Inleiding
Heelkunde/vaatpoli
Binnenkort komt u naar het Deventer Ziekenhuis. Uw specialist heeft een bypassoperatie voorgesteld. Hier leest u meer over de operatie.
Wat is arterieel vaatlijden?

Arterieel vaatlijden is een aandoening van de bloedvaten met als gevolg slagadervernauwing. Deze afwijking is een gevolg van afzetting van vet en kalk in de wand en verkalking van de wand van de slagader. Vernauwing of afsluiting van een slagader naar of in de benen heeft vaak tot gevolg dat er minder bloed door kan stromen. Dit heeft tot gevolg dat bij inspanning (bijvoorbeeld een stuk lopen) de spieren te weinig bloed en dus ook minder zuurstof krijgen. We noemen de klachten ten gevolge van deze vernauwingen of afsluitingen ook wel etalagebenen.
Klachten

De klachten zijn afhankelijk van waar de vernauwing of afsluiting in uw slagader zit. Voorbeelden zijn:
pijn in de bilstreek en het bovenbeen bij het lopen;
pijn in de kuit bij het lopen;
pijn in de voet bij het lopen en soms zelfs in rust.
Andere klachten kunnen zijn:
koude voeten;
verlies van haar op de benen;
verdikte teennagels;
uw been kan bleek verkleuren als u het optilt;
uw been kan rood verkleuren wanneer u het laat hangen.
Bij zeer slechte doorbloeding kan het zijn dat u ook in rust pijnklachten ervaart (dit noemen we rustpijn) of er zelfs wonden ontstaan, die geen genezing vertonen en geïnfecteerd kunnen raken.
Voorgestelde operatie

Uw behandelend specialist heeft bij u een bypassoperatie voorgesteld. Hierbij wordt een omleiding (bypass) aangelegd voor de afgesloten of ernstig vernauwde slagader.
De bovenste aansluiting van de bypass zal ter hoogte van de plek in de slagader die nog goed open is worden aangebracht en vindt vaak plaats in de liesslagader.
Voor de onderste aansluiting wordt een plaats gezocht in het bloedvat onder de afsluiting. Dit kan boven of onder de knie zijn, afhankelijk van waar uw afsluiting zit.
Er zijn verschillende soorten bypasses:
een bypass, waarbij uw eigen ader wordt gebruikt;
een kunststof bypass.
Afspraken
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog. Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties. Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over. U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
De anesthesioloog die u voor de operatie het narcosemiddel of de verdoving toedient, kan een andere anesthesioloog zijn dan die u ontmoet heeft op de preoperatieve screening.
Voorbereiding thuis
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas. Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij het inschrijfpunt in de centrale hal. Vergeet in dat geval niet uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee te nemen.
Ruim zittende kleding, extra ondergoed en slippers.
Spullen voor uw overnachting, zoals nachtkleding en toiletartikelen.
Actueel overzicht van uw medicijnen. Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.
Uw medicijnen in de originele verpakking.
Iets te lezen.
Een oplader voor uw mobiel en een koptelefoon.
Het telefoonnummer van uw contactpersoon.
Waardevolle spullen

Wij adviseren u waardevolle spullen thuis te laten. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Verwijder voor de operatie alle sieraden. Draag geen make-up, nagellak of kunstnagels. Ook piercings moeten voor de operatie zijn verwijderd.
Nuchter zijn (niet eten en drinken)

Voor de operatie moet u nuchter zijn. Dat betekent dat u vanaf 24.00 uur 's nachts niets meer mag eten, drinken en roken.
Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)

Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? Vertel uw behandelend arts welke bloedverdunners u gebruik en waarvoor u ze gebruikt.
Staat u onder controle bij de Trombosedienst? Geef de datum van de behandeling zo snel mogelijk door aan de trombosedienst. De trombosedienst kan met uw behandelend arts overleggen of de dosering van het bloedverdunners moet worden aangepast. Stop nooit zelf met de medicatie.
Ontharen

U hoeft zich vooraf niet te scheren. Als het nodig is, wordt dit op de operatiekamer gedaan.
Jodium en pleisters

Vertel uw specialist of verpleegkundige of u overgevoelig bent voor jodium of pleisters.
In het ziekenhuis
Melden

U komt op de dag en tijdstip die met u zijn afgesproken naar de verpleegafdeling C2. U kunt zich melden bij de balie. De secretaresse belt u een dag voor de opname. Ontvangt u de boodschap op uw voicemail, luister die dan helemaal af.
De secretaresse vertelt u hoe laat uw operatie ongeveer plaatsvindt. Let wel: dit is een streeftijd; in onvoorziene gevallen kan het tijdstip veranderen.
Voor de operatie

De verpleegkundige begeleidt u naar uw kamer, waar u wordt voorbereid op de operatie. U krijgt operatiekleding om aan te trekken en krijgt pijnstillers en rustgevende medicijnen.
U moet uw make-up, contactlenzen, gehoorapparaat en uw kunstgebit af- en uitdoen.
Er wordt een pijl op het te opereren been gezet.
Als u aan de beurt bent, brengt de verpleegkundige u in uw bed naar de operatiekamer.
De operatie
Op de operatiekamer

Op de operatiekamer krijgt u eerst een infuus aangelegd voor vochttoediening en indien met u is afgesproken een ruggenprik ter verdoving of algehele narcose.
Daarna wordt u geopereerd. Er wordt een omleiding in uw been bij u aangebracht.
Duur van de operatie

De duur van de operatie is minimaal 3 uur, maar kan soms ook tot boven de 4 uur oplopen.
Een bypass met eigen ader is wel een langer durende ingreep en kan zo 4 - 5 uren duren.
Na de operatie
Direct na de ingreep

Na uw operatie wordt u naar de verpleegafdeling gebracht. U ligt aan een infuus voor vochttoediening, een blaaskatheter voor het opvangen van urine en een wonddrain voor het wondvocht.
U heeft verplicht 24 uur bedrust. Na de bedrust mag u weer lopen en wordt de blaaskatheter verwijderd.
Na uw operatie wordt een aantal zaken regelmatig gecontroleerd:
het kloppen van de slagaders op de voet;
lekkage van de wond;
de temperatuur van uw benen;
uw bloeddruk en temperatuur.
Lopen

Na de operatie moet u zo snel mogelijk weer gaan lopen. Dit voorkomt dat nieuwe vernauwingen of afsluiting van uw bypass ontstaan.
Dik been

Na de operatie kan uw been dikker zijn dan voorheen, dit is normaal. Het is nodig om een kous met lichte druk te dragen. De verpleegkundige meet deze bij u aan.
Wanneer u op de stoel zit is het advies uw been iets hoger te leggen.
Uitslag

De chirurg die de operatie heeft uitgevoerd neemt contact op met uw contactpersoon na uw operatie. Uw contactpersoon wordt eveneens gebeld als u terug bent op de verpleegafdeling.
De zaalarts bezoekt u dagelijks om te kijken hoe het met u gaat. De zaalarts werkt nauw samen met de behandelend specialist.
Heeft u en/of uw naaste(n) behoefte aan een gesprek met de zaalarts? Geef dit aan bij uw verpleegkundige, dan wordt er een afspraak gemaakt.
Naar huis

U mag na ongeveer 3-5 dagen na uw operatie naar huis. Als er complicaties optreden kan de opnameduur langer zijn. U zult medicijnen moeten blijven gebruiken om het bloed dunner te houden. U krijgt hiervoor een recept mee voor medicijnen en verband dat u bij de apotheek kunt ophalen.
Controle afspraak

Als u naar huis mag, krijgt u een afspraak mee om uw wond te laten controleren en uw hechtingen te laten verwijderen. Deze afspraak vindt 2 weken na uw operatie plaats.
Ook krijgt u een afspraak mee om terug te komen bij uw behandelend specialist ca. 4 tot 6 weken na uw operatie.
Uw behandelend specialist controleert of uw bypass goed werkt door het voelen van pulsaties op de voet en eventueel een echo onderzoek.
Leefregels
Wondverzorging

De eerste 2 weken mag u niet in bad, omdat de huid van de wond week wordt in het water. Douchen mag wel. Droog de huid na het douchen goed af met een schone handdoek, ook als de wond in de lies zit.
Als er vocht uit uw wond komt, moet u uw wonden verbinden met een gaasje.
Verschoon uw wond dagelijks.
Het is mogelijk dat u de eerste weken niets voelt rond het wondgebied.
Activiteiten na de operatie

U mag alles doen wat u gewend was te doen, maar u zult merken dat u eerst nog snel moe bent. Het kan langere tijd duren voordat uw conditie weer helemaal terug is.
Bewegen

Het is belangrijk dat u dagelijks loopt om de doorbloeding in de benen te stimuleren. Probeer minimaal één keer per dag 15 tot 30 minuten aaneengesloten te wandelen.

U mag ook fietsen. Bouw dit langzaam op en hou in de gaten of u pijn of opgezwollen benen krijgt.
Autorijden

U mag weer autorijden als u uw been weer goed kunt gebruiken. Vaak is dat na een dag of 14.
Gezond leven

Het is belangrijk om gezond te leven.
Probeer niet te roken en overgewicht te voorkomen.
Drink bij voorkeur geen alcohol.
Eet 2 x per week vette vis en eet gevarieerd met veel groente en fruit.
Laat uw bloeddruk en cholesterol controleren.
Risico en complicaties
Risico's en complicaties
Complicaties bij een operatie

Geen enkele operatie is vrij van risico’s. Er kunnen complicaties optreden zoals een infectie aan de wond, een longontsteking, longembolie, bloedingen, trombose, blaasontsteking of een hartinfarct.
Er kunnen ook specifieke complicaties voorkomen. Vaak komt het voor dat na de genezing het gebied van het operatielitteken anders aanvoelt. Dit komt doordat tijdens de operatie zenuwen worden doorgesneden.
Er kan ook een nabloeding of een vroege afsluiting van de bypass optreden. Een nabloeding wordt veelal gestopt door een strak verband aan te brengen, maar moet soms ook geopereerd worden. Bij een afsluiting wordt soms weer geopereerd of er wordt een ander plan gemaakt.
Wanneer contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u één van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met de polikliniek Heelkunde, te bereiken op (0570) 53 50 60.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Roodheid en/of zwelling van het operatiegebied.
Toename van pijn
Als u de situatie niet vertrouwt.
Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen bellen met de Spoedeisende Hulp, via telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw operatie afspreken.
Vragen?
Heeft u na deze informatie nog vragen? Dan kunt u die stellen aan uw huisarts of behandelend specialist. De polikliniek Heelkunde is bereikbaar op (0570) 53 50 60.
Meer informatie

Kijk voor meer informatie ook op www.dz.nl.
Voor meer informatie over etalagebenen kunt u ook kijken op www.thuisarts.nl.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.