Lees voor

Fructosebeperkt dieet bij kinderen

Inleiding

KIkquB5KfvOCwdvdcZ0g9OUzOD0ObpJs04f4W47F

Hier krijgt u meer informatie over een fructosebeperkt dieet bij kinderen.

Wat is fructose?

Fructose is een andere naam voor vruchtensuiker. Fructose komt voor in fruit en vruchtensap en in alle hiervan afgeleide voedingsmiddelen. Daarnaast is het een onderdeel van de ‘gewone’ suiker (saccharose). Fructose zit dus ook in bijvoorbeeld bietsuiker/rietsuiker, kristalsuiker of basterdsuiker.

Normaal gesproken wordt fructose in de dunne darm opgenomen in het bloed. Wanneer deze opname verstoord is ontstaan er buikklachten. Vergisting van fructose in de dikke darm kan klachten als buikpijn, diarree, een opgeblazen gevoel en winderigheid als gevolg hebben.

In overleg met de diëtist wordt bepaald in hoeverre de hoeveelheid fructose in de voeding moet worden beperkt. Het dieet bij fructose-intolerantie is een dieet met geen of weinig fructose. De hoeveelheid fructose die kan worden verdragen is per persoon verschillend. Als de klachten na verloop van tijd verminderen, kan deze beperking soms soepeler worden gehanteerd. Geheel fructose-vrij zoals bij fructosemalabsorptie is bijna nooit nodig.

Het fructosebeperkte dieet moet in ieder geval 4 tot 6 weken strikt aangehouden, daarna wordt het effect beoordeeld en bepaald of er kleine hoeveelheden fructose kunnen worden toegevoegd.

Fructosebeperkt dieet

Fructose beperken

In een fructosebeperkt dieet moet het gebruik vermeden worden van:

  • Fruit

  • Vruchtensappen en dranken die vruchtensap bevatten.
    Bijvoorbeeld vruchtensiroop/stroop.

  • Suiker (sacharose, sucrose) en alle producten die suiker (of rietsuiker/ bietsuiker, basterdsuiker, poedersuiker, invertsuiker) bevatten.

  • Honing

Sommige zoetstoffen (sorbitol (glucitol), maltitol, xylitol, Isomalt, erythritol, lactitol, mannitol, polyglycitol en tagatose) kunnen dezelfde klachten geven als fructose, deze kunnen dus niet gebruikt worden in een fructosebeperkt dieet. Suikervrij snoepgoed en suikervrije koekjes bevatten vaak sorbitol en/of xylitol. Producten voor diabetici die uit het buitenland afkomstig zijn bevatten vaak fructose als vervanging voor suiker. Deze producten kunnen daarom niet ter vervanging worden gebruikt.

Vervanging van suiker

pvW37j43DociDpOyllMK8m296N7e313OjbIhIDCj

Als vervanging van suiker kan glucose (druivensuiker, dextro, dextrose) gebruikt worden. Hiervoor geldt dat 1 eetlepel glucose een ½ eetlepel suiker kan vervangen. Diverse soorten stropen zijn geen probleem want deze worden meestal uit zetmeel gemaakt. Gerstemoutstroop en maismoutstroop kunnen in recepten worden gebruikt. Eén eetlepel stroop komt dan overeen met 1 eetlepel suiker. Rijstemoutstroop en rijstestroop bevatten eveneens geen fructose.

Daarnaast kan, afhankelijk van de leeftijd van het kind, een kunstmatige zoetstof worden gebruikt. De zoetstoffen aspartaam, acesulfaam K, sacharine, cyclamaat, sucralose, neohesperidine-DC, steviol glycoside (stevia), neotaam, aspartaam-acesulfaamzout en thaumatine kunnen gewoon gebruikt worden door mensen met fructose-intolerantie.

Vitamine C

ErJc2OiWv9lMsknd1jMmncF7IaMHZ7YutSohTVpr

In een fructosebeperkt dieet kan geen of weinig fruit gebruikt worden. Dit is de belangrijkste bron van vitamine C voor kinderen. Om tekorten in de voeding te voorkomen is er een vitamine C tablet nodig.

Kinderen hebben 50 mg vitamine C per dag nodig. Het is niet aan te raden om meer dan 100 mg vitamine C per dag te geven.

In de meeste vitamine tabletten voor kinderen wordt suiker gebruikt als ingrediënt. Deze hoeveelheid is zo klein dat dit meestal geen klachten geeft. Zoetstoffen zoals sorbitol geven sneller klachten. Neem daarom een variant zonder zoetstoffen.

Overzicht voeding

Wel of niet toegestaan om te eten

4nDQMCEg6MdFWFPKaFidPlW3EMTRXtXCtgVKEGU0

Hieronder staat een indeling van producten die wel en niet zijn toegestaan. Lees altijd van producten de ingrediëntenlijst op de verpakking en/ of informeer bij de fabrikant. Soms is het per merk verschillend of het product wel of niet is toegestaan.

Toegestaan

Niet toegestaan

Brood

Witbrood, bruinbrood, volkoren-brood, roggebrood, de meeste witte en bruine bolletjes, rijst-wafels, knackebrod, cracottes, matzes en tea crackers.

Luxe broodsoorten (bijvoorbeeld sommige bolletjes en croissants), krentenbrood, suikerbrood en koffiebroodjes.

Vetten

Roomboter, (dieet)margarine, (dieet)halvarine, (vloeibaar) frituurvet, olijfolie, zonnebloem-olie, slaolie, mayonaise, bak- en braadproducten, (vloeibaar) frituurvet.

nvt

Beleg

Alle soorten kaas en smeerkaas. Alle soorten vleeswaren*. Pindakaas. 100% notenpasta Zelf gemaakt chocoladesmeersel van margarine met cacao en glucose.

Alle soorten zoet beleg, suikervrij zoet beleg met sorbitol, met honing of met fruit.

Dranken

Thee en koffie zonder suiker, mineraal- of bronwater, bouillon, suikervrije limonadesiroop en frisdrank zonder vruchtensap en niet gezoet met sorbitol (vb Cola Light, Diaran en Slimpie zijn toegestaan).

‘Gewone’ limonade, limonadesiroop, frisdrank, vruchtensap, rozebottelsiroop, suikervrije limonadesiroop en frisdrank met vruchtensap en/of gezoet met sorbitol.

Melkproducten

Melk, yoghurt, kwark, karnemelk koffiemelk, koffieroom, slagroom (zonder suiker) en crème fraiche. Zelfbereide vla, pap, puddig op basis van melk, toegestaan bindmiddel en glucose. Zelfgemaakte chocolademelk op basis van melk, cacao en glucose.

Melk met vruchtensmaak (bijvoorbeeld Yoghidrink) of karnemelk met vruchtensmaak of yoghurt met vruchtensmaak, yoghurt en kwark met vruchten en/of suiker, vla, kant-en-klaar pap en pudding, kant-en-klaar chocolademelk, gecondenseerde melk met suiker, met suiker gezoete slagroom en alle soorten imitatie slagroom.

Soep

Zelfbereide soep van toegestane ingrediënten, kant-en-klaar soep waarin geen suiker is verwerkt.

Kant-en-klaar soep waarin suiker is verwerkt.

Aardappelen

Aardappelen: gekookt, gebakken, gefrituurd en aardappelpuree.

Zoete aardappelen.

Meelproducten en deegwaren

Zelfrijzend bakmeel, bladerdeeg, pannenkoekmix (zonder suiker) en tarwebloem. Macaroni, mie-nestjes, mihoen, spaghetti, couscous en noodles. Alle soorten rijst. Paneermeel.

Kant-en-klaar gerechten van spaghetti, macaroni, mie met ketjap of tomatensaus. Kant-en-klaar mixen voor cake, pannenkoeken en poffertjes.

Groenten

Groente bevat meestal niet meer dan 2 gram fructose per 100 gram. Deze hoeft u dus niet te beperken.

Groenten met fruit (bijvoorbeeld rode kool met appel) en zoet-zure groenten in glas (bijvoorbeeld zoetzure uitjes en augurken of rode bieten).

Peulvruchten

Alle soorten (bijvoorbeeld bruine bonen, witte bonen en groene erwten).

Peulvruchten met fruit: bruine bonen met appel of witte bonen in tomatensaus.

Vlees, vis, wild en gevogelte, vleesvervangers

Alle soorten vlees, vis, schaal- en schelpdieren. Vleesvervangende producten van Valess, Quorn, Goodbite, Tivall, Joannusmolen (alleen de varianten zonder suiker) en ei.

Vlees, vis, wild en gevogelte bereid met fruit, ketjap of tomatensaus. Paneermeel kan suiker bevatten.

Bindmiddelen

Alle soorten zonder suiker. Bijvoorbeeld aardappelmeel, Bambix, Brinta, boekweitmeel, custard, griesmeel, havermout, maïzena, rijstebloem, tarwebloem, puddingpoeder zonder suiker en rice crispies zonder suiker.

Puddingpoeder met suiker of vruchten en vruchtengries.

Versnaperingen

Boekweitwafel, rijstwafel, matzes, pinda’s (zonder suikerlaagje), noten, zonnebloempitten, chips, melba toast, tortilla chips, tuc, kaasstengels, alle soorten noten en pinda’s (let op geen mixen met gedroogde vruchten zoals banaan, rozijnen en krenten), zoute popcorn, bitterballen, kroket, frikadel, kaassoufflé en zelfgemaakt ijs van toegestane dranken. Diverse soorten snoep van het merk Look-o-Look zijn zonder suiker.

Dextrose snoepjes.

Alle soorten ‘gewone’ koekjes, alle soorten snoep, suikervrij snoep gezoet met sorbitol, chocolade, pinda’s en noten met een suiker- of chocolade ‘laagje’, alle soorten ijs, suikervrij ijs gezoet met sorbitol, suikervrije kauwgom met sorbitol, rozijnen, zoete popcorn en rice crispies met suiker.

Diversen

Verse en gedroogde kruiden, specerijen en cacaopoeder. Alginaat, arabische gum, carrageen, cellulose, dextrine(/s)/polydextrose, polyglucose, druivensuiker, galactose, gellaan gum, glucosestroop, guar gum, johannesbroodpitmeel, lactose, maltodextrines, maltose, mannose, pectine, tragacanth gum, xanthaan gum, threhalose, zetmeel, citroenzuur, sucralose, tarwestroop.

Kruidenmengsels, kruidenmix, kruidendrank en, cacaopoeder met suiker. Invertsuikerstroop, agave siroop, ahornsiroop, inuline, oligofructose.

* In vleeswaren kan fructose of suiker als ingrediënt zitten.
Deze hoeveelheid is zo laag dat vleeswaren wel gebruikt kunnen worden in normale hoeveelheden.

Fruit

Fruit bij een fructosebeperkt dieet

nHs1aGNOd5v5ghoWsGZz7COfikfmrMTHC9xD7FTT

In principe is fruit niet toegestaan in een fructosebeperkt dieet, het bevat namelijk veel fructose. In overleg met de diëtist kan fruit in kleine hoeveelheden worden gebruikt als de klachten verbeterd zijn.

Er is een onderverdeling in fruitsoorten met een lage en hoge hoeveelheid fructose.

  • Fruitsoorten die een lage hoeveelheid fructose bevatten (minder dan
    5 gram fructose per 100 gram product).
    Dit zijn: aalbessen, aardbeien, abrikozen, ananas, bramen, citroen, frambozen, grapefruit, meloen, kruisbessen, mandarijn, mango, passievrucht, perzik, pruimen, sinaasappel en zwarte bessen.

  • Fruitsoorten die een hoge hoeveelheid fructose bevatten (meer dan
    5 gram fructose per 100 gram product).
    Dit zijn: appel, granaatappel, druiven, banaan, kersen, kiwi, lychees en peer.
    Het sap van deze vruchten.
    Gedroogde vruchten zoals gedroogde appel, dadel, perzik, rozijnen, krenten en vijgen.

Zoetstoffen

E-nummers van zoetstoffen

ZK9bIMPtvugS6Xcso5TW9S7aVehweFAmsx39Bfko

Producten met E-nummers kun je veilig eten. Dit geldt ook voor zoetstoffen. Zelfs als je alleen suikervrije producten gebruikt: bij een normaal eetpatroon krijg je niet te veel zoetstof binnen.

Let wel op: de polyolen zijn niet toegestaan tijdens het fructosebeperkt dieet (zie tabel hieronder).

De zoetstoffen (polyolen en intensieve zoetstoffen) die in de Europese Unie goedgekeurd zijn hebben een E-nummer.

Er staat achter welk E-nummer de zoetstof heeft.

Polyol

E-nummer

Sobitol (glucitol)

E 420

Mannitol

E 421

Isomalt

E 953

Polyglycitol

E 964

Maltitol

E 965

Lactitol

E966

Xylitol

E 967

Erythritol *

E 968

Intensieve zoetstof

E-nummer

Acesulfaam-K

E 950

Aspartaam

E 951

Cyclamaat

E 952

Sacharine

E 954

Sucralose

E 955

Thaumatine *

E 957

Neohesperidine-DC

E 959

Steviol Glycoside (stevia) *

E 960

Neotaam

E 961

Aspartaam-acesulfaamzout

E 962

* Bron: Het Voedingscentrum, mei 2015

Recepten

Bakken met suikervervangers

xlLmXsgdZmQDbZKftUEPwcBXD8YZvovYmeTLbHV7

Bij het bakken kan in plaats van suiker glucose, stroop (bijvoorbeeld maismoutstroop) of zoetstof gebruikt worden. Suikervervangers die de zoetstoffen aspartaam (E951) of thaumatine (E957) bevatten, zijn niet geschikt voor het bakken van cake of taart. De hitte breekt de zoetstof af, zodat het eindproduct niet meer zoet smaakt.

Boterkoek

Bereidingstijd: 10 minuten
Baktijd: 15 minuten
Materiaal: boterkoekvorm 18 cm, oven

Ingrediënten:
150 gram bloem
300 gram maismoutstroop/rijstmoutstroop
½ theelepel zout
150 gram roomboter
ei

Bereiding:
Meng de gezeefde bloem met het zout. Voeg de stroop toe en de roomboter en snijd deze in kleine stukjes met behulp van 2 messen. Meng het beslag goed door elkaar. Doe het beslag in een ingevette boterkoekvorm en bestrijk de bovenkant met wat losgeklopt ei.

Bak het ongeveer 25 minuten in een voorverwarmde oven (gasstand 3/180 graden). Laat de boterkoek bijna geheel afkoelen in de vorm en verwijder deze daarna.

Cake

Bereidingstijd: 15 minuten
Baktijd: 1 uur en 15 minuten
Materiaal: mixer, cakevorm 1 liter, oven

Ingrediënten:
150 gram roomboter
300 gram maismoutstroop/rijstmoutstroop
¼ theelepel zout
3 eieren
150 gram bloem met 1 theelepel bakpoeder of zelfrijzend bakmeel
eventueel 8 eetlepels glucosepoeder

Bereiding:
Roer de roomboter met de stroop en het zout tot een schuimige massa. Roer de eieren één voor één door de massa: voeg het volgende ei pas toe als het vorige is opgenomen in de massa. Klop de massa, eventueel met behulp van een mixer, nog ongeveer 5 minuten.

Schep de gezeefde bloem beetje bij beetje luchtig door de massa. Doe de massa direct in de ingevette en met bloem bestoven cakevorm. Vul de vorm voor maximaal tweederde om uitrijzen de voorkomen.

Bak het deeg 1 uur en 15 minuten in een voorverwarmde oven: gasstand 2/160 graden. Open de oven niet om inzakken te voorkomen. De cake is gaar als een breinaald of satéprikker die er in gestoken wordt, er droog uitkomt.

Laat de cake afkoelen en neem de cakevorm voorzichtig weg. Bestrooi de afgekoelde cake eventueel met de glucose.

Zandkoekjes

Bereidingstijd: 10 minuten
Baktijd: 15 minuten
Materiaal: boterkoekvorm 18 cm, oven

Ingrediënten:
100 gram tarwe- of volkorenmeel
75 gram roomboter (koud)
100 gram rijstestroop/maismoutstroop
half geklopt ei
eventueel naar smaak nootjes, geroosterde sesamzaadjes of kaneel toevoegen

Bereiding:
Alles mengen en minimaal 2 uur laten rusten in de koelkast. Het deeg met behulp van lepels of spuitzak op de bakplaat met bakpapier leggen. Daarna 23 minuten in het midden van de oven op 160 graden afbakken tot goudbruin.

Vragen

en meer informatie

Heeft u nog vragen?

vtNhejhOSVFFX30RX51E7IbTDKSqeisqX3Ij6IEq

Dan kunt u contact opnemen met de afdeling Diëtetiek van het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20.

Meer informatie

Qj1pv3v3hY057gZ9ekSq6DFhjo016YziYJVXSDeb

Kijk voor meer informatie ook op dz.nl.

Hieronder vindt u websites om fructose-arme producten te kopen.

www.frusano.com
LET OP: de producten zijn niet fructosevrij, wel fructose-arm. Sommige producten bevatten xylitol. Dit wordt niet aanbevolen bij een fructosearm/vrij dieet.

www.rosahoeve.nl
Rosahoeve (Raalte) heeft fructosevrij ijs.

www.greensweet-stevia.nl
Vloeibare, toegestane, zoetstof zonder fructose voor bijvoorbeeld in yoghurt. Verkrijgbaar in verschillende smaken.

Rechten en regels. Kent u ze?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.