Lees voor

Bijvoeding bij koemelkallergie

Inleiding

Paramedisch Centrum - Diëtetiek

Uw kind is (mogelijk) allergisch voor koemelk. Omdat kinderen met een koemelkallergie mogelijk ook allergisch reageren op andere voedingsmiddelen, is het belangrijk om op een aantal zaken te letten bij het introduceren van bijvoeding.

Koemelkallergie bij baby's

fzrI01lP1kaFkgsTRe4jMk66YzL5OCjT6z7pA4AY

Een allergie wordt veroorzaakt door eiwitten in de voeding. Bijvoorbeeld het koemelkeiwit bij een koemelkallergie. Het koemelkeiwit noemen we dan het allergeen.

Koemelkallergie is de meest voorkomende voedselallergie bij pasgeboren baby’s. De kinderarts schrijft dan een koemelkvrije voeding voor:

  • Bij borstvoeding: (soms) een koemelkvrij dieet voor de moeder.

  • Bij flesvoeding: een (intensief) gehydrolyseerde voeding. Hierbij is het koemelkeiwit in kleine stukjes geknipt. Hierdoor herkent het lichaam het niet als koemelk en volgt er geen reactie.

Opnieuw starten met koemelk

Het kan zijn dat de koemelkallergie van uw kind over gaat. Overleg hierover met uw arts en diëtist of dit getest zou kunnen worden.

Starten met bijvoeding

Wanneer start u met bijvoeding (de 1e hapjes)?

MM5U9LCmkRXfhywJY4D2MG1KVgVu6jJhlharu4IK

Net als bij kinderen zonder voedselallergie kunt u het beste met bijvoeding starten als uw kind 4 maanden oud is. Wacht niet tot uw kind 6 maanden oud is. Op tijd starten met bijvoeding is belangrijk voor de smaak- en taalontwikkeling van uw kind en voorkomt andere allergieën.

De eerste hapjes die uw kind krijgt, hoeven ook maar kleine beetjes te zijn. Puur om het happen en proeven te oefenen. Is uw kind nog niet aan bijvoeding toe? Probeer het dan na 1 tot 2 weken opnieuw.

Naast de eerste hapjes bijvoeding is nog wel volledige borst- of flesvoeding noodzakelijk.

Een kind van 6 maanden went gemiddeld na 10 keer proeven aan een nieuwe smaak

Wat geeft u uw kind?

a1i8vXIEuD0ysb4jbDdVnBli9atP6XieiFAFpqwq.png

Geef uw kind steeds één nieuw voedingsmiddel per keer (dus niet verschillende voedingsmiddelen tegelijkertijd). Volg daarbij onderstaande adviezen en instructies goed op.

  • Kies een voedingsmiddel dat uit slechts 1 bestanddeel bestaat. Pure rijstebloem bijvoorbeeld en geen rijstebloem met een smaakje. Bij een eventuele (allergische) reactie op een voedingsmiddel dat uit meer bestanddelen bestaat, is namelijk moeilijk na te gaan welk ingrediënt de reactie veroorzaakt. Zorg er voor dat er geen koemelk in dit product zit.

  • Geef uw kind een nieuw voedingsmiddel in de loop van de ochtend. U merkt een eventuele reactie dan direct op (of in de loop van de dag) en voorkomt bovendien een onrustige nacht.

  • Probeer nieuwe groenten altijd eerst in gekookte vorm. Ook gekookt fruit verdraagt uw kind soms beter dan vers fruit.

  • Gebruik alleen verse producten of diepvriesproducten zónder toevoegingen zoals zout, kruiden, specerijen, saus, room, enzovoort.

  • Geef uw kind geen nieuwe voedingsmiddelen als het koorts heeft, ziek is, tandjes krijgt of net een vaccinatie heeft gehad. Begin pas als uw kind weer fit is.

  • Vroeger werden er producten afgeraden, omdat kinderen hier ook allergisch op konden reageren. Bijvoorbeeld kippenei, pinda(pindakaas) of noten(notenpasta). De nieuwste inzichten zijn dat deze producten juist op tijd aangeboden moeten worden. Geef uw kindje dus alles en laat niks weg, tenzij hiervoor een bewezen allergie is, of de kinderarts anders aanraadt.

Kijk voor tips voor het aanbieden van producten de pagina 'Producten die u kunt aanbieden'.

Belangrijk

Op de etiketten van voedingsmiddelen vindt u informatie over eventuele allergenen (zoals koemelk) in het product. Deze zijn te vinden bij de ingrediënten. Lees het etiket daarom goed en wees alert als de samenstelling van een product verandert.

Hoeveel geeft u uw kind?

Probeer een nieuw voedingsmiddel gedurende 3 opeenvolgende dagen uit. Volg daarbij dit schema.

Dag:

Hoeveelheid:

1

1/4e van de normale portie (10-25 gram)

2

1/2e van de normale portie (25-50 gram)

3

1 normale portie (50-100 gram)

Voorbeelden van complete koemelkvrije dagmenu’s vindt u op de pagina 'Voorbeelden koemelkvrije dagmenu's'.

Overige allergenen

Vroege introductie van allergenen
(pinda en kippenei)

f39iJCeZOyewZlhy8dRXQ0Wy6pbSbBytZqNuDbGQ

Voor zuigelingen met eczeem en/of aanleg voor allergie is dit extra belangrijk: geef pinda en ei vóór de leeftijd van 6 maanden. Hoe eerder je pinda of ei geeft, hoe kleiner de kans dat je kind hiervoor allergisch wordt. Overleg met je arts, verpleegkundig specialist of diëtist hoe je dit het beste kunt doen.

Geef je kind uiteindelijk wekelijks, tot minimaal de leeftijd van 1 jaar, 3 theelepels met pindakaas en ½ kippenei. Dit kan in één keer of verdeeld over enkele dagen per week.

Pinda: geef pindakaas zonder stukjes pinda. Bij voorkeur 100% pindakaas.
Ei: geef goed doorbakken roerei of hardgekookt ei.

Je kunt pindakaas of ei verwerken in een hapje groente of fruit. Maak dit zo nodig fijn met de blender of staafmixer. Zodra je kind brood eet, kan pindakaas of ei als beleg op brood gegeven worden.

Reactie op nieuwe voedingsmiddelen

Reactie op nieuwe voedings-middelen

Kans op een reactie

f6TDnUUjZEzicI9VkD80SvJDCkoQF7gNVfCxnNM3.png

Realiseert u zich dat de kans klein is dat een eventuele reactie op of afwijzing van een nieuw voedingsmiddel het gevolg is van een voedingsallergie.

Kokhalzen en/of niesbuien bijvoorbeeld kunnen veroorzaakt worden door de andere vorm van het eten. Van dunne vloeibare voeding naar een dikkere, vaak wat korreliger voeding vanaf een lepel, is een hele stap. Mogelijk moet uw kind nog wennen aan een nieuwe smaak.

Ook eventuele verandering van geur, kleur en/of substantie van de ontlasting hoeft niet te wijzen op een voedselallergie. Dit kan ook een normaal gevolg zijn van de bijvoeding, of van ziekte, het krijgen van tandjes en/of spanning.

Wat doet u bij geen reactie?

Reageert uw kind normaal op een nieuw voedingsmiddel? Dan kunt u een normale portie aan het menu van uw kind toevoegen. Ga dan met een volgend nieuw voedingsmiddel verder (zie pagina 'Producten die u kunt aanbieden').

Wat doet u bij een onduidelijke reactie?

Weet u niet zeker of een reactie mogelijk het gevolg is van een nieuw voedingsmiddel, of weigert uw kind de voeding? Misschien omdat uw kind net tandjes krijgt of ziek is? Stop dan met het nieuwe voedingsmiddel. Probeer het opnieuw zodra uw kind weer fit is.

Wat doet u bij een duidelijke reactie?

Reageert uw kind op een nieuw voedingsmiddel of treden er tijdens de introductie klachten op? Klachten kunnen zijn:

  • benauwdheid

  • spugen

  • diarree

  • ernstige darmkrampen

  • huiduitslag

Stop dan meteen met het voedingsmiddel. Noteer de reactie van uw kind. Noteer hoeveel van welk voedingsmiddel uw kind heeft gehad. Noteer hoe uw kind op het voedingsmiddel reageerde, hoe snel de reactie kwam opzetten en hoe lang het duurde voordat de reactie weg trok.

Bij een ernstige reactie dient u contact op te nemen met uw arts. Bij een milde reactie, of onduidelijke reactie kunt u het na een paar weken nog eens proberen. Begin pas als uw kind helemaal geen klachten meer heeft.

Noteer alle bijzonderheden rond de bijvoeding.

Voorbeelden van koemelkvrije dagmenu's

Kinderen van 4 tot 6 maanden

  • 4 keer moedermelk of flesvoeding waarvan eventueel 1 papvoeding van rijstebloem

  • fruit- en/of groentehap

  • introductie van pinda en kippenei

Kinderen van 6 tot 9 maanden

  • 2 tot 4 keer moedermelk of flesvoeding waarvan 1 tot 2 papvoedingen van rijstebloem of havermout

  • fruithap

  • rijstwafel, broodkorstje of snee brood (koemelkvrij)

  • warme maaltijd *

  • wekelijks 3 theelepels pindakaas en ½ kippenei

Kinderen van 9 tot 12 maanden

  • 2 tot 3 keer moedermelk of flesvoeding waarvan eventueel 1 papvoeding van rijstebloem of havermout

  • 1 tot 2 sneetjes brood (koemelkvrij)

  • koemelkvrije margarine/halvarine

  • broodbeleg: (suikervrije)jam, appelstroop, notenpasta, 100% pinda pindakaas

  • fruithap

  • warme maaltijd*

  • wekelijks 3 theelepels pindakaas en ½ kippenei.

Bouw een warme maaltijd geleidelijk op:

  • 2 tot 3 eetlepels groente

  • 1 tot 2 eetlepels geprakte aardappelen, rijst of pasta

  • 1 eetlepel gemalen vlees, vis, ei, of vleesvervanger

  • 1 theelepel olie of koemelk- of sojavrije margarine

Tussendoortjes

  • rijstwafel

  • koemelkvrij koekje

  • soepstengel

  • zacht fruit uit het vuistje

Dranken

water, slappe thee, ongezoet verdund vruchtensap of diksap

Producten die u kunt aanbieden

Fruit

  • Peer, banaan, appel, meloen, druiven, nectarine, perzik, pruim en abrikoos, aardbei, kiwi, mango, ananas en citrusfruit.

  • Vers fruit zonder schil en pit: in het begin kunt u het fruit raspen, pureren of koken, daarna is prakken voldoende (na enige tijd kunt u ook stukjes fruit geven).

  • Gedroogd fruit zoals rozijntjes, pruimen en abrikozen (eventueel vooraf weken).

  • Gebruik alleen kant-en-klare potjes fruit met slechts 1 nieuw bestanddeel.

Groente

  • Worteltjes, bloemkool, broccoli, pompoen, courgette, sperziebonen, doperwtjes, snijbonen, witlof, asperges, aubergine, komkommer, peultjes, andijvie, spinazie, postelein, rode bietjes, bleekselderij, venkel, paksoi, raapstelen en tomaat.

  • Geef de groente gekookt zonder een sausje, boter, zout of kruiden.

  • Koolsoorten, ui, prei en rauwkost kunnen zorgen voor gasvorming.

  • Gebruik alleen kant-en-klare potjes groente met slechts 1 nieuw bestanddeel.

Zetmeel

  • Bindmiddelen zoals rijstebloem, maïzena, boekweit en tapioca.

  • Als rijstebloem goed gaat, kunt u uw kind ook rijst en rijstwafel (naturel) geven.

  • Aardappelen, rijst, pasta en maïs.

  • Peulvruchten zoals bruine bonen, witte bonen, linzen en kikkererwten.

  • Brood(korstje) zonder toevoegingen zoals broodverbetermiddel (dit bevat koemelk).

Vetten

  • Zonnebloemolie, olijfolie en maïsolie.

  • Koemelkeiwit vrije margarine/halvarine.

Vlees en vleesvervangers

  • Rundvlees, kalfsvlees, kalkoen, kipfilet, lamsvlees, kippenei en varkensvlees.

  • Kook of stoof het vlees, maal het daarna fijn in een keukenmachine of met een staafmixer.

  • U kunt het vlees ook klaarmaken met olie of een koemelkvrije margarine die u al heeft uitgeprobeerd: voeg geen zout, kruiden of specerijen toe.

  • Als uw kind 6 maanden is, kunt u eventueel beginnen met de vleesvervanger tofu.

  • Let op met andere vleesvervangers: deze kunnen veel verschillende ingrediënten en soms ook koemelkeiwit bevatten.

Melkvervangers

  • Als uw kind 9 maanden is, mag u in overleg met de diëtist eventueel beginnen met kleine hoeveelheden soja, bijvoorbeeld per dag een sojatoetje.

  • Sojamelkproducten zijn niet geschikt als volledige melkvervanger voor zuigelingen.

  • Als uw kind 1 jaar is, kunt u eventueel beginnen met melkvervangers met toegevoegde calcium: bijvoorbeeld sojamelk, rijstmelk, amandelmelk, havermelk, hazelnootmelk en kokosnootmelk.

  • Melk van andere dieren, zoals geitenmelk, is niet geschikt. Het eiwit lijkt te veel op koemelkeiwit en kan dezelfde allergische reactie geven.

  • Lactosevrije melk is niet geschikt: deze melk bevat gewoon koemelkeiwit.

Vragen

en meer informatie

Heeft u nog vragen?

a1i8vXIEuD0ysb4jbDdVnBli9atP6XieiFAFpqwq.png

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20.

Meer informatie

Qj1pv3v3hY057gZ9ekSq6DFhjo016YziYJVXSDeb

Kijk voor meer informatie ook op www.dz.nl.

Meer informatie over voedselallergie vindt u ook op:

Stichting Voedselallergie

www.voedselallergie.nl

Voedingscentrum

www.voedingscentrum.nl

Netwerk allergiediëtisten

www.allergiedietist-davo.nl

Rechten en regels. Kent u ze?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.