Inleiding
Heelkunde
Aanvullend op de operatie krijgt u nog een behandeling met chemotherapie. Deze behandeling kan voor uw stoma problemen opleveren. In deze informatie worden adviezen gegeven hoe u hier mee om kunt gaan.

U heeft een stoma gekregen omdat de ontlasting het lichaam niet meer via de natuurlijke weg kan verlaten.
Aanvullend op de operatie krijgt u nog een behandeling met chemotherapie. Deze behandeling kan voor uw stoma problemen opleveren. Er kunnen bijwerkingen optreden, zoals verminderde eetlust, misselijkheid, diarree, verstopping, vermoeidheid en tintelingen in vingers en voeten. Ook kan het voorkomen dat uw stomamateriaal niet meer goed blijft zitten omdat uw huid onder de stomaplek rood en/of kapot is gegaan.
Adviezen en leefregels
Voeding

Het is belangrijk dat u voldoende drinkt. Probeer per dag 1,5 tot 2 liter vocht te drinken. Vocht zit niet alleen in dranken, maar ook bijvoorbeeld in yoghurt, vla of soep. Voldoende vocht is belangrijk om zoveel mogelijk afvalstoffen uit het lichaam te verwijderen.
Eet voldoende vezels zoals bruin- en volkorenbrood, graanproducten, (volkoren)pasta, (zilvervlies)rijst, peulvruchten, aardappelen, (rauwe) groente en fruit. Vezels stimuleren de bewegingen van uw darm en binden vocht. Hierdoor wordt de ontlasting wat vaster.
Eet regelmatig en rustig, kauw goed.
Verdeel de voeding goed over de dag, bij een verminderde eetlust. Gebruik naast 3 hoofdmaaltijden, minimaal 3 keer (eventueel vaker) een tussendoortje. Het kan gebeuren dat uw smaak verandert, waardoor u niets of bijna niets meer proeft. Probeer vooral producten te eten die u op dat moment lekker vindt. Ook is raadzaam uzelf gedurende deze periode in te stellen op 'eten omdat het moet'.
Geef bij uw casemanager aan als u merkt dat u gewicht verliest of dat eten/drinken lastig is. Zij kan een diëtiste om advies vragen.
Diarree

Bij diarree verliest u veel vocht. Drink dagelijks 1,5 tot 2 liter vocht.
Ook verliest u zout. Drink bouillon om tekort aan te vullen. U kunt ook ORS (oral rehydration salts) gebruiken, verkrijgbaar bij een drogist en apotheek.
Vermijd gasvormende producten zoals prei, kool, ui en scherpe kruiden. Zo voorkomt u extra prikkeling van uw darmen.
Ook bij diarree is eten van vezels belangrijk maar eet geen voedingsmiddelen met grove vezels zoals donker roggebrood, brood met zaden en pitten, muesli, rauwkost en vezelig fruit (citrusfruit, ananas, pruimen). Ze verergeren diarree. Neem wel bruinbrood, fijn volkorenbrood of aardappelen. Vezels binden vocht in de ontlasting.
Eet vast voedsel bij het drinken, om de ontlasting in te dikken.
Neem geen grote vetrijke maaltijden.
Voedingsmiddelen als rijst, banaan, wit brood, beschuit en geraspte appel werken niet merkbaar stoppend.
Verstopping

Een moeilijke stoelgang kan komen door het gebruik van bepaalde medicijnen of door te weinig eten, drinken, voedingsvezels en/of lichaamsbeweging. Probeer de oorzaak te achterhalen en deze op te lossen.
Probeer dagelijks 1,5 tot 2 liter vocht te drinken zodat de ontlasting soepel blijft.
Eet vooral vezelrijke voeding zoals boven beschreven. Lukt dit niet? Vraag advies aan uw casemanager. Zij kan ook de diëtiste erbij vragen.
Tintelingen in handen en voeten

Bij sommige soorten chemotherapie bestaat de kans op beschadiging van de kleine vertakkingen van de zenuwen. U kunt last krijgen van tintelingen of een doof gevoel in uw handen en voeten. Neem contact op met uw casemanager om deze klacht te bespreken.
Door het dove of tintelende gevoel in de vingers, kunt u problemen ervaren met het verwisselen en verschonen van het stomamateriaal. U kunt ander stomamateriaal kiezen waarbij u minder uw vingerfuncties hoeft te gebruiken. Voor meer informatie kunt u bij de stomaverpleegkundige terecht.
Laat de stomaplakken op maat uitknippen.
Vermoeidheid

Houd in uw dagelijks leven rekening met uw herstel van de operatie en de chemotherapie; neem voldoende tijd om te rusten.
Zorg dat er iemand beschikbaar is om u eventueel te helpen met uw stoma.
Verschoon stomamateriaal ’s avonds als u ’s morgens te moe bent.
Knip uw stomaplakken al van tevoren (of laat dit doen).
Verdeel de activiteiten die u wilt doen over de dag.
Verzorging van de stoma

Chemotherapie kan vanaf de start tot en met een week na afloop van iedere kuur aanwezig zijn in de urine, ontlasting en speeksel. Ga daarom zorgvuldig met uw stoma om.
Leeg of verschoon de huidplak en het stomazakje vóór de start van de chemokuur. Let erop dat uw handen schoon zijn bij het verwisselen van een volle stomazak. Laat iemand, wanneer de stoma door een ander wordt verzorgd, handschoenen aantrekken.
Werp het vuile stomamateriaal weg in een goed gesloten zak. Was na afloop goed de handen.
Door de chemokuren kunnen de bloedplaatjes in uw bloed verminderen. De kans op bloedinkjes rondom het stoma is hierdoor groter. Wees daarom voorzichtig met het verwijderen van de stomaplak. Wanneer er toch bloedinkjes optreden kunt u het stoma het beste een koud washandje op het stoma leggen. De bloedinkjes zullen hierdoor snel stoppen.
De ontlasting kan bij een stoma van de dunne darm, door de chemotherapie, in hoeveelheid toenemen. Zorg voor een goede en sluitende huidplak, zodat de huid zo min mogelijk in contact komt met de ontlasting.
Knip alvast een aantal huidplakken op maat, zodat u ze gemakkelijk kunt verwisselen.
Zorg dat u voldoende stomamateriaal in huis hebt.
Neem altijd reservemateriaal mee als u ergens heen gaat.
Neem de bestelnummers, de productomschrijvingen en uw patiëntenpaspoort (indien u die in uw bezit heeft) mee naar het ziekenhuis zodat bekend is welk materiaal u gebruikt.
Bij sterke gewichtsschommelingen kan uw stoma van vorm veranderen. Hierdoor kan het voorkomen dat het materiaal niet goed meer past en bestaat er kans op lekken. Als dit gebeurt neem dan contact op met uw stomaverpleegkundige.
Risico en complicaties
Wanneer contact opnemen?

Als u een van de volgende klachten hebt neem dan contact op met de stomaverpleegkundige.
Uw huid onder de stomaplak is rood en/of kapot gegaan.
Het stomamateriaal blijft niet goed meer zitten of lekt.
Uw stoma bloedt.
U heeft langer dan 2-4 dagen geen ontlasting gehad.
De ontlasting is hard en pijnlijk.
U heeft langer dan 48 uur diarree. Als u daarbij braakt neemt u al na 24 uur contact op.
Telefoonnummer polikliniek Heelkunde: (0570) 53 50 60. U kunt een afspraak maken de stomaverpleegkundige.
Bij spoed kunt u buiten kantoortijden contact opnemen met de Spoedeisende hulp, tel.: 0570 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, neem dan contact op met de stomaverpleegkundige, te bereiken via de secretaresse op (0570) 53 50 60.
Meer informatie

Kijk voor meer informatie ook op www.dz.nl.
Op de website van de stomavereniging vindt u meer informatie over alles rondom het krijgen en hebben van een stoma.
Voor meer informatie kunt u ook terecht op de website van stichting stomaatje.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.