Lees voor

Energie- en eiwitrijke voeding zonder grove vezels

Inleiding

Informatie over energie- en eiwitrijke voeding

6G7yakiV8ATklVFtVSuAjOq5UEnDZTLrbkJtzSMO

Bij ziekte, na een behandeling of na een operatie is de behoefte aan energie en eiwit verhoogd. Om een verminderde voedingstoestand te voorkomen krijgt u het advies om een energie- en eiwitrijke voeding te gebruiken.

Goede voeding met voldoende energie en eiwitten draagt bij aan een goede conditie en ondersteunt het herstelproces. Na herstel en het bereiken van een gezond gewicht kunt u weer overgaan op uw gebruikelijke voeding.

Video

Eiwitrijke voeding

Wat is energie?

Energie is een andere naam voor brandstof. Het is onder andere nodig om te kunnen bewegen, te werken, te denken en om het lichaam warm te houden.

Wat is eiwit?

Eiwit is, net als koolhydraten en vet, een voedingsstof. Het levert energie (calorieën). Daarnaast zijn eiwitten de bouwstenen voor het lichaam.

Eiwit is nodig voor de opbouw en voor het herstel van lichaamsweefsels zoals spieren en huid. Wanneer u te weinig eiwitten binnenkrijgt, kan dit op korte termijn verlies van spiermassa tot gevolg hebben. Op langere termijn leidt een tekort aan eiwit tot een gebrek aan spierkracht en een verminderde weerstand.

Verlies van spiermassa heeft een negatief effect op de orgaanfunctie, de wondgenezing, de weerstand op infecties, de genezing en leidt tot een langere ziekenhuisopname.

Gemiddeld hebben mensen per kilogram lichaamsgewicht 0,8-1,0 gram eiwit per dag nodig. In tijden van ziekte is de eiwitbehoefte verhoogd naar 1,2-1,5 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat komt neer op 56-70 gram eiwit voor een gezond persoon van 70 kilo en op 85-105 gram eiwit tijdens ziekte.

Eiwitrijke voeding

Waar zit eiwit in?

6G7yakiV8ATklVFtVSuAjOq5UEnDZTLrbkJtzSMO

Bijna alle voedingsmiddelen bevatten wel een hoeveelheid eiwit, maar dit varieert per voedingsmiddel. De volgende voedingsmiddelen leveren veel eiwit:

  • dierlijke bronnen: vlees, vis, gevogelte (zoals kip), melk(producten), kaas en eieren;

  • plantaardige bronnen: granen (rijst, pasta, brood etc.), sojaproducten.
    Let op met peulvruchten, noten en pinda's: dit zijn grove vezels.

Tips voor eiwitrijk eten

OTsGUqqiQsQW59xABBqNkw1F881x6JkEhFMPDL46
  • 3 tot 4 melkproducten (minimaal ½ liter) per dag, bijvoorbeeld bij elke maaltijd.

  • Minimaal 4 snee brood of vervanging per dag gebruiken.

  • Hartig beleg op de boterham zoals kaas, vleeswaren, pindakaas, ei of vis.

  • Gebruik een ruim portie vlees of vis (100-125 gram onbereid) per dag. Dit kan eventueel vervangen worden door vegetarische vleesvervangers, ei of peulvruchten.

  • Gebruik een melkproduct na de warme maaltijd (eventueel ½ tot 1 uur na de maaltijd).

  • Probeer 3 keer daags een eiwitrijk tussendoortje te nemen.

  • Drink of eet voor het slapen gaan nog een eiwitrijk product.

  • Probeer direct na lichamelijke inspanning 20-30 gram eiwit te gebruiken.

Probeer de eiwitten goed over de dag te verdelen: bij voorkeur 20-30 gram eiwit in elke hoofdmaaltijd, zoals ontbijt, lunch en warme maaltijd.

Overzicht van producten met hoeveelheden eiwit

Voedingsmiddel

Eiwit in gram

120 gram vis onbereid

25 (gemiddeld)

100 gram vlees onbereid

15 tot 20 (gemiddeld)

1 schaaltje IJslandse yoghurt (150 ml)

16,5

1 schaaltje naturel kwark (150 ml)

15

100 gram vegetarische vleesvervanger onbereid

13 tot 15

50 gram tonijn uit blik (half blikje)

11

1 schaaltje vruchtenkwark (150 gram)

10

1 ei

7

1 handje noten of pinda's (25 gram)
Let op: dit zijn grove vezels

6

1 glas halfvolle melk/karnemelk (150 ml)

5

1 glas chocolademelk (50 ml)

5

1 schaaltje yoghurt/vla (150 gram)

5

1 plak kaas (20 gram)

5

1 opscheplepel peulvruchten/linzen (60 gram)

Let op: dit zijn grove vezels

5

1 glas sojadrink (150 gram)

4,5

1 pistoletje

4,5

1 portie Franse kaas (15 gram)

4

1 croissant

4

1 portie pindakaas

4

1 krentenbol

3,5

1 portie notenpasta (100% noten)

3

1 plak vleeswaren (20 gram) of 1 portie smeerkaas (15 gram)

3

1 snee brood

3

1 beschuit of 1 cracker

2

1 knakworst (20 gram)

2

1 portie hummus op brood (20 gram)

1,5

1 plak ontbijtkoek/biscuitje

1

1 glas vruchtensap (150 ml) of 1 stuk fruit

1

1 portie zoet beleg en sandwichspread (15 gram)

0

Algemene adviezen

5J0agJivZSTtQ7SEX1yt7Wx2PYScdvVXvOeUXGUc
  • Het is belangrijk dat u regelmatig eet en kleine maaltijden tussen de hoofdmaaltijden door gebruikt. Dit betekent dat u streeft naar 6 tot 8 eetmomenten per dag.

  • Zorg voor variatie in de voeding wat betreft smaak en kleur. Dit verhoogt de eetlust.

  • Eet en drink rustig, neem er de tijd voor.

  • Om op gewicht te blijven en indien nodig, wat aan te komen, volgen op de volgende pagina enkele tips om de hoofd - en tussenmaaltijden wat energie- en eiwitrijker te maken.

Broodmaaltijd

Tips voor de broodmaaltijd

Wat kunt u eten?

GLWFsFC1uTWHligDWDG7llPWLrAL9WFx0lou5pjv
  • De broodmaaltijden kunt u eventueel vervangen of aanvullen met pap, vla, yoghurt, desgewenst verrijkte room of indien mogelijk (dieet)margarine of boter.

  • Een paar keer per week een gebakken of gekookt ei gebruiken.

  • Het brood dik besmeren met boter of (dieet)margarine en dubbel beleg gebruiken.

  • Eet een opgewarmd hapje van de vorige dag.

  • Gebruik zelfgemaakte of kant-en-klare ragout uit blik op brood, toast of pasteibakjes.

  • Een tosti maken.

  • Een kroket of een slaatje.

Warme maaltijd

Tips voor de warme maaltijd

Wat kunt u eten?

lt4xUCd8QJqLVh00yMhr4SlFHb7rteloXBNUufBo
  • Soep bij voorkeur een uur vóór de warme maaltijd gebruiken, eventueel extra room aan een gebonden soep toevoegen.

  • Een klontje boter of margarine toevoegen aan groente, aardappelpuree, éénpansgerechten en stamppotten.

  • Een saus of geraspte kaas over de groente doen.

  • Gebruik vlees eens in de vorm van ragout of (koude) vleeswaren.

  • Een ruime portie jus of saus gebruiken.

  • Aardappels eens gebruiken in de vorm van aardappelpuree, gebakken aardappels of frites of eens vervangen door bijvoorbeeld macaroni, spaghetti of rijst, desgewenst met een kant en klare of zelfbereide saus.

  • Appelmoes, rabarber, stoofpeertjes of compote bij het eten gebruiken.

Tussenmaaltijd

Tips voor de tussenmaaltijd

Wat kunt u eten?

4FGy4CJsnARXJsAPFrCfscrdO6jofNeHLY7tkqVM
  • Gebruik volle melk, chocolademelk, karnemelk, drinkyoghurt, Griekse, Turkse of IJslandse (oa. Skyr) yoghurt, (griesmeel/havermout)pap, vla of (vruchten)kwark of -yoghurt.

  • U kunt eventueel suiker, fruit of vruchtenmoes toevoegen.

  • Een cracker of beschuit met dik boter met kaas, pindakaas, vleeswaren of vis gebruiken (eventueel dubbel belegd).

  • Neem blokjes kaas, plakjes vleeswaren, vette vis (bijvoorbeeld zalm, haring, makreel of paling).

  • Toastjes met bijvoorbeeld Franse kaas, geitenkaas, kipfilet, gerookte zalm, tonijn, paling of ei.

Overige adviezen

De Eetmeter

sWUikjSNz7aYgYMjTyswAuQyjTBV22sVIr1DSKEM

Met de app ‘de Eetmeter’ van het Voedingscentrum kunt u inzicht krijgen in wat u eet. De Eetmeter is een eetdagboek waarin u kunt bijhouden wat u eet en drinkt. Het kan inzicht geven in hoeveel calorieën, eiwitten en andere voedingsstoffen u binnenkrijgt.

Wegen

kmKthzUJ0rTWIRcGeWB2CmN5lPGj4wWJp1z0SItn

Het is aan te raden om één keer per week op de weegschaal te staan. Vaker wegen heeft geen zin, dan wordt voornamelijk het verschil in vocht gewogen. Neem contact op met de diëtist wanneer er meer dan 1 kilo gewichtsverlies in 1 week is opgetreden of bij aanhoudend gewichtsverlies gedurende 3 weken achter elkaar.

Bewegen

FZzMVlklnv8CTAP36kMmBWRhIJkMhgeH4t2W6xfR

Voeding en beweging kunnen niet zonder elkaar. Zonder beweging kan met voeding geen spierbehoud of spieropbouw worden bereikt. En andersom is goede voeding met voldoende energie, eiwit en overige voedingsstoffen onmisbaar voor een optimaal trainingsresultaat.

Vragen

en meer informatie

Heeft u nog vragen?

a1i8vXIEuD0ysb4jbDdVnBli9atP6XieiFAFpqwq.png

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.

Meer informatie

Qj1pv3v3hY057gZ9ekSq6DFhjo016YziYJVXSDeb

Kijk voor meer informatie ook op dz.nl.

Rechten en regels. Kent u ze?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.