Inleiding
Binnenkort komt u naar de afdeling Urologie van het Deventer Ziekenhuis voor een behandeling. Hier leest u meer over de gang van zaken rond de ingreep.
Wat is een blaastumor?
De blaas is de tijdelijke opslagplaats voor urine. Vanuit het slijmvlies aan de binnenkant van de blaas kan een (kwaadaardige) tumor ontstaan.
Blaaskanker komt voor in verschillende vormen van ernst:
De tumor groeit oppervlakkig in het slijmvliesweefsel van de blaas. Dit wordt een niet-spier-invasieve tumor genoemd genoemd
5 tot 10% van de patiënten heeft een agressievere vorm van niet-spierinvasieve tumor. Deze vorm wordt carcinoma in situ genoemd (CIS)
De tumor groeit door tot in of voorbij de blaasspier. Dit kan gebeuren als de tumor niet tijdig wordt gevonden en agressief is van aard. Dit wordt een spier-invasieve tumor genoemd.
Symptomen

De meest voorkomende klacht bij blaaskanker is bloed in de urine (hematurie). Meestal is dit niet pijnlijk en het gaat vaak vanzelf weer over. Als het bloed in de urine komt door een blaastumor treedt dit meestal vaker op.
Andere klachten die kunnen voorkomen bij een blaastumor zijn: vaak moeten plassen en terugkerende blaasontstekingen.
U kunt ook klachten krijgen als reactie van het lichaam op de tumor:
Aanhoudende koorts
Een gevoel van lusteloosheid
Lang vermoeid zijn zonder duidelijke reden
’s Nachts zweten
Onverklaarbaar gewichtsverlies en verlies van eetlust
Hoeveel mensen hebben dit?

Bijna 2.000 mensen krijgen jaarlijks de diagnose spier-invasieve blaaskanker en bijna 5.000 mensen niet spier-invasieve blaaskanker. Dit laatste is inclusief de tumoren (CIS). Oppervlakkige blaaskanker is een soort kanker die vaak terugkomt, daarom zijn regelmatige controles noodzakelijk.
Bron: Integraal Kankercentrum Nederland
Afspraken
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Hiervoor wordt u voor de operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit heet de 'preoperatieve' screening. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog.
Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties.
Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over.
U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts.
Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
U wordt gebeld

Eén dag voor uw opname belt een medewerker van de afdeling u tussen 14.00 en 16.30 uur. Zij vertelt u hoe laat en waar u wordt verwacht, en of u vooraf nog mag eten en drinken.
De afdeling waar u wordt opgenomen, kan een andere zijn dan vooraf verteld. Door drukte kan er soms geschoven worden in de planning.
Voorbereiding
Blijf in beweging

Probeer tot uw opname in beweging te blijven, door activiteiten op uw eigen niveau te blijven doen. Hoe beter uw conditie is bij binnenkomst in het ziekenhuis, hoe beter u de ziekenhuisopname door komt. Ook beïnvloedt het uw opnameduur en hoe snel u weer kunt functioneren op uw oude niveau.
Wanneer u twijfelt of u bepaalde activiteiten mag doen met uw klachten en/of aandoening, overleg dit dan met uw behandelend arts.
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas
Comfortabele dagelijkse kleding, ondergoed en pyjama
Comfortabele, stevige sloffen, schoenen en/of gympen
Toiletartikelen (kam, tandenborstel, tandpasta, zeep e.d.)
Uw mobiele telefoon
Gebruikt u een loophulpmiddel, zoals een rollator, stok of krukken?
Neem deze mee en gebruik deze tijdens de opnameMedicijnen die u thuis gebruikt in de originele verpakking
Eventuele dieetvoorschriften
Eventuele hulpmiddelen, zoals een bril of gehoorapparaten
Laat waardevolle spullen thuis

Wij adviseren u waardevolle spullen thuis te laten. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
In het ziekenhuis
Waar kunt u zich melden?

U komt op de dag en tijdstip dat met u is afgesproken naar de verpleegafdeling.
Voor de behandeling

De verpleegkundige neemt u mee naar uw kamer en neemt nog een aantal vragen met u door. De verpleegkundige geeft het tijdstip waarop u zich mag omkleden en de medicatie mag innemen door.
Voorgestelde behandeling
Verschillende behandelingen mogelijk
De uroloog heeft met u besproken welke manier het beste is voor u.
TURT

Via een TURT kan er weefsel uit de blaas gehaald worden. De operatie vindt plaats onder verdoving via een ruggenprik of narcose. De keuze hiervoor maakt u samen met de anesthesioloog.
Het verwijderde weefsel wordt onderzocht in het laboratorium. De uitslag hiervan krijgt u 10 dagen na de ingreep op de poli urologie.
Chemospoeling
Door de uroloog kan besloten worden om direct na de TURT een chemospoeling (mitomycine of gemcitabine) te geven. Deze chemospoelingen hebben een celdodende werking.
Na de uitslag van het weefsel kan het nodig zijn om een onderhoudsbehandeling met deze chemospoeling te volgen. Dit houdt in dat u de spoeling meerdere keren krijgt toegediend over een periode van 6 maanden. Dit wordt gedaan op de dagbehandeling of poliklinisch.
Naast de mitomycine of de gemcitabine spoeling is ook een andere spoeling mogelijk, namelijk een BCG-spoeling. Deze spoeling zorgt ervoor dat het afweersysteem van de blaas wordt geactiveerd. Hierdoor bestrijdt het afweersysteem de kwaadaardige cellen in de blaas. Deze spoeling wordt ook als een onderhoudsbehandeling toegediend op de polikliniek.
De operatie
Hoe verloop de operatie?

U wordt in bed door uw verpleegkundige naar de voorbereidingskamer gebracht. Daar worden een aantal vragen nogmaals gesteld en wordt u door de medewerkers op de operatie voorbereid.
Vervolgens gaat u met bed naar de operatiekamer, waarna u hulp krijgt om over te stappen op de operatietafel. In de operatiekamer zijn verschillende medewerkers aanwezig, zoals de uroloog, anesthesioloog, verpleegkundigen en assistenten.
U krijgt een verdoving in de rug of wordt onder narcose gebracht door de anesthesioloog, en de uroloog gaat u opereren.
Tijdens de operatie brengt de uroloog een metalen buisje via de plasbuis in de blaas. Via dit buisje kan hij/zij met een elektrisch mesje de blaastumor verwijderen. Kleine bloedvaatjes in de blaas worden tegelijk dichtgebrand. Het weefsel wordt vervolgens opgestuurd naar de patholoog voor onderzoek.
Duur van de operatie

De duur van de behandeling is ongeveer 30 tot 60 minuten.
Uitslaapkamer

Na de operatie gaat u naar uitslaapkamer. Uw hartslag en bloeddruk worden regelmatig gemeten. Zodra u zich goed voelt wordt u opgehaald door een verpleegkundige van de verpleegafdeling.
Infuus

U krijgt een slangetje in uw arm waardoor vocht en eventueel medicatie wordt toegediend. De verpleegkundige verwijderd het slangetje zodra het niet meer nodig is.
Blaaskatheter

Aan het einde van de operatie krijgt u een slangetje in de blaas om de urine af te voeren. De verpleegkundige verwijderd het slangetje zodra het niet meer nodig is.
Mitomycine spoeling
Het kan zijn dat het nodig is om een blaasspoeling met medicatie te krijgen. Mitomycine is een vorm van chemotherapie, dat door middel van een blaasspoeling via een slangetje (katheter) in de blaas wordt gebracht.
De chemotherapie blokkeert de celgroei. Hierdoor kunnen kwaadaardige cellen zich niet meer vermeerderen. De kans op teruggroei van de tumor wordt hiermee verkleind.
Op de dag van de ingreep of 1 dag erna wordt de spoeling gegeven door een verpleegkundige van de afdeling. Voorwaarde is dat de urine helder is van kleur en de ruggenprik is uitgewerkt. De mitomycine dient het liefst 2 uur, minimaal 1 uur te blijven zitten.
Zodra u uit bed mag, wordt de katheterzak aan een rijdende standaard gehangen. U kunt dan over de afdeling wandelen, wat goed is voor de lichamelijke conditie.
Elke dag komt de zaalarts bij u kijken hoe het met u is. De arts bepaalt wanneer het slangetje uit de blaas mag. Dit wordt gedaan door de verpleegkundige. Als u heeft geplast wordt met een scan van de blaas gekeken of u nog urine achter houdt. Afhankelijk hiervan mag u met ontslag.
Naar huis
Waar moet u op letten?

Houd er rekening mee dat u 1 nacht moet blijven. U heeft ongeveer 2 weken nodig voor uw herstel, afhankelijk van de operatie.
Om besmetting van de omgeving of andere personen te voorkomen bij mitomycine, raden we aan om de eerste twee keer zittend te plassen. Het toilet kunt u het beste met gesloten deksel twee keer doorspoelen. Bij morsen op de bril raden wij aan deze schoon te maken met veel water.
Om infectie te voorkomen is het belangrijk dat u de eerste 24 uur na de Mitomycine extra drinkt. Aangeraden wordt om tot twee dagen na de Mitomycine geen geslachtsgemeenschap hebben, tenzij u of uw partner een condoom gebruikt.
Waar moet u op letten bij een Mitomycine spoeling?
Als de uroloog heeft besloten om u na de operatie mitomycine spoeling te geven is het belangrijk om nadien besmetting van de omgeving of andere personen te voorkomen. We raden aan om de eerste twee keer zittend te plassen. Het toilet kunt u het beste met gesloten deksel twee keer doorspoelen. Bij morsen op de bril raden wij aan deze schoon te maken met veel water.
Om infectie te voorkomen is het belangrijk dat u de eerste 24 uur na de Mitomycine extra drinkt. Aangeraden wordt om tot twee dagen na de Mitomycine geen geslachtsgemeenschap hebben, tenzij u of uw partner een condoom gebruikt.
Leefregels
U krijgt instructies voor uw herstel bij het ontslag van de verpleegkundige. Onderstaande leefregels zijn goed om alvast te weten.
Blijf in beweging

In beweging blijven is goed voor uw herstel en voorkomt verlies van conditie en spiermassa. Belangrijk is om dit rustig op te bouwen en goed naar uw lichaam te blijven luisteren.
Pijnstilling

Indien u nog last heeft van wondpijn mag u hiervoor 4 x daags 1000 mg paracetamol innemen. Indien dit niet voldoende is neem dan contact op met de arts. Soms krijgt u aanvullende pijnstilling mee van de anesthesist (vaak celecoxid).
Drink 2 liter per dag

Drink minimaal 2 liter per dag. Dit is goed voor de doorspoeling van de blaas en voorkomt dat er zich bloedstolseltjes vormen. Aangeraden wordt de eerste 2 weken alcoholvrij te zijn in verband met de bloed verdunnende werking.
Werk hervatten na 2 weken

Het werk kan hervat worden na 2 weken, tenzij u zwaar lichamelijke arbeid verricht. Overleg dan met de uroloog.
Niet sporten 2 weken

Aangeraden wordt om de eerste 2 weken niet te sporten en fietsen. U mag wel autorijden.
Tillen

Geen zware dingen tillen.
Controle
Controle op de polikliniek

De controle is met ongeveer 10-14 dagen op de polikliniek Urologie. U krijgt de afspraak thuisgestuurd en via MijnDZ.
Uitslag

Het weefsel wordt opgestuurd naar het laboratorium voor onderzoek. De uitslag krijgt u bij de controle afspraak op de polikliniek.
Risico's en complicaties
Tijdens en na de behandeling
Risico's bij blaastumor verwijderen

Iedere operatie brengt risico’s met zich mee en is er een kans op complicaties. De uroloog zal dit ook met u bespreken.
Bij deze ingreep gelden de normale risico’s op complicaties zoals:
bloedprop in het been (trombose), nabloeding en infectie.
In zeldzame gevallen ontstaat tijdens de operatie een gaatje in de blaaswand. Het gaatje sluit zich met een paar dagen vanzelf. U moet het slangetje in de blaas (blaaskatheter) dan langer inhouden, soms 1-2 weken, voor de genezing van de blaas.
Soms kunt u na de ingreep een urineweginfectie ontwikkelen. Dit is met een antibioticakuur goed te behandelen. Bij mannen kan deze infectie zich soms ook als een bijbalontsteking uiten. Dit merkt u aan pijn, roodheid en zwelling van de balzak. Ook dit is goed te behandelen met antibiotica
Bij mannen kan een vernauwing van de plasbuis ontstaan door littekenweefsel. Hierdoor is de urinestraal minder krachtig. Soms moet deze vernauwing met een andere operatie worden opgelost.
U kunt vaak aandrang hebben en moeite om de plas op te houden. Dit verdwijnt met een paar weken.
U kunt aan het begin of het einde van het plassen een branderig gevoel hebben.
Na de operatie kan er af en toe bloed of kleine bloedstolsels in de urine zitten. Schrik daar niet van, dit hoort erbij. Dit komt omdat de inwendige wond nog niet geheel is genezen. Het kan tot 6 weken na de operatie voorkomen.
Het kan zijn dat in uw specifieke gezondheidssituatie de risico’s anders zijn. Bespreek dit samen met uw arts.
Risico's bij mitomycine spoeling

Uw blaas kan geïrriteerd raken van de vloeistof. U kunt een branderig gevoel hebben en vaker drang om te plassen. Meestal duurt dit enkele uren tot twee dagen. Als u koorts krijgt of de klachten houden langer aan, heeft u mogelijk een blaasontsteking. Neem contact op met de uroloog of huisarts
Op de dag van de spoeling is het belangrijk om uw penis en schaamstreek na het plassen te spoelen, om uitwendige irritatie te voorkomen
Bij huiduitslag en/of jeuk neemt u contact op met de uroloog.
Wanneer contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen:
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius
Pijn, branderig gevoel bij het plassen
Vaak aandrang om te plassen(als klachten toenemen)
Als het bloedverlies na meerdere dagen niet vermindert
U plast bloedstolsels
Elke plas is donkerrood
Als u zich zorgen maakt of vragen heeft
Als u een van de bovenstaande klachten heeft en overleg wil: bel binnen kantoortijden de poli Urologie, telefoonnummer (0570) 53 51 50. Bel de eerste 7 dagen na ontslag de Spoedeisende Hulp, telefoonnummer (0570) 53 53 00. Na 7 dagen kunt u contact opnemen met de huisarts.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Meer informatie
Meer informatie vindt u op:
www.allesoverurologie.nl
www.kankerenseks.nl
www.kwf.nl/kanker/kwf-en-blaaskanker
Vragen?
Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen dan kunt u die stellen aan uw uroloog of verpleegkundige. De polikliniek Urologie is te bereiken op telefoonnummer (0570) 53 51 50.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.