In het kort
Dieetrichtlijn voor voeding vrij van selderij
Paramedisch Centrum - Diëtetiek
U heeft het advies gekregen om een dieet te volgen vrij van selderij. Hier krijgt u meer informatie over dit dieet.
Wat is een voedselallergie?

Een voedselallergie is een afwijkende reactie van het afweersysteem op een normaal ongevaarlijk stof, in dit geval selderij. Selderij wordt dan de allergene stof genoemd. Allergenen zijn eiwitten die de eigenschap hebben allergische reacties te kunnen opwekken. De allergische reactie op selderij kan heel verschillend van aard zijn zoals een reactie van de huid, luchtwegen, mond, keel, maag of darmen. De klachten kunnen optreden binnen enkele minuten of pas één tot twee dagen nadat het allergeen is gebruikt. Soms kan een spoortje van het allergeen al een reactie geven.
Voeding vrij van selderij

Bij een allergie voor selderij is het erg belangrijk om een voeding vrij van selderij te gebruiken. De basis van het dieet is het weglaten van selderij en het weglaten van producten en gerechten waar selderij in is verwerkt.
Een voeding zonder selderij hoeft geen tekort aan voedingstoffen te veroorzaken.
Selderij
Belangrijke wetenswaardigheden

Selderij (Apium graveolens) bestaat in een aantal vormen. Bleekselderij is het bovengrondse deel van de plant en dan met name de stelen. Knolselderij is de knol van de plant, zonder de wortels en blad. Bladselderij wordt gebruikt om gerechten te garneren, net zoals peterselie. Selderijzaad (eigenlijk de vruchten) is afkomstig van Apium graveolens en wordt gebruikt als kruid of specerij.
Selderij heeft een uitgesproken, pittige smaak die wordt gebruikt om smaak te geven aan o.a. soep.
Selderij wordt voornamelijk toegepast in Europa. Het groeit in het Middenlandse Zeegebied en Noord-Europa. Het heeft een hoog gehalte aan etherische olie.
Boodschappen doen

Boodschappen doen kost meer tijd wanneer u een voedselallergie hebt. U zult etiketten moeten lezen of navraag doen bij de bakker/slager welke ingrediënten een product kan bevatten. Het bezoeken van meerdere supermarkten kost misschien nog meer tijd, maar geeft u wel meer variatiemogelijkheden. De ene supermarkt heeft andere producten in de schappen staan dan de andere en dat biedt dus meer keuzemogelijkheden. Het ene merk product kan als ingrediënt selderij bevatten, het andere merk product niet. Het is dus belangrijk altijd de verpakking te controleren.
Een handig hulpmiddel bij het boodschappen doen is de merkartikelenlijst van het Voedingscentrum.
Kijk voor adressen van natuurvoedingswinkels en reformhuizen op internet
Welke producten kunnen selderij bevatten?

In verschillende producten kan selderij aanwezig zijn. In de onderstaande lijst vindt u een aantal producten waar mogelijk selderij in aanwezig kan zijn:
bami/nasigroenten;
bouillon;
cocktailnootjes, zoutjes;
erwtensoep;
desserts;
groenteschotels;
groentesap, tomatensap;
juspoeder;
kant-en-klaar gerechten (bijvoorbeeld pizza, cannelloni, lasagne, taco’s);
kauwgom;
kruidenbuiltje;
kruidenboter;
kruidenmengsels (bijvoorbeeld aromat, mix voor bami, kruidenzout);
marinade;
(room)kaas met kruiden;
salades;
sandwichspread, sandwichcrème;
sauzen (bijvoorbeeld ketchup, kerriesaus, whiskey-cocktailsaus);
seasonings;
selderijzout;
selleriesalade;
snoep (fruityo’s);
soep;
soepgroenten;
stamppotten;
stoofschotels;
tafelzuren (augurk/ zilverui);
vegetarische vleesvervangers;
vleeswaren (bijvoorbeeld worstsoorten, paté, ragout, kroket).
De overzichten met ingrediëntenbenamingen en producten zijn geen volledige lijsten, maar bieden extra informatie.
Etiketten lezen
Waar moet u op letten?

Bij een allergie is het belangrijk om het etiket altijd goed te lezen. Op het etiket moet duidelijk vermeld worden of er selderij verwerkt is in het betreffende product. Dit kan op de verpakking van het product vermeld staan bij de ingrediënten (in een afwijkend lettertype), maar ook onder allergeneninformatie (‘bevat selderij’). Allergeeninformatie is niet verplicht voor fabrikanten om te vermelden. Het wordt ook niet gecontroleerd op volledigheid. Allergeeninformatie kan dus niet volledig zijn. Lees altijd de ingrediënten voor de zekerheid.
Op het etiket kan ‘eiwit …. g’ of ‘proteïne … g’ vermeld staan. Hiermee wordt de voedingsstof eiwit (proteïne) bedoeld en niet speciaal het selderij-eiwit.
Waarschuwing voor kruisbesmetting
Wanneer op de verpakking staat: 'Kan selderij bevatten' of 'Niet geschikt voor mensen met een selderij-allergie' , betekent dit dat er een risico is op kruisbesmetting. De hoeveelheid allergeen kan boven een bepaalde grens uitkomen, de zogenoemde referentiedosis. In dat geval is de fabrikant verplicht om deze waarschuwing op het etiket te vermelden.
Deze referentiedosis is erg laag waardoor de meeste mensen met een selderij-allergie deze producten wel kunnen eten. Alleen kinderen die reageren op heel kleine hoeveelheden, moeten extra oppassen. Overleg zo nodig met je arts of diëtist.
Let op: Deze waarschuwing geldt alleen voor voorverpakte voedingsmiddelen die in Nederland zijn geproduceerd. Buitenlandse producten en producten uit de horeca, catering, markten of ambachtelijke bedrijven vallen hier niet onder.
Verschillende benamingen
Let bij het lezen van het etiket op verschillende benamingen. Een product kan selderij bevatten als 1 van de volgende termen op de verpakking vermeld wordt:
apie;
bladselderij;
bleekselderij;
boereneppe;
bosselderij;
eppe;
groene selderij;
Juffrouwmerk;
knolselderij;
moeraseppe;
selder;
selderij;
selderijzaad;
selderie;
sellerie;
struikselderij.
Let op wijzigingen receptuur!

Het is raadzaam om patiëntenwebsites in de gaten te houden, lid te worden van allergiecommunities op social media (zoals Facebook) en indien nodig de fabrikant te bellen bij onduidelijkheid. Adressen van natuurvoedingswinkels en reformhuizen zijn op internet te vinden.
Lees bij aankoop van een product altijd de lijst met ingrediënten door, het is altijd mogelijk dat het recept van een product is gewijzigd. Let hierbij op veranderingen van het etiket (kleur, verpakking), en vermeldingen als:
verbeterd recept;
nu nog lekkerder.
De fabrikant hoeft niet te vermelden dat het product nieuw of veranderd is, dus controleer iedere keer opnieuw het etiket. Veel fabrikanten hebben ook een website waarop u allergenen informatie terug kan vinden.
Het nauwkeurig lezen van de ingrediënten is zeer belangrijk!
Bij twijfel het voedingsmiddel niet gebruiken.
Kruisbesmetting
Wat is een kruisbesmetting?

Bij kruisbesmetting komt het allergeen (in dit geval selderij) van het ene product op het andere. Bijvoorbeeld een lepel gebruiken om eerst het ene gerecht te proeven en daarna met dezelfde lepel proeven of de rijst gaar is. Hierdoor maak je van een product waar geen selderij in zat, een product waar wel selderij in zit.
Om een allergische reactie te voorkomen is het belangrijk om kruisbesmetting te voorkomen. Let er bij het klaarmaken van gerechten of producten altijd op dat de producten niet in aanraking zijn gekomen met selderij of producten die selderij kunnen bevatten.
Kinderen die heel allergisch zijn voor selderij kunnen al van een klein beetje selderij ziek worden. Let daarom ook op als u zelf selderij of een product met selderij heeft gegeten en u uw kind een kus wilt geven. Door de kus kan uw kind in aanraking komen met selderij. Overleg met de kinderarts of diëtist of uw kind zo allergisch is dat u hier rekening mee moet houden.
Let ook goed op het wassen van de handen, het gebruik van bestek of bij uit eten gaan.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
