Lees voor

Dieet voor voeding vrij van soja

In het kort

Dieetrichtlijn voor voeding vrij van soja

Paramedisch Centrum - Diëtetiek

U heeft het advies gekregen om een dieet te volgen vrij van soja. Hier krijgt u meer informatie over dit dieet.

Wat is een voedselallergie?

4O1CPDm0bcMlPl0BVj7HGK9RN0o3FJDToUXfZ8Nu

Een voedselallergie is een afwijkende reactie van het afweersysteem op een normaal ongevaarlijk stof, in dit geval soja. Soja wordt dan de allergene stof genoemd. Allergenen zijn eiwitten die de eigenschap hebben allergische reacties te kunnen opwekken. Een kleine hoeveelheid soja kan al klachten geven.

De allergische reactie op soja kan verschillende klachten veroorzaken, zoals een reactie van de huid, luchtwegen, mond, keel, maag of darmen.

Voeding vrij van soja

3U8epCxfhGaLL4Ijmy3FvlZ60blyQngpU98Xm2bu

Bij een (mogelijke) allergie voor soja is het erg belangrijk om een voeding vrij van soja te gebruiken. De basis van het dieet is het weglaten van soja en het weglaten van producten en gerechten waar soja in is verwerkt.

Een voeding zonder soja hoeft geen tekort aan voedingstoffen te veroorzaken. Wel kan de voeding minder gevarieerd worden omdat soja zeer veel producten aanwezig kan zijn.

Soja

Belangrijke wetenswaardigheden

3U8epCxfhGaLL4Ijmy3FvlZ60blyQngpU98Xm2bu
  • Soja behoort tot de familie van de peulvruchten. De boontjes uit de peul worden verwerkt tot olie, lecitine of meel en allerlei afgeleide producten.

  • Soja wordt in veel producten toegepast. Soja is niet alleen een voedingsmiddel, het wordt ook toegevoegd aan sommige medicijnen, huidverzorgingsproducten, lijm en diervoeding.

  • Soja wordt gebruikt als zuivel- en vleesvervanger. Het wordt tegenwoordig ook steeds meer toegepast in gezondheidsproducten en functional foods.

  • Lecithine heeft goede emulgerende eigenschappen, zodat dit veel wordt toegepast in vet/water mengsels. Sojalecithine kan sporen van soja-eiwit bevatten. Indien heftige klachten te verwachten zijn, vermijd dan ook soja-lecithine.

  • Sojabestanddelen worden ook veel als broodverbeteraar gebruikt.

  • Soja is een peulvrucht. Als je een soja-allergie hebt kun je ook allergisch zijn voor andere peulvruchten zoals bonen, erwt, lupine of pinda, maar dit hoeft niet. Overleg hierover met de arts of diëtist.

Boodschappen doen

iat3gNYSy9l2bEVRmpZnuUxA5wtkroBW5y58W04d

Boodschappen doen kost meer tijd wanneer u of uw kind een voedselallergie heeft. U zult etiketten moeten lezen of navraag doen bij de bakker/slager/fabrikant welke ingrediënten een product kan bevatten. Het bezoeken van meerdere supermarkten kost misschien nog meer tijd, maar geeft u wel meer variatiemogelijkheden. De ene supermarkt heeft andere producten in de schappen staan dan de andere en dat biedt dus meer keuzemogelijkheden. Het ene merk product kan als ingrediënt soja bevatten, het andere merk product niet.

Het is dus belangrijk altijd de verpakking te controleren. Het is raadzaam om patiëntenwebsites in de gaten te houden, lid te worden van allergiecommunities op social media (zoals Facebook) en indien nodig de fabrikant te bellen bij onduidelijkheid.

Adressen van natuurvoedingswinkels en reformhuizen zijn op internet te vinden.

Etiketten lezen

Waar moet u op letten?

IVesJP6ect1yP6HL7KlOI6MLPzBNEYypJPZAryQV

Bij een allergie is het belangrijk om het etiket altijd goed te lezen. Op het etiket moet duidelijk vermeld worden of er soja verwerkt is in het betreffende product. Dit kan op de verpakking van het product vermeld staan bij de ingrediënten (in een afwijkend lettertype), maar ook onder allergeneninformatie (‘bevat soja’). Allergeeninformatie is niet verplicht voor fabrikanten om te vermelden. Het wordt ook niet gecontroleerd op volledigheid. Allergeeninformatie kan dus niet volledig zijn. Lees altijd de ingrediënten voor de zekerheid.

Op het etiket kan onder ‘voedingswaarde’ ‘eiwit …. g’ of ‘proteïne … g’ vermeld staan. Hiermee wordt de voedingsstof eiwit (proteïne) bedoeld en niet speciaal het soja-eiwit. Hier hoeft u dus niet op te letten.

De ingrediënten van alcoholische dranken hoeven niet op het etiket vermeld te worden, behalve als deze bereid zijn uit allergene stoffen.

Waarschuwing voor kruisbesmetting

Wanneer op de verpakking staat: 'Kan soja bevatten' of 'Niet geschikt voor mensen met een soja-allergie' , betekent dit dat er een risico is op kruisbesmetting. De hoeveelheid allergeen kan boven een bepaalde grens uitkomen, de zogenoemde referentiedosis. In dat geval is de fabrikant verplicht om deze waarschuwing op het etiket te vermelden.

Deze referentiedosis is erg laag waardoor de meeste mensen met een soja-allergie deze producten wel kunnen eten. Alleen kinderen die reageren op heel kleine hoeveelheden, moeten extra oppassen. Overleg zo nodig met je arts of diëtist.

Let op: Deze waarschuwing geldt alleen voor voorverpakte voedingsmiddelen die in Nederland zijn geproduceerd. Buitenlandse producten en producten uit de horeca, catering, markten of ambachtelijke bedrijven vallen hier niet onder.

Verschillende benamingen

Let bij het lezen van het etiket op de aanwezigheid van soja. De volgende producten bevatten vaak of bijna altijd soja:

  • chiang (specerijenpasta, wordt verwerkt in sausen);

  • tofu, tofoe, tempeh, tahoe (een wittige, vezelachtige vaste massa, geschikt als vervanger van vlees);

  • kinako (poeder van geroosterde sojabonen);

  • miso (smaakmaker (zout), basis voor soepen);

  • sojakaas (tahoe, tofu), tempé;

  • sojasaus (Ketjap, Tamari, Hoisin, Shoyu);

  • sojavlees (TVP of TSP, Textured vegetable protein of textured soja protein: een vezelachtig product dat als vleesvervanger wordt toegepast);

  • okara (sojazemelen);

  • yuba (vel van verhitte sojamelk);

  • natto (gefermenteerde hele sojabonen);

  • tao-tjo (Indonesisch gerecht op basis van een sojabonen-mengsel).

Let op wijzigingen receptuur!

1gPc9eJyOaM2ILxhz8ACcOdDRQkdHXLB9nxRQC8N

Het is raadzaam om patiëntenwebsites in de gaten te houden, lid te worden van allergiecommunities op social media (zoals Facebook) en indien nodig de fabrikant te bellen bij onduidelijkheid. Adressen van natuurvoedingswinkels en reformhuizen zijn op internet te vinden.

Lees bij aankoop van een product altijd de lijst met ingrediënten door. Het is altijd mogelijk dat het recept van een product is gewijzigd. Let hierbij op veranderingen van het etiket (kleur, verpakking), en vermeldingen als:

  • verbeterd recept;

  • nu nog lekkerder.

De fabrikant hoeft niet te vermelden dat het product nieuw of veranderd is, dus controleer iedere keer opnieuw het etiket. Veel fabrikanten hebben ook een website waarop u allergenen informatie terug kunt vinden. Ondanks dat dit vaak klopt, komt het nog weleens voor dat de informatie op de website niet volledig of actueel is. De verpakking is daarom altijd het uitgangspunt.

Belangrijk

Het nauwkeurig lezen van de ingrediënten is zeer belangrijk!
Bij twijfel het voedingsmiddel niet gebruiken.

Kruisbesmetting

Wat is een kruisbesmetting?

RaYOaJ6ib8oCGOpEttKVey5RBkGAhKZVqGzbzRFg

Bij kruisbesmetting komt het allergeen (in dit geval soja) van het ene product op het andere. Een lepel gebruiken om eerst de sojasaus te proeven en daarna met dezelfde lepel proeven of de rijst gaar is. Hierdoor maak je van een product waar geen soja in zat, een product waar wel soja in zit. Om een allergische reactie te voorkomen is het belangrijk om kruisbesmetting te voorkomen. Let er bij het klaarmaken van gerechten of producten altijd op dat de producten niet in aanraking zijn gekomen met soja of producten die soja kunnen bevatten.

Kinderen die heel allergisch zijn voor soja kunnen al van een klein beetje soja ziek worden. Let daarom ook op als u zelf soja of een product met soja heeft gegeten en u uw kind een kus wilt geven. Door de kus kan uw kind in aanraking komen met soja. Overleg met de kinderarts of diëtist of uw kind dermate allergisch is dat u hier rekening mee moet houden.

Let ook goed op het wassen van de handen of het gebruik van bestek, ook bij uit eten gaan of in een hotel.

Vragen

en meer informatie

Heeft u nog vragen?

a1i8vXIEuD0ysb4jbDdVnBli9atP6XieiFAFpqwq.png

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.

Meer informatie

Qj1pv3v3hY057gZ9ekSq6DFhjo016YziYJVXSDeb

Kijk voor meer informatie ook op dz.nl.

Overige websites vol informatie zijn:

Naam

Website

Stichting Voedselallergie

www.voedselallergie.nl;

Allergie Platform

www.allergieplatform.nl

Allergie Plein

www.allergieplein.nl

Voedingscentrum

www.voedingscentrum.nl

Onderstaande websites geven u meer tips als u uit eten wilt gaan.

Rechten en regels. Kent u ze?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.