In het kort
Dieetrichtlijn voor voeding vrij van tarwe
Paramedisch Centrum - Diëtetiek
U heeft het advies gekregen om een dieet te volgen vrij van tarwe. Hier krijgt u meer informatie over dit dieet.
Wat is een voedselallergie?

Een voedselallergie is een afwijkende reactie van het afweersysteem op een normaal ongevaarlijk stof, in dit geval op tarwe. De tarwe wordt dan de allergene stof genoemd. Allergenen zijn eiwitten die de eigenschap hebben allergische reacties te kunnen opwekken. Een kleine hoeveelheid van de tarwe kan al klachten geven.
De allergische reactie op tarwe kan verschillende klachten veroorzaken, zoals een reactie van de huid, luchtwegen, mond, keel, maag of darmen.
Voeding vrij van tarwe
Bij een (mogelijke) allergie voor tarwe is het erg belangrijk om een voeding vrij van tarwe te gebruiken. De basis van het dieet is het weglaten van tarwe en het weglaten van producten en gerechten waar tarwe in is verwerkt.
Door het vermijden van tarwe in de voeding kunnen tekorten aan voedingstoffen ontstaan, bijvoorbeeld aan vitamine B, mineralen en voedingsvezel. Het is belangrijk om gebruik te maken van volkoren (tarwevrije) producten.
Tarwe
Belangrijke wetenswaardigheden

Tarweallergie is niet hetzelfde als glutenovergevoeligheid (coeliakie). Bij tarweallergie is er sprake van een allergische reactie op verschillende soorten eiwitten die in tarwe voorkomen, gluten is er één van.
Spelt en kamut zijn (oude) tarwesoorten en kunnen niet gebruikt worden bij een tarweallergie.
Tarwe(eiwitten) kunnen voor verschillende smaakdoeleinden als bindmiddel worden gebruikt. Bijvoorbeeld als vleessmaakmakers of als bindmiddel in vegetarische burgers.
Graankorrels als gerst, rogge, maïs en rijst zijn verwant aan tarwe. Maïs en rijst veroorzaken bij mensen met een tarwe-allergie vaak geen klachten. Er zijn wel kruisreacties bekend met gerst en rogge.
Wanneer op de verpakking tarwezetmeel vermeld staat, kan het sporen van tarwe-eiwit bevatten. Dit kan dus niet gebruikt worden bij een tarwe allergie.
Naast voedingsmiddelen kan tarwe ook voorkomen in medicijnen en de gomlaag van zegels, afwasmiddel, crèmes en lippenstift. Daarnaast kan wegwerpservies en -bestek gemaakt zijn van tarwezemelen.
Glucosestroop, maltodextrinen op basis van tarwe en granen, gebruikt voor sterk alcoholische dranken hoeven niet vermeld te worden op de verpakking. Naar verwachting zal dit niet tot problemen leiden.
Boodschappen doen

Boodschappen Boodschappen doen kost meer tijd wanneer u of uw kind een voedselallergie heeft. U zult etiketten moeten lezen of navraag doen bij de bakker/slager/fabrikant welke ingrediënten een product kan bevatten. Het bezoeken van meerdere supermarkten kost misschien nog meer tijd, maar geeft u wel meer variatiemogelijkheden. De ene supermarkt heeft andere producten in de schappen staan dan de andere en dat biedt dus meer keuzemogelijkheden. Het ene merk product kan als ingrediënt tarwe bevatten, het andere merk product niet. Het is dus belangrijk altijd de verpakking te controleren.
Het is raadzaam om:
patiëntenwebsites in de gaten te houden;
lid te worden van allergiecommunities op social media (zoals Facebook);
indien nodig de fabrikant te bellen bij onduidelijkheid.
Adressen van natuurvoedingswinkels en reformhuizen zijn op internet te vinden.
Etiketten lezen
Waar moet u op letten?

Bij een allergie is het belangrijk om het etiket altijd goed te lezen. Op het etiket moet duidelijk vermeld worden of er tarwe verwerkt is in het betreffende product. Dit kan op de verpakking van het product vermeld staan bij de ingrediënten (in een afwijkend lettertype), maar ook onder allergeneninformatie (‘bevat tarwe’). Allergeeninformatie is niet verplicht voor fabrikanten om te vermelden. Het wordt ook niet gecontroleerd op volledigheid. Allergeeninformatie kan dus niet volledig zijn. Lees altijd de ingrediënten voor de zekerheid.
Op het etiket kan onder ‘voedingswaarde’ ‘eiwit …. g’ of ‘proteïne … g’ vermeld staan. Hiermee wordt de voedingsstof eiwit (proteïne) bedoeld en niet speciaal het tarwe-eiwit. Hier hoeft u dus niet op te letten.
De ingrediënten van alcoholische dranken hoeven niet vermeld te worden op het etiket, behalve als deze bereid zijn uit allergene stoffen.
Waarschuwing voor kruisbesmetting
Wanneer op de verpakking staat: 'Kan tarwe bevatten' of 'Niet geschikt voor mensen met een tarwe-allergie' , betekent dit dat er een risico is op kruisbesmetting. De hoeveelheid allergeen kan boven een bepaalde grens uitkomen, de zogenoemde referentiedosis. In dat geval is de fabrikant verplicht om deze waarschuwing op het etiket te vermelden.
Voor tarwe ligt deze referentiedosis hoger dan voor veel andere allergenen. Daarom adviseren wij om producten met deze waarschuwing alleen met nodige voorzichtigheid te gebruiken of deze bij voorkeur te vermijden.
Let op: Deze waarschuwing geldt alleen voor voorverpakte voedingsmiddelen die in Nederland zijn geproduceerd. Buitenlandse producten en producten uit de horeca, catering, markten of ambachtelijke bedrijven vallen hier niet onder.
Let op wijzigingen receptuur!

Het is raadzaam om patiëntenwebsites in de gaten te houden, lid te worden van allergiecommunities op social media (zoals Facebook) en indien nodig de fabrikant te bellen bij onduidelijkheid. Adressen van natuurvoedingswinkels en reformhuizen zijn op internet te vinden.
Lees bij aankoop van een product altijd de lijst met ingrediënten door, het is altijd mogelijk dat het recept van een product is gewijzigd. Let hierbij op veranderingen van het etiket (kleur, verpakking), en vermeldingen als:
verbeterd recept;
nu nog lekkerder.
De fabrikant hoeft niet te vermelden dat het product nieuw of veranderd is, dus controleer iedere keer opnieuw het etiket. Veel fabrikanten hebben ook een website waarop u allergenen informatie terug kunt vinden. Ondanks dat dit vaak klopt, komt het nog weleens voor dat de informatie op de website niet volledig of actueel is. De verpakking is daarom altijd het uitgangspunt.
Het nauwkeurig lezen van de ingrediënten is zeer belangrijk!
Bij twijfel het voedingsmiddel niet gebruiken.
Kruisbesmetting
Wat is een kruisbesmetting?

Bij kruisbesmetting komt het allergeen (in dit geval tarwe) van het ene product op het andere. Kruisbesmetting is bijvoorbeeld een mes gebruiken om eerst een tarweboterham te besmeren en hetzelfde mes dan te gebruiken voor het besmeren van een tarwevrije boterham. Hierdoor maak je van een product waar geen tarwe in zat, een product waar wel tarwe in zit.
Om een allergische reactie te voorkomen is het belangrijk om kruisbesmetting te voorkomen. Let er bij het klaarmaken van gerechten of producten altijd op dat de producten niet in aanraking zijn gekomen met tarwe of producten die tarwe kunnen bevatten.
Kinderen die heel allergisch zijn voor tarwe kunnen al van een klein beetje tarwe ziek worden. Let daarom ook op als u zelf tarwe of een product met tarwe heeft gegeten en u uw kind een kus wilt geven. Door de kus kan uw kind in aanraking komen met tarwe. Overleg met de kinderarts of diëtist of uw kind dermate allergisch is dat u hier rekening mee moet houden.
Let ook goed op het wassen van de handen of het gebruik van bestek.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
