In het kort
Hoe uw onderzoek in zijn werk gaat
Binnenkort komt u naar de afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten (MDL) van het Deventer Ziekenhuis voor een Endoscopische Submucosale Dissectie (ESD). Hier leest u meer over het onderzoek.
Wat is een ESD?

Een Endoscopische Submucosale Dissectie (ESD) is een techniek waarbij een vroege vorm van darmkanker of een moeilijk te verwijderen poliep aan de binnenkant van de spierwand van de darm wordt afgepeld met een heel klein mesje.
Ontstaan van kanker

Op het slijmvlies van de dikke darm kan zich een poliep (wratachtig aangroeisel) ontwikkelen, wat na vele jaren kwaadaardig kan worden en over kan gaan naar darmkanker.
In het begin zit de kanker alleen nog in deze wrat en soms in het sponslaagje. Dit heet een T1 carcinoom.
Als het doorgroeit, komt het bij de spierlaag van de darm (T2 carcinoom).
Het kan tenslotte helemaal door de spierlaag heen groeien tot buiten de darm (T3 carcinoom).
Afspraken
Behandelend arts

De behandelend arts bespreekt met u de gang van zaken van het onderzoek tijdens uw polikliniekbezoek. Wat de voor- en nadelen en mogelijke complicaties zijn. Om u goed voor te bereiden op het onderzoek is het belangrijk dat uw arts op de hoogte is van uw gezondheid.
Overgevoeligheid

Meld aan uw behandelend arts wanneer u overgevoelig bent voor medicijnen, latex, jodium of pleisters.
Diabetes mellitus

Patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte) worden het liefst zo vroeg mogelijk geholpen. Heeft u diabetes? Dan is het belangrijk dat u dit bij het maken van de afspraak meldt. Als u medicijnen gebruikt voor uw diabetes, mag u deze op de dag van het onderzoek ’s ochtends niet gebruiken. Neem ze mee naar het ziekenhuis zodat u ze direct na het onderzoek kunt innemen en/of toedienen.
Voorbereidend gesprek met sedationist

Een sedationist is een anesthesiemedewerker die u tijdens het onderzoek of behandeling medicijnen geeft die uw bewustzijn verlagen en eventuele pijn bestrijden. Voor het onderzoek bezoekt u de sedationist op de polikliniek Anesthesiologie, route 91.
U vult een vragenlijst in over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en operaties.
De sedatie wordt met u besproken.
U krijgt informatie over wanneer u niet meer mag eten en drinken voor het onderzoek.
U krijgt informatie over welke medicijnen u mag doorgebruiken de dag van het onderzoek.
Er wordt zo nodig aanvullend onderzoek aangevraagd. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts.
Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de sedationist een akkoord geven voor uw onderzoek. Pas na het akkoord kan de onderzoeksdatum definitief worden ingepland.
Voorbereiding thuis
Haal de laxeermiddelen op tijd op bij uw apotheek

Voor het darmonderzoek heeft u laxeermiddelen nodig. U heeft een recept gekregen. Lever dit recept op tijd in bij uw apotheek. Als u de informatie digitaal hebt ontvangen, is er automatisch een recept naar uw apotheek verstuurd.
Laxeermiddelen

Om de darm goed te kunnen beoordelen, moet deze schoon en leeg zijn. De arts kan dan de binnenkant van de darm goed beoordelen en het onderzoek zal vlot verlopen. Een goede voorbereiding is daarom erg belangrijk. Dit doet u door het goed opvolgen van de voorgeschreven voeding en het op de juiste wijze innemen van laxeermiddelen.
Als de darm niet goed schoon is, kan het gebeuren dat poliepen, kanker of andere afwijkingen niet worden gezien. Ook kan de arts besluiten om het onderzoek opnieuw te doen. Voor een goede reiniging van de darm is het belangrijk dat u de instructies die u van het ziekenhuis krijgt goed opvolgt (en niet de bijgeleverde bijsluiter van de apotheek). Krijgt u er ook een maagonderzoek bij? Dan gelden dezelfde instructies.
Eten en drinken

Volg de instructies voor de darmvoorbereiding.
Vaseline

Omdat u vaak naar het toilet moet, kan uw anus geïrriteerd raken. Smeer deze niet in met vaseline of andere zalven. Dit is schadelijk voor de endoscoop.
Gebruik medicijnen
Gebruik van medicijnen
Medicijnen

In de meeste gevallen kunt u uw medicijnen gewoon innemen. Er zijn een paar uitzonderingen, dit zal met u besproken worden tijdens het intakegesprek. Houd rekening met een verminderde werking van uw medicatie door de voorgeschreven voeding en het laxeren. Hierdoor gaan de medicijnen sneller door uw maagdarmkanaal.

Diabetesmedicijnen
Hebt u suikerziekte (diabetes) en gebruikt u hiervoor tabletten? Stop met innemen wanneer u begint met de laxeermiddelen. Dat betekent dat u de dag voor het onderzoek tot en met het onderzoek geen bloedsuikerverlagende tabletten inneemt.
Gebruikt u insuline, vraag dan uw behandelend arts naar een aangepast schema voor de insuline. Dit kan een internist zijn of uw eigen huisarts.

IJzertabletten
Wanneer u een darmonderzoek krijgt en ijzertabletten gebruikt moet u hiermee stoppen 7 dagen voor het onderzoek.
IJzertabletten kleuren de binnenkant van uw darm zwart. Hierdoor zijn afwijkingen moeilijker te zien.

Bloedverdunners
Bepaalde bloedverdunners moet u stoppen voor het onderzoek. Tijdens het intake gesprek zal besloten worden of en hoe lang u moet stoppen met de bloedverdunners.
Bent u onder behandeling van de Trombosedienst?
Zo ja, dan wordt er tijdens uw opname bloed afgenomen om uw INR te laten bepalen.
Als met u afgesproken is dat u moet stoppen met de bloedverdunners, dient u zelf contact op te nemen met de Trombosedienst.

Anticonceptiepil
Let op! Door het laxeren is de anticonceptiepil niet meer betrouwbaar.
Meenemen
Op de dag van het onderzoek
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas.
Ruim zittende kleding, reserveondergoed en slippers.
Actueel overzicht van uw medicijnen. Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.
Het telefoonnummer van uw contactpersoon.
Extra schoon ondergoed

Ongelukjes voor of na het onderzoek kunnen voorkomen. Neem daarom extra schoon ondergoed mee.
Draag geen sieraden, make-up, nagellak en piercings

Verwijder voor het onderzoek ringen en andere sieraden. Draag geen make-up, nagellak of nepnagels. Ook piercings moeten voor het onderzoek zijn verwijderd.
Laat waardevolle spullen thuis

Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Regel vervoer naar huis

Als het onderzoek met roesje is gedaan, mag u niet deelnemen aan het verkeer. Neem een telefoonnummer mee van uw contactpersoon. Dan kan de verpleegkundige zodra u klaar bent met het onderzoek uw contactpersoon bellen.
Dag van opname
Waar kunt u zich melden?

De ingreep wordt dan poliklinisch gedaan. U komt op de afgesproken dag en tijd naar de polikliniek Endoscopie/Maag-, Darm-, Leverziekten van het Deventer Ziekenhuis, route 53. U kunt zich melden aan de balie.
Wie is uw behandelaar?

We zijn een topklinisch opleidingsziekenhuis. Dit betekent dat we veel investeren in opleiding, scholing en onderzoek. Die combinatie houdt ons scherp. We blijven goed op de hoogte van alle nieuwe ontwikkelingen en het zorgt ervoor dat we de beste zorg voor u blijven leveren.
In ons ziekenhuis kunt u te maken krijgen met verschillende zorgverleners. Uw onderzoek wordt altijd uitgevoerd door MDL-arts met veel ESD-ervaring.
Voorbereiding onderzoek
Endoscopie voor- en nazorg ruimte

U wordt opgehaald uit de wachtkamer Maag-, Darm- en Leverziekten, van route 53. De verpleegkundige wijst u uw bed en kastje. Voor uw eigen rust en privacy van andere patiënten mag u geen bezoek ontvangen. Hier wordt u voorbereid op het onderzoek.
Infuus

U krijgt een infuusnaaldje in uw arm of hand waardoor u bij het onderzoek medicijnen krijgt voor de sedatie tijdens het onderzoek. Hier wordt u slaperig van.
Bewakingsapparatuur

U wordt aangesloten op de bewakingsmonitor om uw zuurstofgehalte, hartslag en bloeddruk te controleren.
Linkerzij

Wij vragen u uw onderlichaam te ontkleden en op uw linkerzij te gaan liggen op de onderzoektafel.
Diepe sedatie

Via het infuus spuit de sedationist de medicijnen in. Het doel van diepe sedatie is uw bewustzijn te verlagen en eventuele pijn te bestrijden. Hierdoor kunt u de ingreep veilig en comfortabel ondergaan.
De ingreep
De ESD

Met een endoscoop (flexibele slang) wordt een instrument bij u naar binnen gebracht. Met de endoscoop kan er worden gekeken naar de darmwand en de omliggende weefsels.
Instrument

Er zijn allerlei instrumenten in omloop. In het Deventer Ziekenhuis maken we gebruik van de zogenaamde Hybrid Knife®. Dit mesje bestaat uit een zeer klein metalen buisje, wat in en uit de omhulling kan worden geschoven.

Dit instrument wordt via de endoscoop in positie gebracht bij de tumor. Onder hoge druk wordt er water en kleurstof in het sponslaagje gespoten (het is een minuscuul hogedrukspuitje). Door de hoge druk ontstaat een zekere mate van gelvorming in het sponslaagje, wat het werken vergemakkelijkt. Door op buisje een hoogfrequente elektrische spanning aan te brengen kan het heel precies het weefsel insnijden.
De spanning wordt geactiveerd door een voetpedaal. Het instrument kan:
in het weefsel snijden;
bloedvaatjes dichtbranden.
De stroom wordt uit het lichaam geleid door een aardplaat, die op de huid wordt geplakt. Dit alles maakt dat de patiënt hier niets van voelt. Het prettige van dit instrument is dat je niet steeds hoeft te wisselen tussen een instrument om vocht in het sponslaagje te spuiten en een instrument om het weefsel los te snijden.
De ingreep duurt ongeveer 2 tot 4 uur

Nazorg
Nazorgruimte

Na de ingreep wordt u teruggebracht naar de nazorgruimte 'Endoscopie voor- en nazorg'. U kunt uitslapen en bijkomen van de ingreep. Zodra u goed wakker bent, krijgt u iets te eten en drinken. Dit duurt ongeveer 1 uur.
Gebruik van medicijnen

U mag uw medicijnen na de ingreep weer innemen, tenzij de arts hierover andere afspraken met u maakt.
Pijn na de ingreep

Na de ingreep kan de buik gevoelig zijn, u krijgt hiervoor paracetamol. U kunt dan paracetamol gebruiken (maximaal 4x per dag 2 tabletten van 500 mg). Meestal gaat dit na 1-2 uur weer over,
Zalf

Door de ingreep kan uw anus de eerste dagen gevoelig zijn. Hiervoor krijgt u een zalf.
Antibioticakuur

Als de tumor heel dichtbij de anus zit, krijgt u een antibioticakuur.
Contact arts

De arts komt na het onderzoek langs om te kijken hoe het met u gaat en of er nog problemen zijn. Als dat niet het geval is, mag u naar huis.
Bij pijn of bloedverlies of als u oud en alleenstaand bent is het beter om een nachtje te blijven.
Uitslag

Voor uw vertrek naar huis, krijgt u een afspraak mee voor de uitslag van het verwijderde weefsel en het beleid.
Risico's en complicaties
Tijdens en na uw ingreep
Gevoelige anus

Door de ingreep kan uw anus de eerste dagen gevoelig zijn. Hiervoor krijgt u een zalf voorgeschreven.
Buikpijn

Tijdens en na een darmonderzoek is een vol gevoel of buikkramp heel normaal. Dit kan komen door de lucht die tijdens het onderzoek in de darm is geblazen. Beweging helpt u om de overtollige lucht weer kwijt te raken.
De dag na het onderzoek moet de buikpijn weer verdwenen zijn.
Late nabloeding

Tijdens de ingreep worden er bloedvaatjes doorgesneden. Dit wordt meteen behandeld door ze dicht te branden of met een klein klemmetje af te sluiten. Als de ingreep klaar is, hoort er niets meer te bloeden. Toch kan het voorkomen dat er later weer een vaatje opengaat. We kunnen er aan de binnenkant geen pleister op plakken. Een kleine hoeveelheid bloedverlies mag nog, maar als het veel is, moet u terugkomen naar het ziekenhuis. Er kan dan een nieuw klemmetje gezet worden.
Bloedverlies

Als er poliepen, kanker of weefsel is weggenomen kunt u na het onderzoek last hebben van een beetje bloedverlies via de anus.
Soms lukt het niet om de ingreep succesvol af te ronden

De ligging van de tumor kan zo moeilijk zijn dat de arts er niet goed bij kan. Soms blijkt dit pas tijdens de procedure het geval te zijn.
Ook kan het een nadeel zijn als de poliep verderop in de darm zit en erg beweegt met de ademhaling.
Ook kan het zijn dat er onder de tumor zoveel bindweefsel zit dat de poliep niet kan worden losgemaakt van de darmwand.
Tumorweefsel is achtergebleven

Soms blijkt uit het microscopisch onderzoek dat het scheidingsvlak met de spierwand niet vrij is van tumor of dat de tumor ingroeit in de lymfevaatjes van het sponslaagje. Dan kan er dus wat achtergebleven zijn.
Een perforatie

Een perforatie is een gaatje in de spierwand van de darm. Als dat groot is, moet het door de chirurg gehecht worden, maar vaak kan het tijdens de procedure al door de MDL-arts gedicht worden.
Ernstige complicaties
Als het niet lukt om de ingreep succesvol af te ronden of als er tumorweefsel is achtergebleven wordt er in principe geadviseerd om dit stukje darm met bijbehorende lymfeklieren operatief te verwijderen.
Wanneer contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u één van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met de polikliniek , telefoonnummer (0570) 53 51 47. Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen bellen met de Spoedeisende Hulp, telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Als u veel (meer dan een theekopje) bloed verliest uit de anus.
Heftige buikpijn die toeneemt.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Als u de situatie niet vertrouwt.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Stel die dan tijdens uw volgende bezoek. Natuurlijk kunt u ook mailen, bellen of contact opnemen via de BeterDichtbij app.
Zie voor de BeterDichtbij app www.dz.nl/BeterDichtbij.
De polikliniek is bereikbaar via telefoonnummer (0570) 53 51 47.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.