In het kort
Binnenkort komt u naar de Orthopedie afdeling van het Deventer Ziekenhuis voor een heupoperatie. Hier leest u meer over de gang van zaken rond operatie, de voorbereiding en het herstel.
Wanneer wordt u geopereerd?
Uw arts heeft u aangemeld voor een operatie. Bureau Opname van het Deventer Ziekenhuis heeft uw aanvraag ontvangen. Een medewerker belt u om een datum voor uw operatie en opname af te spreken.
Wanneer u aan de beurt bent en wordt gebeld, hangt af van de wachttijd voor een behandeling. Het kan daarom soms wat langer duren voordat u iets hoort.
U hoeft nu niets te doen.
De medewerker van Bureau Opname neemt vanzelf telefonisch contact met u op.
Bekijk de video: waarom een heupoperatie?
Bij een operatie aan het heupgewricht vanwege slijtage aan de heup wordt het versleten heupgewricht vervangen door een heupprothese. Het doel van deze behandeling is de pijn te verminderen, functieverlies van uw heup te herstellen en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Afspraken
Onderzoeken en gesprekken

Ter voorbereiding op de operatie vinden er eerst verschillende onderzoeken en gesprekken plaats. Houdt er rekening mee dat u een langere periode in het ziekenhuis bent. Neem iemand mee die u kan ondersteunen.
U krijgt een voorlopige operatiedatum van de opname én u krijgt een afspraak bij de preoperatieve screening. Deze operatiedatum wordt pas definitief als de anesthesioloog akkoord is met de anesthesie en alle onderzoeken hiervoor.
Ook moet eerst het eventuele consult zijn uitgevoerd.
Ongeveer 1 week voor de operatie neemt de verpleegkundig consulent telefonisch contact met u op om de laatste dingen door te spreken en eventuele vragen te beantwoorden.
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Hiervoor wordt u voor de operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit heet de 'preoperatieve' screening. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog. Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties.
Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over.
U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
De anesthesioloog die u voor de operatie het narcosemiddel of de verdoving toedient, kan een andere anesthesioloog zijn dan die u ontmoet heeft op de preoperatieve screening.
Preoperatieve verpleegkundige screening

U krijgt een verpleegkundige intake met als doel helderheid verkrijgen met betrekking tot uw persoonlijke situatie. Hebt u na een ziekenhuisopname nazorg nodig? Dat kan huishoudelijke hulp, thuiszorg of een tijdelijke opname in een woonzorginstelling zijn. Bij de screening wordt de noodzakelijke zorg door een transferverpleegkundige geïnventariseerd en in gang gezet.
Als u nagedacht hebt over de zorg na uw operatie dan kunt u dat deze middag bespreken met de screeningverpleegkundige. De screeningverpleegkundige kan u aanmelden bij de wijkverpleegkundige van uw thuiszorgorganisatie voor een intakegesprek. Samen met de wijkverpleegkundige kijkt u naar de inzet van hulpmiddelen en of daarbij nog thuiszorg ingezet moet worden.
Dit gesprek zal ongeveer 1 a 2 weken voor de operatie bij u thuis plaatsvinden. Indien er sprake is van een tijdelijke opname zal de screeningverpleegkundige u doorverwijzen naar de transferverpleegkundige
Vooraf regelen

Tandarts
Bezoek enkele weken voor uw opname de tandarts. Voor mensen met een eigen gebit wordt geadviseerd om eventuele gaatjes/ontstekingen op te sporen en te behandelen. Hiermee wordt de kans op infectie na de operatie verkleind.

Thuiszorgwinkel
Haal elleboogkrukken en een looprek bij de thuiszorgwinkel in uw woonomgeving en voorzie deze van uw naam. Gaat u naar een woonzorgcentrum? Zorg dan voor krukken, looprek en een rolstoel.
Zorg eventueel voor een toilet- en bedverhoger. Deze zijn ook te huur bij de thuiszorgwinkel. Ze zijn niet voor iedereen nodig. Dit hangt af van uw lichaamslengte.

Fysiotherapie
Maak alvast een afspraak bij de fysiotherapeut in de buurt, door wie u voor en na opname wilt worden behandeld.
U heeft meerdere behandelingen van de fysiotherapeut nodig na ontslag. Kijk goed naar uw zorgverzekering en overleg met uw fysiotherapeut.

Een goede stoel
Zorg ervoor dat u thuis één stoel hebt met een juiste zithoogte: voeten staan plat op de grond en de bovenbenen zijn, in de zittende positie, horizontaal.

Pijnstilling
Zorg dat u paracetamol in huis hebt, verkrijgbaar bij een drogist of apotheek.

Hulp in huishouding
Regel alvast hulp thuis, voor na de operatie. U kunt zelf niet uw kousen en schoenen aantrekken omdat u 6 weken niet mag bukken en als u met krukken loopt kunt u zelf niets dragen. Vraag of iemand u kan helpen bij huishoudelijk werk en boodschappen doen.

Wondje aan uw been?
Ontdekt u een wondje aan één van uw benen, neem dan tijdig contact op met de polikliniek Orthopedie. De arts overlegt met u hoe u hier het beste mee kunt omgaan.

Slapen
Na de operatie moet u 6 weken op de rug slapen. Probeer dit alvast een paar nachten.
Voorbereiding thuis
Voorkomen van wondinfecties

In het Deventer Ziekenhuis behandelen we iedere patiënt die een orthopedische prothese-operatie krijgt vóór de operatie met een neuszalf en een speciale wasgel. U ontvangt de Bactroban® neuszalf en de Hibiscrub® wasgel tijdens de preoperatieve screening van de apothekersassistent. U krijgt daarbij ook uitleg over hoe u deze middelen moet gebruiken.
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas.
Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij het inschrijfpunt in de centrale hal. Vergeet in dat geval niet uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee te nemen.Ruim zittende kleding en extra ondergoed.
Spullen voor uw overnachting, zoals nachtkleding en toiletartikelen.
Actueel overzicht van uw medicijnen.
Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.Uw medicijnen in de originele verpakking.
Goed ingelopen, stevige platte schoenen, liefst met klittenband of veters.
Uw looprekje en krukken voorzien van uw eigen naam.
Iets te lezen.
Een oplader voor uw mobiel en een koptelefoon.
Het telefoonnummer van uw contactpersoon.
Waardevolle spullen

Wij adviseren u waardevolle spullen thuis te laten. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Verwijder voor de operatie alle sieraden. Draag geen make-up, nagellak of kunstnagels. Ook piercings moeten voor de operatie zijn verwijderd.
Niet deelnemen aan het verkeer

U mag meteen na de operatie niet deelnemen aan het verkeer in verband met de verdoving en uw functieverlies. Regel dat iemand u na de operatie weer naar huis kan brengen.
Nuchter zijn (niet eten en drinken)

Voor de operatie moet u nuchter zijn. Dat betekent dat u vanaf 24.00 uur 's nachts niets meer mag eten, drinken en roken.
Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)

Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? Vertel uw behandelend arts welke bloedverdunners u gebruik en waarvoor u ze gebruikt.
Staat u onder controle bij de Trombosedienst? Geef de datum van de behandeling zo snel mogelijk door aan de trombosedienst. De trombosedienst kan met uw behandelend arts overleggen of de dosering van het bloedverdunners moet worden aangepast. Stop nooit zelf met de medicatie.
Jodium en pleisters

Vertel uw specialist of verpleegkundige of u overgevoelig bent voor jodium of pleisters.
In het ziekenhuis
Waar moet u zijn?

De dag vóór de opname belt de secretaresse van de verpleegafdeling u na 14.00 uur op om door te geven waar en hoe laat u wordt verwacht.
Op de ochtend van de operatie kunt u zich gewoon douchen. Gebruik wel de hibiscrub wasgel. Gebruik geen bodylotion of make-up.
Vlak vóór de operatie

U meldt zich op de afgesproken dag en tijd bij de balie van de verpleegafdeling. Op de afdeling krijgt u een korte rondleiding en worden uw gegevens gecontroleerd.
Voor de operatie krijgt u een operatiejasje om aan te trekken. Een verpleegkundige begeleidt u daarna in uw bed naar de operatieafdeling.
De anesthesioloog past de verdoving toe zoals besproken tijdens de preoperatieve screening.
U krijgt steriele doeken over u heen. Tijdens de operatie ziet u niet wat er gebeurt.
De operatie
Bekijk de video: hoe verloopt de operatie?
In deze video wordt uitgelegd hoe de operatie in zijn werk gaat. Voor u geldt de zijwaartse benadering.
Na het desinfecteren van het te opereren gebied maakt de orthopedisch chirurg een snee aan de buitenzijde van het bovenbeen.
Na het openen van het gewrichtskapsel haalt hij de kop uit de kom. De kop van het bovenbeen wordt afgezaagd en de kom schoongemaakt. In deze kom krijgt u de nieuwe kom en in het bovenbeen met een metalen pen: de nieuwe heupkop. De pen en kom worden bevestigd met of zonder botcement, afhankelijk van de soort prothese.
De orthopedisch chirurg sluit de wond.
Om infecties te voorkomen, krijgt u antibiotica via het infuus.
Duur van de operatie

De operatie duurt ongeveer 75 minuten.
De chirurg belt na de operatie uw contactpersoon.
Na de operatie
Direct na de ingreep

Na de operatie verblijft u in de nabehandeling kamer. Als de controles goed zijn, gaat u terug naar de verpleegafdeling. De verpleegkundige belt uw contactpersoon.
Uw bloeddruk, hartslag en wondgebied worden regelmatig gecontroleerd.
Het gewrichtskapsel en de spieren hebben tijd nodig om weer aan te groeien. Zij bieden direct na de operatie nog niet voldoende stevigheid. Om te voorkomen dat de gewrichtskop uit de kom schiet, ligt u op uw rug. Uw mag niet op uw geopereerde zijde liggen. Uw benen liggen naast elkaar.
De arts van de afdeling komt dagelijks bij u langs om te bespreken hoe het met u gaat. Deze arts werkt nauw samen met de orthopeed.
De anesthesioloog regelt de dagen na de operatie de pijnstilling.
Om trombose te voorkomen, begint u op de dag van de operatie met een antistollingsmiddel.
Weer bewegen

Het herstel vergt veel doorzettingsvermogen van u en van de mensen om u heen. Al op de dag van de operatie, gaat u op de stoel zitten onder begeleiding van een verpleegkundige. U krijgt uitleg over wat u wel en niet mag doen.
's Middags begint u met loopoefeningen onder begeleiding van een fysiotherapeut, totdat u zelfstandig kunt lopen met een looprekje of krukken.
U mag uw been daarbij belasten, tenzij de orthopedisch chirurg daarvoor geen toestemming geeft.
De fysiotherapeut geeft u instructies hoe u tot 3 maanden na de operatie met het looprekje/krukken moet lopen.
Douchen

U mag vanaf de 2e dag zittend douchen op een stevige stoel met armleuningen. Ook als de wond nog lekt, mag u douchen. Gebruik geen zeep op de wond. Dep de wond voorzichtig droog met een schone handdoek.
Naar huis

Na ongeveer 2 dagen kunt u met ontslag. Als u niet thuis kunt revalideren, heeft de transferverpleegkundige een plek voor u geregeld in een woonzorginstelling.
Controle afspraak

2 weken na de operatie komt u bij de verpleegkundig consulent om de hechtingen te verwijderen.
Na 8 weken komt u voor controle bij de orthopeed en wordt er vooraf een röntgenfoto gemaakt.
Adviezen en instructies
De eerste weken na de operatie is uw nieuwe gewricht kwetsbaar. Het is belangrijk dat u de volgende adviezen en instructies de eerste 3 maanden na de operatie opvolgt voor een goed herstel.
Douchen en de wond

Als de wond droog is, hoeft u het niet meer te verbinden. U kunt zich gewoon wassen of douchen. De wond mag nat worden. U kunt niet in bad, vanwege de hoge instap. U mag zittend douchen. Plaats een stevige (tuin)stoel met armleuningen in de douche.
Er zitten vaak kleine pleisters (steristrips) op de wond. Als ze los gaan zitten mogen ze vanzelf er afvallen.
Smeer geen crème of bodylotion op het wondgebied.
Vocht in been

Na de operatie houdt uw been vocht vast. U krijgt een dikker been. Dit is een normaal verschijnsel na een heupprothese en verdwijnt in de loop van enkele weken tot maanden. U kunt het vocht verminderen door uw been op een stoel te leggen (gelijk aan uw lies) of het voeteneinde van uw bed wat hoger te zetten. U kunt ook regelmatig een stukje lopen en uw tenen naar u toe en van u af bewegen.
Pijnstilling

Om de pijn na de operatie dragelijk te maken, krijgt u een recept mee naar huis voor pijnstillers en zo nodig een maagbeschermer en bloedverdunners. Neem deze medicijnen in zoals de arts u voorschrijft. Het gebruik van de pijnstillers mag u zelf verminderen als u minder pijn heeft. Hebt u geen pijn, dan hoeft u ze niet in te nemen.
Bloedverdunners

Gebruikte u voor de operatie al bloedverdunners? Dan heeft de arts met u afgesproken hoe u hiermee verder gaat.
Leefregels
Activiteiten na de operatie

Overleg met uw orthopedisch chirurg welke activiteiten u na de operatie weer kunt hervatten en welke bewegingen u moet vermijden. Voor het herstel is het belangrijk dat u de eerste 8 weken onderstaande leefregels opvolgt.
Welke leefregels zijn er?

Loop de eerste 6 weken met 2 krukken en een looprek, tenzij de arts of fysiotherapeut anders met u afspreekt.
U mag de eerste 6 weken na een nieuwe heup niet op uw zij liggen.
Til geen zware boodschappen.
U mag niet met uw benen over elkaar zitten.
U mag de eerste weken geen autorijden (verzekeringskwestie, geldt ook voor een automaat). U kunt wel met iemand meerijden.
Vermijd zwaar huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, ramen wassen en dweilen.
Vermijd langdurig staan.
Niet zwemmen en fietsen. Fietsen wordt afgeraden omdat u misschien plotseling moet afstappen. Gebruik van een hometrainer mag wel.
Als u even wilt liggen, doe dit dan op uw rug. Het is goed om overdag 3 keer een half uur te liggen.
Zorg voor hulp bij uw lichamelijke verzorging zoals de rug en voeten wassen, kousen en schoenen aantrekken als u thuis herstelt. Bukken mag niet.
Wissel inspanning en rust af, wandel regelmatig een korte afstand, dat is beter dan een uur achter elkaar.
Geslachtsgemeenschap kan weer na 6 weken of als u er weer aan toe bent. Let daarbij op de stand van de heup.
Luxatie heup

Om de kans op luxatie (uit de kom gaan van de heup) te verkleinen adviseren wij de eerste 3 maanden het volgende.
Het geopereerde been niet naar buiten draaien.
Niet met de benen over elkaar geslagen te zitten. Houd beide voeten aan de grond.
Bij toiletbezoek staand de billen afvegen.
Niet zelf voeten wassen, sokken aantrekken en schoenen aandoen.
Infectiegevaar

Omdat uw nieuwe gewricht zo gevoelig is voor infecties, moet u besmetting zien te voorkomen. Als u ergens in uw lichaam een infectie krijgt (bijvoorbeeld: huid, blaas, longen, keel, gebit), dan kan deze infectie in de bloedbaan terechtkomen en zich verspreiden naar uw knie of heup. Breng uw arts hiervan altijd op de hoogte. U wordt dan zo nodig behandeld of doorverwezen.
Wat te doen bij klachten na langere tijd
Herstel

U heeft een heupprothese (kunstheup) gekregen. Meestal verloopt het goed. Het kan wel een jaar duren voordat uw lichaam helemaal gewend is aan de prothese. Bij ongeveer 1 - 3 % van de mensen ontstaan er problemen met de prothese. Hieronder lees u daar meer over.
Wat is normaal?

Pijn in uw bovenbeen, bil of lies die langzaam minder wordt.
Stijfheid rond de heup na opstaan of langere rustperiodes.
Wat is niet normaal?

Klachten die opeens nieuw zijn ontstaan en langer dan 2 weken blijven of erger worden, zoals:
Pijn
Warmte of roodheid
Instabiel gevoel of doorzakken
Heeft u één van deze 'niet normale' klachten of twijfelt u ergens over neem dan contact met ons op.
Risico's en complicaties
Welke risico's en complicaties zijn er?

Bij iedere operatie is er kans op complicaties zoals bloeduitstortingen, bloedingen en infecties. Bij een heupoperatie is die kans kleiner dan 1 %. Om de kans op een infectie zo klein mogelijk te maken wordt u behandeld met antibiotica via een infuus. Het kan voorkomen dat de kunstheup moet worden vervangen.
Tijdens de operatie kunnen bloedvaten en zenuwen in de omgeving van uw heupgewricht beschadigd of uitgerekt raken. Dit kan gevoelloosheid of slapheid in delen van het geopereerde been tot gevolg hebben. Dit geneest vaak en kan lang duren.
Na de operatie kan er trombose en/of een longembolie optreden. Om dit te voorkomen krijgt u antistollingsmiddelen die u volgens voorschrift moet gebruiken.
Wanneer moet u contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u één van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met de polikliniek Orthopedie, te bereiken op (0570) 53 51 55.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Roodheid en/of zwelling van het operatiegebied.
Nabloeding.
Als u ondanks de voorgeschreven medicijnen nog veel pijn ervaart.
Als het onderbeen pijnlijk is, rood en een glanzende huid heeft.
Er een infectie op een andere plaats in het lichaam ontstaat. Bijvoorbeeld een longontsteking of een pussende wond. Deze infectie kan uw heup aantasten en moet zo snel mogelijk behandeld worden met antibiotica.
Als u de situatie niet vertrouwt.
Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen bellen met de Spoedeisende Hulp, via telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Bent u onverwacht verhinderd? Laat dit dan zo snel mogelijk weten, zodat iemand anders uw plek kan innemen. U kunt dan direct een nieuwe afspraak maken.
Vragen?
Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de polikliniek Orthopedie, te bereiken op (0570) 53 51 55. U kunt vragen naar de verpleegkundig consulenten.
Onderzoek en registratie

Om de medische zorg te kunnen verbeteren is u gevraagd om 3 keer dezelfde vragenlijst in te vullen, namelijk vóór de operatie, 6 maanden na de operatie en 1 jaar na de operatie. Dit om te kunnen kijken naar de tevredenheid voor en na de operatie. Elke knieprothese wordt geregistreerd in de Landelijke Registratie Orthopedisch Implantaten. Hebt u bezwaar? Maak dit kenbaar bij uw behandelend orthopeed.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
