmergonderzoek klaar.
Pleister laten zitten

Laat de pleister, de eerste 24 uur, op de insteekplaats zitten.
Bloedprikken

Tijdens het onderzoek wordt er bloed geprikt door middel van een vingerprik op de afdeling. Dit is ook nodig voor het laboratorium om het onderzoek van het beenmerg zo volledig mogelijk te beoordelen.
Eten en drinken

Afhankelijk van het onderzoek en van de afspraken die de arts heeft gemaakt, kunt u weer normaal eten en drinken. U krijgt dan een broodmaaltijd aangeboden.
Regel vervoer en zorg voor toezicht thuis

Meestal mag u dezelfde dag weer naar huis, tenzij de arts anders met u heeft afgesproken. Voordat u naar huis gaat, zal een verpleegkundige het infuusnaaldje verwijderen.
Na de sedatie mag u niet zelfstandig deelnemen aan het verkeer. Zorg ervoor dat iemand u op kan halen.
Ook is het belangrijk dat er thuis iemand toezicht houdt tot 23.00 uur.
Pijn na het onderzoek

De insteekplaats kan een paar dagen gevoelig zijn. Soms blijft u langere tijd pijn houden in het bot waarin geprikt is, vooral wanneer u hier op gaat liggen. Het helpt om een paracetamol te gebruiken (maximaal 4x per dag 2 tabletten van 500 mg)
Douchen en baden

Het is belangrijk dat het verband schoon en droog blijft zodat infecties worden voorkomen. De eerste 24 uur na de operatie mag u niet douchen.
De uitslag

Het afgenomen weefsel wordt in het laboratorium onderzocht. De behandelend specialist bespreekt de uitslag met u.
Hiervoor wordt een afspraak ingepland. De meeste uitslagen komen binnen 1 week terug uit het laboratorium. Enkele uitslagen van speciale onderzoeken van het beenmerg kunnen meer dan 3 weken duren.
Bent u opgenomen in het ziekenhuis, dan vertelt de specialist u de uitslag zodra deze bekend is.
Risico's en complicaties
Tijdens en na uw onderzoek of behandeling
Beurs gevoel

Een beenmergonderzoek heeft weinig risico's. Zodra u weer thuis bent, mag u gewoon alles doen wat u normaal doet, zoals werken. Na het onderzoek kunt u een paar dagen een beurs gevoel hebben. Ook kan de insteekplaats een paar dagen gevoelig zijn. Soms blijft u langere tijd pijn houden in het bot waarin geprikt is, vooral wanneer u hier op gaat liggen.
Bloeden

Door het onderzoek krijgt u een wondje. Dit kan gaan bloeden.
Soms treedt er een nabloeding op. Probeer eerst of u met extra druk op het wondje het bloeden kunt stoppen. Lukt dit na 30 minuten niet, neem dan contact op met het ziekenhuis.
Sedatie

Voordelen
Er wordt gestreefd naar een vorm van zogenaamde 'bewuste sedatie'.
Door de sedatie ondergaat u het onderzoek meer ontspannen.
Een ander voordeel is dat u, in tegenstelling tot algehele verdoving (narcose), niet hoeft te worden beademd.
Uw reflexen blijven grotendeels in tact, waardoor het risico op complicaties, bijvoorbeeld door verslikken, kleiner is dan bij narcose.
Verder bent u na het onderzoek vaak vergeten wat er gebeurd is.
Nadelen
Hoewel het slaapmiddel voordelen heeft, zijn er ook nadelen aan verbonden.
De wachttijd voor een beenmergpunctie onder sedatie kan een stuk langer zijn dan voor een beenmergpunctie zonder sedatie.
Door de sedatie gaat u oppervlakkiger ademhalen, waardoor het soms nodig is zuurstof toe te dienen.
Wanneer het voorkomt dat uw zuurstofopname te ver daalt, dan zal de ingreep gestaakt worden.
Ook kunt u minder gevoelig zijn voor het medicijn.
Regelmatig gebruik van slaapmiddelen of alcoholische ranken kan de werking van het medicijn verminderen.
Verder reageren sommige mensen wat ontremd door de toediening van het medicijn.
Wanneer contact opnemen?

Krijgt u 1 of meer van onderstaande klachten? Neem dan contact op met de polikliniek Interne Geneeskunde, telefoonnummer (0570) 53 63 73. Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen bellen met de Spoed Eisende Hulp, via telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius;
Nabloeding;
Toename van pijn;
Als u de situatie niet vertrouwt.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Stel die dan tijdens uw volgende bezoek. Natuurlijk kunt u ook bellen. De polikliniek is bereikbaar via telefoonnummer (0570) 53 63 73.
Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen bellen met de Spoedeisende Hulp, via telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.