Inleiding
Fototherapie bij geel-zien

Uw baby ziet geel en wordt opgenomen voor een behandeling met fototherapie. Deze behandeling is noodzakelijk om hersenschade te voorkomen.
De medische term voor het geel-zien is 'hyperbilirubinemie'. U krijgt hier informatie over hyperbilirubinemie, de verschijnselen en de behandeling.
Grotere kans op geel worden

Sommige baby’s hebben meer kans op een hoger bilirubinegehalte in het bloed en ‘geel-zien’ dan anderen. De kans geel te worden is groter als:
de baby meer dan twee weken te vroeg geboren is;
de borstvoeding niet goed gaat en de baby weinig melk binnenkrijgt;
de baby bij de bevalling blauwe plekken of bloeduitstortingen heeft gekregen;
er bij de baby eerder een huid- of bloedtest is gedaan waaruit bleek dat het gehalte aan bilirubine hoog was;
een ouder broertje of zusje ook geel is geweest en daarvoor ‘‘onder de lamp’’ heeft gelegen of een wisseltransfusie heeft gekregen;
er in de familie erfelijke ziekten voorkomen die de bloedafbraak kunnen vergroten: zoals sferocytose en G6PD-deficiëntie;
de bloedgroepen van moeder en baby niet bij elkaar passen waardoor bij de baby de bloedafbraak te groot is (dit wordt bloedgroepantagonisme genoemd)
Wat is fototherapie
Wat is fototherapie?
Controle met de huidmeter
Met de huidmeter wordt de gele kleurstof in de huid van uw baby gemeten, als deze boven de voorgeschreven grens is dan wordt er bloed afgenomen ter controle. Als de waarde in het bloed te hoog is wordt gestart met fototherapie.
24 uur nadat de fototherapie is gestopt kan de waarde voor de geelheid weer met de huidmeter gecontroleerd worden. Tijdens de behandeling gebeurd dit middels bloedcontroles.
Biliblanket of fototherapielamp

Er zijn 2 mogelijkheden voor fototherapie: een biliblanket of een fototherapielamp. Ter bescherming van de ogen krijgt uw baby een brilletje op.
Wanneer uw baby in de couveuse ligt wordt de fototherapielamp gebruikt, omdat daarmee de temperatuur in de couveuse beter te reguleren is. Deze lamp schijnt het licht van bovenaf op uw baby.
Wanneer uw baby in een warmtebed of wieg ligt dan wordt de biliblanket gebruikt. Dit is een lichtgevend matras waar uw baby op komt te liggen. Soms wordt er daarnaast een extra lamp gebruikt, als extra therapie. Tijdens het geven van voeding of het knuffelen van uw baby zal de biliblanket ook gebruikt worden. Heeft uw baby alleen de biliblanket nodig en er is geen andere indicatie voor opname op de afdeling neonatologie dan kunt u met uw baby op de kraamafdeling blijven en soms is het zelfs mogelijk om thuis fototherapie te geven. De arts of verpleegkundige kan u hierover informeren.
Hoe lang duurt de behandeling?

Hoelang de behandeling nodig is, wordt per dag bekeken. Daarom wordt er iedere dag opnieuw bij uw baby bloed afgenomen (soms zelfs meerdere keren per dag) om het bilirubinegehalte te controleren. Hiervoor wordt bloed uit de hiel van uw baby gebruikt. Voordat we het bloed afnemen krijgt uw baby sucrose (suikerwater). Het proeven van de zoete smaak helpt uw baby om de bloedafname als minder belastend te ervaren.
De behandeling stopt wanneer de bilirubine in het bloed weer binnen de gewenste grenzen is. Uw baby is dan misschien nog wel wat geel. U kunt dit vooral zien aan het oogwit en het gebied waar geen licht is gekomen (luiergebied en zonnebril gebied)
Tijdens de behandeling

Tijdens deze behandeling worden een aantal dingen goed in de gaten gehouden:
De temperatuur van uw baby wordt regelmatig gemeten.
Tijdens de fototherapie wordt er geen gebruik gemaakt worden van zalven, oliën of alcohol op de huid. Dit kan huiduitslag of zelfs verbranding van de huid veroorzaken.
Voeding tijdens fototherapie

In de meeste gevallen kunt u uw baby tijdens de fototherapie gewoon voeden. In enkele gevallen, als uw baby onvoldoende energie heeft om zelf te drinken, moet de voeding via een sonde toegediend worden. (Moeder)melk kan zo altijd gegeven worden. Als sondevoeding nodig is, geeft de arts of verpleegkundige hier uitleg over.
Fototherapie is niet schadelijk

Fototherapie is onder normale omstandigheden niet schadelijk. Last van fel licht wordt voorkomen met een brilletje.
Uw baby kan wel onrustig zijn omdat het moet wennen dat het geen begrenzing heeft van de dekens en kleding. Wanneer uw baby alleen een biliblanket nodig heeft dan kan gewoon een deken over.
Zeldzame situaties

In zeldzame situaties (bij minder dan 1 op de 100) lukt het niet om met fototherapie het bilirubinegehalte in het bloed voldoende te laten dalen. Meestal omdat de baby dan veel te veel bilirubine aanmaakt, bijvoorbeeld omdat de bloedgroepen van de baby en de moeder niet goed bij elkaar passen.
Er is dan een bloedtransfusie nodig. Het bloed van de baby wordt dan vervangen door donorbloed. Een bloedtransfusie duurt meestal twee tot drie uur. Daarna moet de baby weer onder de lamp om te voorkomen dat het bilirubinegehalte opnieuw te hoog wordt. Mocht dit nodig zijn bij uw baby dan wordt u hierover geïnformeerd door de kinderarts.
Meestal is één sessie fototherapie voldoende, soms stijgt het bilirubinegehalte in het bloed toch weer en is een tweede of derde sessie nodig.
Na de behandeling

Ongeveer 24 uur na het stoppen van de behandeling wordt het bilirubinegehalte nog een keer gemeten. Als dit goed is en als het bilirubinegehalte niet meer stijgt, zullen de verschijnselen van de aandoening (sufheid, slecht slapen en de gele kleur) en de behandeling (donkere urine en dunne ontlasting) verder verdwijnen.
Mochten er geen andere redenen zijn om uw baby op de afdeling te verplegen dan zal in samenspraak met de kinderarts gekeken worden wanneer u met uw baby naar huis kunt.
Adviezen voor thuis

Na de behandeling kunt u weer gewoon olie, bodymilk of zalf gebruiken bij de verzorging als u dat wilt. Uw baby kan nog een tijdje geel blijven zien, zeker als het moedermelk krijgt. Hierover hoeft u zich meestal geen zorgen te maken. De arts zal uit leggen wanneer u toch contact moet opnemen.
Vragen
en meer informatie

Vragen?
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen dan kunt u die stellen aan de verpleegkundige of neonatoloog. De afdeling neonatologie is te bereiken op (0570) 53 53 25.
Meer weten?

Meer informatie over het 'geel-zien' van uw baby vindt u op de website van babyzietgeel.nl.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op rechten en regels.