Inleiding
Een knieschijfprothese
Een patello-femorale prothese

Binnenkort kom je naar het Deventer Ziekenhuis voor een knieoperatie. Hier lees je meer over de operatie, de voorbereiding en het herstel.
Waarom een nieuwe knieprothese?
Bij deze operatie wordt het aangetaste knieschijf gewricht vervangen door een prothese. Het doel van de behandeling is de pijn te verminderen, de kwaliteit van leven te verbeteren en het functieverlies van jouw knie te herstellen.
Bekijk de video van het kniegewricht
Afspraken
Voorbereiding op afspraken

Ter voorbereiding op de operatie vinden er eerst verschillende onderzoeken en gesprekken plaats. Houd er rekening mee dat je hiervoor een langere periode in het ziekenhuis bent. Neem iemand mee die je kan ondersteunen.
Je krijgt een voorlopige operatiedatum van de opname én je krijgt een afspraak bij de preoperatieve screening. Deze operatiedatum wordt pas definitief als de anesthesioloog akkoord is met de anesthesie en alle onderzoeken hiervoor.
Preoperatieve screening

Voor een operatie heb je verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Hiervoor word je voor de operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit heet de 'preoperatieve' screening. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Als je via de Salland kliniek bent aangemeld voor een operatie word je binnen 3 werkdagen gebeld met een voorstel voor een operatiedatum. Als de datum duidelijk is, word je doorverbonden met de preoperatieve screening om een afspraak te maken, (looproute 91, Anesthesiologie).
Tijdens deze afspraak spreek je met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog. Zij stellen vragen over je gezondheid, medicijnen die je gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties.
Samen met jou wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijg je hier voorlichting over.
Je krijgt ook informatie mee over wanneer je niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen je mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog je doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor je operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
De anesthesioloog die je voor de operatie het narcosemiddel of de verdoving toedient, kan een andere anesthesioloog zijn dan die je ontmoet hebt op de preoperatieve screening.
Preoperatieve screening verpleegkundige

Je krijgt voor je operatie een gesprek met een verpleegkundige. Het doel van dit gesprek is duidelijk te krijgen wat jouw persoonlijke situatie is.
Na een opname in het ziekenhuis kun je extra hulp nodig hebben. Dit kan bijvoorbeeld zijn:
hulp in huis
thuiszorg
een tijdelijke opname in een woonzorgcentrum
Als je al hebt nagedacht over de zorg na je operatie dan kun je dat deze middag bespreken met de screeningverpleegkundige. De screeningverpleegkundige kan je aanmelden bij de wijkverpleegkundige van een thuiszorgorganisatie voor een intakegesprek. Samen met de wijkverpleegkundige kijk je naar de inzet van hulpmiddelen en of daarbij nog thuiszorg ingezet moet worden. Dit gesprek zal ongeveer 1 a 2 weken voor de operatie bij je thuis plaatsvinden.
Als er sprake is van een tijdelijke opname zal de screeningverpleegkundige je doorverwijzen naar de transferverpleegkundige. Zij gaat dit met jou verder in gang zetten.
Vooraf regelen

Tandarts
Bezoek enkele weken voor je opname de tandarts.
Voor mensen met een eigen tanden en kiezen wordt geadviseerd om eventuele gaatjes/ontstekingen op te sporen en te behandelen. Hiermee wordt de kans op infectie na de operatie verkleind.

Elleboogkrukken en een looprek
Haal elleboogkrukken en een looprek bij de thuiszorgwinkel in je woonomgeving. `Voorzie deze van jouw naam. Zorg eventueel voor een toilet- en bedverhoger.
Ga je bij ontslag naar een woonzorgcentrum, zorg dan voor krukken, looprek en een rolstoel.

Afspraak fysiotherapeut
Maak alvast een afspraak bij de fysiotherapeut in de buurt, door wie je voor en na de opname wilt worden behandeld.
Je hebt meerdere behandelingen van de fysiotherapeut nodig na ontslag. Kijk goed naar je zorgverzekering en overleg met je fysiotherapeut.
Als je na de ziekenhuisopname naar een woonzorgcentrum gaat wordt er een overdracht geregeld.

Een goede stoel
Zorg ervoor dat je thuis één stoel hebt met een juiste zithoogte: voeten staan plat op de grond en de bovenbenen zijn, in de zittende positie, horizontaal.

Pijnstilling
Zorg dat je paracetamol in huis hebt, verkrijgbaar bij een drogist of apotheek.

Hulp in huishouding
Regel van tevoren hulp voor thuis, na de operatie. Vraag iemand om je te helpen met het huishouden en boodschappen doen.

Wondje aan je been?
Ontdek je een wondje aan één van je benen, neem dan tijdig contact op met de polikliniek Orthopedie. De arts overlegt met je hoe je hier het beste mee kunt omgaan
Zorg dat u wat verbandmateriaal in huis heeft, gaasjes 10bij 20 cm en papieren pleisters
Voorbereiding thuis
Voorkomen van wondinfecties

In het Deventer Ziekenhuis behandelen we iedere patiënt die een orthopedische prothese-operatie krijgt vóór de operatie met een neuszalf en een speciale wasgel.
Je ontvangt de Bactroban neuszalf en de Hibiscrub wasgel tijdens de preoperatieve screening van de apothekersassistent. Je krijgt daarbij ook uitleg over hoe je deze middelen moet gebruiken.
Wat neem je mee?

Je patiëntenpas. Heb je deze nog niet of moet deze worden gewijzigd? Meld je dan de receptie in de centrale hal. Neem je identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee.
Ruim zittende kleding, extra ondergoed en veter- of klittenbandschoenen.
Spullen voor je overnachting, zoals nachtkleding en toiletartikelen.
Actueel overzicht van je medicijnen.
Deze is verkrijgbaar bij je apotheek. Je kunt ook bij je apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om je medicatie digitaal in te zien.Je medicijnen in de originele verpakking.
Je looprekje en krukken, voorzien van je eigen naam.
Iets te lezen.
Een oplader voor je mobiel en een koptelefoon.
Het telefoonnummer van je contactpersoon.
Laat waardevolle spullen thuis

Laat waardevolle spullen thuis. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van je eigendommen.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Verwijder voor de operatie alle sieraden. Draag geen make-up, nagellak of kunstnagels. Ook piercings moeten voor de operatie zijn verwijderd.
Niet eten en drinken: nuchter zijn

Voor de operatie moet je nuchter zijn. Je hebt bij de Preoperatieve screening gehoord wat je voor de operatie nog mag eten en/of drinken.
Jodium en pleisters

Vertel aan je specialist of verpleegkundige of je overgevoelig bent voor jodium of pleisters.
Douchen

Op de ochtend van de operatie moet je je gewoon douchen met de speciale douche gel.
Gebruik geen bodylotion of make-up.
In het ziekenhuis
Dag van opname
Waar moet je zijn?

Je krijgt in principe de dag voor de operatie of op de vrijdag, als de operatie op een maandag uitgevoerd wordt, telefonisch de tijd door waarop de operatie gepland staat.
Houd rekening met tussenkomst van spoedoperaties of operaties die uitvallen. Hierdoor kan de tijd van je ingreep wijzigen.
Vlak vóór de operatie

Je meldt je op de afgesproken dag en tijd bij de balie van de verpleegafdeling.
Op de afdeling krijg je een korte rondleiding en worden je gegevens gecontroleerd. Voor de operatie krijg je een operatiejasje om aan te trekken.
Een verpleegkundige begeleidt je in je bed naar de operatieafdeling. Hier vindt allereerst de plaatselijke verdoving plaats door de anesthesist. Daarna start de operatie.
De operatie
De knieoperatie

Bij slijtage van alleen het knieschijfgewricht kan het gewricht vervangen worden door een patellofemorale prothese te plaatsen. Daarbij wordt de glijgoot op het bovenbeen vervangen door een metalen prothese. De achterzijde van de knieschijf wordt glad gemaakt en voorzien van een kunststof schijf. Wij gebruiken in het Deventer Ziekenhuis de Zimmer-prothese.
Na de ruggenprik of narcose wordt de knie steriel afgedekt en komt er een snee aan de voorzijde. Als er eerder geopereerd is, dan wordt waar mogelijk één van de oude littekens gebruikt. Bij het plaatsen van een prothese kan maar heel beperkt in de rest van de knie worden gekeken. Mocht er toch sprake zijn van artrose in de rest van de knie, dan kan de operatie worden omgezet naar een totale knieprothese. Dit wordt altijd van tevoren besproken! Aan het einde van de operatie wordt de huid gesloten met zogenaamde onderhuidse hechtingen en komt er een drukverband om de knie.
Duur van de operatie

De operatie duurt ongeveer 1 uur.
Na de operatie wordt je contactpersoon gebeld door de chirurg over het beloop van de operatie.
Na de operatie
Direct na de ingreep

Na de operatie verblijf je in de nabehandelingkamer op het operatiecomplex. Als de controles goed zijn, ga je terug naar de verpleegafdeling.
De arts van de afdeling komt dagelijks bij je langs om te bespreken hoe het met je gaat. Geef tijdig aan bij jouw verpleegkundige als je meer medicijnen wilt tegen de pijn of eventuele misselijkheid. Om trombose te voorkomen, begin je op de dag van de operatie met een antistollingsmiddel.
Weer bewegen

Het herstel vergt veel doorzettingsvermogen van jou en van de mensen om je heen. Vanaf de operatiedag komt de fysiotherapeut bij je om je oefeningen te laten doen in bed. De verpleegkundige helpt je op een stoel te gaan zitten. Je krijgt uitleg over wat je wel en niet mag doen. Je moet goed leren lopen met de prothese. ‘s Middags begin je met loopoefeningen onder begeleiding van een fysiotherapeut, totdat je zelfstandig kunt lopen met een looprekje of krukken. Je mag jouw been daarbij belasten. De fysiotherapeut geeft je instructies hoe je tot 6 tot 8 weken na de operatie met een looprek/krukken moet lopen.
Naar huis

Na ongeveer 1 a 2 nachten/dagen kun je met ontslag als je:
veilig met een hulpmiddel kunt mobiliseren;
met hulp in en uit bed kunt komen;
er geen wondlekkage is;
thuis goede hulp hebt;
jouw knie goed kan buigen en goed kan strekken.
Als je niet thuis kunt revalideren, heeft de transferverpleegkundige een plek voor je geregeld in een woonzorginstelling.
Controle

Als je in de buurt van het Deventer Ziekenhuis woont dan kom je 2 weken na de operatie bij de verpleegkundig consulent om de hechtingen te verwijderen.
Na 8 weken kom je voor controle bij de orthopeed en wordt er vooraf een röntgenfoto gemaakt. Na 1 jaar kom je opnieuw voor controle.
Als je op grotere afstand van het ziekenhuis woont mag je na 2 weken bij jouw eigen huisarts de hechtingen laten verwijderen. De orthopeed blijft wel verantwoordelijk de eerste 8 weken na de operatie en blijft graag op de hoogte van eventuele problemen.
Het volledige herstel na plaatsen van een patellofemorale prothese duurt minimaal een jaar. Dit heeft vooral te maken met de vaak matige kracht in het bovenbeen voorafgaand aan de operatie. Pas als de omvang van de bovenbeenspieren vrijwel gelijk is als de omvang bij het andere bovenbeen, is de revalidatie voltooid.
Wat je uiteindelijk mag verwachten is dat de pijnklachten verminderd zijn. Bij gebruik van een schaal van 0 tot 10, waarbij 0 geen pijn is, en 10 de meest ondraaglijke pijn, gaan de meeste patiënten van bijvoorbeeld een 7 of een 8 naar een 2. Een volledige klachtenvrije knie kan niemand je garanderen, het gaat namelijk om een kunstknie! Dat betekent ook dat activiteiten als veel traplopen en sporten niet altijd weer vanzelfsprekend zijn.
Resultaat

De lange termijn resultaten van patellofemorale protheses zijn goed. Omdat alleen het patellofemorale gewricht vervangen wordt en het gewricht tussen boven- en onderbeen ongemoeid blijft, is er uiteraard een kans dat in de toekomst plaatsing van een totale knieprothese noodzakelijk is. Recent verricht wetenschappelijk onderzoek in Deventer laat zien dat de kans hierop ongeveer 13% bedraagt na 12 jaar.
Adviezen en instructies
De eerste weken na de operatie is je nieuwe gewricht kwetsbaar. Het is belangrijk dat je de volgende adviezen en instructies de komende 3 maanden na de operatie opvolgt voor een goed herstel.
Douchen en de wond

Als de wond droog is, hoef je het niet meer te verbinden. Je kunt je dan gewoon wassen of douchen. Je mag zittend douchen. Plaats een stevige (tuin)stoel met armleuningen in de douche. Je kunt niet in bad, vanwege de hoge instap. Smeer geen crème of bodylotion op het wondgebied.
Vocht in been

Na de operatie houdt je been vocht vast. Je krijgt een dik been. Dit is een normaal verschijnsel na een halve knieprothese en verdwijnt in de loop van enkele weken tot maanden. Je kunt het vocht verminderen door je been op een stoel te leggen (op gelijke hoogte als je heup) of het voeteneinde van je bed wat hoger te zetten. Je kunt ook regelmatig een stukje lopen en je tenen naar je toe en van je af bewegen.
Pijnstilling

Om de pijn na de operatie dragelijk te maken, krijg je een recept mee naar huis voor zwaardere pijnstilling en zo nodig een maagbeschermer en bloedverdunners. Neem deze medicijnen in zoals de arts je voorschrijft. Het gebruik van de pijnstillers mag je zelf verminderen als je minder pijn hebt.
Heb je geen pijn, dan hoef je ze niet in te nemen.
Leefregels
Activiteiten na de operatie

Het nieuwe gewricht is een kunstgewricht en kwetsbaar. Zware lichamelijke inspanningen, zoals sport, kunnen de levensduur van het nieuwe gewricht verkorten. Overleg met je orthopedisch chirurg welke activiteiten je na de operatie weer kunt hervatten en welke bewegingen je moet vermijden.
Voor het herstel is het belangrijk dat je de eerste 8 weken onderstaande leefregels opvolgt.
Welke leefregels zijn er?
Loop de eerste 6 weken met 2 krukken en een looprek, tenzij de arts of fysiotherapeut anders met je afspreekt.
Slaap deze weken op je rug, met je benen languit.
Til geen zware boodschappen.
Je mag geen autorijden (verzekeringskwestie, geldt ook voor een automaat). Je kunt wel met iemand meerijden.
Vermijd zwaar huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, ramen wassen en dweilen.
Vermijd langdurig staan en onverhoedse bewegingen.
Niet zwemmen en buiten fietsen. Fietsen wordt afgeraden omdat je misschien plotseling moet afstappen. Gebruik van een hometrainer mag wel.
Het is goed om overdag 3 keer een half uur te liggen.
Zorg voor hulp bij jouw lichamelijke verzorging zoals de rug en voeten wassen, kousen en schoenen aantrekken als je thuis herstelt.
Wissel inspanning en rust af, wandel regelmatig een korte afstand, dat is beter dan een uur achter elkaar.
Geslachtsgemeenschap kan als je er weer aan toe bent.
Infectiegevaar

Omdat je nieuwe gewricht zo gevoelig is voor infecties, moet je besmetting zien te voorkomen. Als je ergens in je lichaam een infectie krijgt (bijvoorbeeld: huid, blaas, longen, keel, gebit), dan kan deze infectie in de bloedbaan terechtkomen en zich verspreiden naar je knie. Breng je arts hiervan altijd op de hoogte. Je wordt dan zo nodig behandeld of doorverwezen. Een kunstgewricht heeft namelijk geen afweer en kan mee gaan doen met de ontsteking.
Risico's en complicaties
Wat zijn de risico's?

Specifieke complicaties bij een totale knieoperatie die zeer weinig voorkomen zijn:
Infectie van de knieschijfprothese. De behandeling hangt van de ernst en kan bestaan uit opname, antibioticum en eventueel her-operatie. In het ergste geval moet de knieschijfprothese verwijderd en vervangen worden.
Na de operatie kan er trombose en/of een longembolie optreden. Om dit te voorkomen krijg je antistollingsmiddelen die je volgens voorschrift moet gebruiken.
De risico’s van deze operatie zijn beperkt. De kans op een infectie is veel kleiner dan bij plaatsen van een totale knieprothese. Bloedvaten en zenuwen lopen aan de achterzijde van de knie, en deze lopen dus geen risico. Belangrijk is dat je zelf goed oefent, omdat anders de knie stijf kan worden. Slijtage van de patellofemorale prothese wordt eigenlijk niet gezien. Als er een reden is om de prothese te vervangen, dan is het vaak omdat de rest van de knie slijtage laat zien. De prothese kan in dat geval vervangen worden voor een totale knieprothese waarbij het stuk kunststof achter de knieschijf blijft zitten.
Wanneer contact opnemen?

Als je weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als je een van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met de Salland Kliniek, tel.: (0570) 53 51 85.
Nabloeding.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Roodheid en/of zwelling van het operatiegebied.
Als je ondanks de voorgeschreven medicijnen nog veel pijn ervaart.
Als het onderbeen pijnlijk is, rood en een glanzende huid heeft.
Als er een infectie op een andere plaats in het lichaam ontstaat. Bijvoorbeeld een longontsteking of een pussende wond. Deze infectie kan je knie aantasten en moet zo snel mogelijk behandeld worden met antibiotica.
Als je de situatie niet vertrouwt.
Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kun je bij dringende problemen in de eerste twee weken na de operatie, bellen met de Spoedeisende Hulp, via telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Vragen?
Stel ze dan gerust aan je specialist tijdens het bezoek of tijdens je verblijf op de afdeling.
Heb je naar aanleiding van deze informatie nog vragen?
Zie de 'meest gestelde vragen na een heup vervangende operatie' klik hier.
Bel naar de verpleegkundig consulenten, Ingrid Wippert of Hannie Elskamp-Meijerman. Zij zijn te bereiken via secretaresse van de Salland Kliniek, tel.: (0570) 53 51 85. Je kunt ook mailen naar wippertg@dz.nl of H.Elskamp-Meijerman@dz.nl
Onderzoek en registratie

Om de medische zorg te kunnen verbeteren is je gevraagd om 3 keer dezelfde vragenlijst in te vullen, namelijk vóór de operatie, 6 maanden na de operatie en 1 jaar na de operatie. Dit om te kunnen kijken naar de tevredenheid voor en na de operatie. Elke knieprothese wordt geregistreerd in de Landelijke Registratie Orthopedisch Implantaten.
Heb je bezwaar? Maak dit kenbaar bij je behandelend orthopeed.
Rechten en regels. Ken je ze?

Wij doen er alles aan om je de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met jou. Voor zowel jou als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat je ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? Je leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
