Inleiding
Wond Expertise Centrum
Doorliggen komt veel voor en vooral bij patiënten die langdurig bedlegerig zijn. De gevolgen van doorliggen zijn bijzonder vervelend. Doorliggen is daarom een serieus probleem.
Iedereen die door ziekte of ongeval in bed, een stoel of rolstoel moet blijven, heeft kans op doorliggen. Dit leidt vaak tot pijn, een tragere genezing en een langer verblijf in het ziekenhuis of verpleeghuis.
Deze informatie informeert u en uw verzorger over het voorkomen of verminderen van wonden die ontstaan door doorliggen.
Wat is doorliggen?

Doorliggen ontstaat door teveel druk op dezelfde plaats. Door deze druk beschadigt de huid, het weefsel eronder en ontstaat er een wond.
In lichtere vorm ziet de huid rood.
In ernstige vorm kunnen diepe wonden ontstaan, tot op de botten.
Oorzaak
Door zitten, liggen of schuiven drukken op bepaalde plekken van de huid de kleine bloedvaten en het weefsel daaronder samen. Deze bloedvaten voorzien de huid en het weefsel van voedingsstoffen en zuurstof. Doorliggen ontstaat door een verminderde toevoer van bloed. Als de huid en het weefsel te lang geen voedingsstoffen en zuurstof krijgen, sterven cellen af en ontstaat doorliggen.
Klachten

Doorliggen ontstaat door langdurige druk op het weefsel tussen bot en huid. Plaatsen waar zich weinig weefsel tussen huid en bot bevindt zijn kwetsbaar. Dat zijn plaatsen zoals
stuit;
zitbeenknobbels;
heupen;
hielen;
knieën;
enkels;
schouderbladen;
oren;
achterhoofd;
wervelkolom.
Verhoogde kans

U hebt kans op doorliggen wanneer u:
geen prikkels voelt die 'ongemak' aangeven;
bedlegerig of stoel gebonden bent.
De kans op doorliggen is nog groter als u bovendien:
lijdt aan gevoelsstoornissen;
incontinent bent (urine en/of ontlasting);
overmatig transpireert;
moeite hebt met eten en drinken;
een verlaagd geestelijk bewustzijn hebt.
Voorkom doorliggen
Voorkomen doorliggen
Praktische tips om doorligwonden te voorkomen


Dit kunt u zelf doen om doorliggen te voorkomen.
Bekijk de huid minimaal 1 x per dag.
Zorg voor een goede lichamelijke hygiëne.
Voorkom een droge huid. Maak gebruik van zachte zeep of lotion.
Bescherm de huid met een crème of zalf.
Maak de huid schoon als deze in contact komt met urine of ontlasting.
Gebruik eventueel absorberende luiers, matjes en/of broekjes met een sneldrogend oppervlakte.
Eet volwaardige voeding, praat met de verpleegkundige of raadpleeg een diëtiste over de voeding als u niet normaal kunt eten.
Drink dagelijks tenminste 1½ liter vocht (inclusief koffie en thee).
Blijf zo actief mogelijk.
Bent u bedlegerig of stoel gebonden neem dan de extra maatregelen op de volgende pagina's om doorliggen te voorkomen.
Bedlegerig
Wat u kunt doen als u langdurig in bed ligt?


Neem deze aanvullende maatregelen wanneer u bedlegerig bent.
Verander elke 2 uur van houding of vaker als u dit zelf kunt of laat iemand anders u daarbij helpen.
Gebruik een speciale schuim-, gel-, lucht- of watermatras, vraag ernaar bij de Thuiszorg.
Zet de hoofdsteun zo weinig en zo kort mogelijk omhoog om druk op de stuit te verminderen.
Zorg dat de onderlaag waarop u ligt glad is, draag geen onderkleding.
Draag een korte nachtjapon of jasje, katoenen nachtgoed zorgt voor minder transpiratie.
Gebruik kussens of hielbeschermers om de hielen niet op de ondergrond te laten rusten.

Stoel gebonden
Wat u kunt doen als u langere tijd in een stoel zit?


Bent u aan uw stoel gebonden, tref dan de volgende maatregelen:
Verander elke 15 minuten van positie (als u dit zelf kunt)
of elk uur (als u hierbij moet worden geholpen).Gebruik een schuim-, gel- of luchtkussen, gebruik zeker geen windring.
Zorg in overleg met de fysiotherapeut voor een regelmatige beweging.
U kunt zelf veel doen om doorliggen of het erger worden daarvan te voorkomen. Het is raadzaam om hierover met uw arts, verpleegkundige of verpleegkundige van de Thuiszorg te praten om alle mogelijkheden voor uw situatie te benutten.
Het kan zijn dat in uw specifieke gezondheidssituatie de risico’s anders zijn. Bespreek dit samen met uw arts.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Zijn er vragen of onduidelijkheden meld dit dan direct aan uw behandelend arts, verpleegkundige of verpleegkundige van de Thuiszorg.
Meer informatie

Kijk voor meer informatie over het Wond Expertise Centrum van het Deventer Ziekenhuis op dz.nl.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.