Inleiding
Fysiotherapie na een totale knieoperatie

U heeft een gewrichtsvervangende operatie aan uw knie gehad. Hier vindt u de oefeningen die u in het ziekenhuis en thuis kunt doen om te herstellen en uw knie weer sterker te maken. Na de operatie is het belangrijk dat u uw knie goed kunt strekken. Voorkom het gebruik van een kussen of opgerolde handdoek in de knieholte, zodat de knie wél goed gestrekt blijft.
Leefregels
Loop de eerste 6 weken met 2 krukken en/of een looprek, tenzij de arts of fysiotherapeut anders met u afspreekt.
Slaap de eerste 2 weken op uw rug, met uw benen languit.
Til geen zware boodschappen.
U mag niet autorijden (verzekeringskwestie, geldt ook voor een automaat). U kunt wel met iemand meerijden.
Vermijd zwaar huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, ramen wassen en dweilen.
Vermijd langdurig staan en onverwachte bewegingen.
Niet zwemmen en fietsen. Fietsen wordt afgeraden omdat u plotseling moet kunnen afstappen. Gebruik van een hometrainer mag wel.
Het is goed om overdag 3 keer een half uur te liggen.
Zorg voor eventuele hulp bij uw lichamelijke verzorging, zoals het wassen van de rug en voeten, en het aantrekken van kousen en schoenen, als u thuis herstelt.
Wissel inspanning en rust af. Wandel regelmatig korte afstanden; dit is beter dan een uur achter elkaar lopen.
Geslachtsgemeenschap kan als u er weer aan toe bent.
Heeft u vragen? Stel deze aan uw eigen fysiotherapeut.
Hulpmiddelen

Na de operatie heeft u 6 weken krukken of een looprek nodig. Deze moet u bij opname bij u hebben, zodat u er meteen gebruik van kunt maken.
Oefeningen in lig
De oefeningen in liggende houding mag u al tijdens uw ziekenhuisopname uitvoeren.
Herhaal deze oefening elk uur 5 tot 10 keer, ook in het bijzijn van uw bezoek.
Enkeloefening
De knie buigen
De knie strekken
Billen samenknijpen
Oefeningen in zit
De oefeningen in zittende houding mag u al tijdens uw ziekenhuisopname uitvoeren. Meestal al vanaf de eerste dag na de operatie.
Herhaal deze oefening tenminste 3 keer op een dag tot 10 keer. Twijfelt u of het al haalbaar is, overleg dan met uw fysiotherapeut.
Knie strekken
Knie buigen
Knie heffen
Oefeningen in stand
Zorg dat de stoel stevig met alle 4 de poten op de grond staat.
Start deze oefening altijd in overleg met de fysiotherapeut die bij u thuis komt.
Voer de oefeningen alleen uit zoals afgesproken met uw fysiotherapeut tijdens uw revalidatie.
Knie buigen
Knie heffen
Het been gestrekt naar achteren brengen
Let op: Blijf recht staan. Uw tenen wijzen naar voren.
Het been gestrekt naar buiten brengen
Let op: Blijf recht staan. Uw tenen wijzen naar voren. Trek uw heup niet op. Uw benen mogen niet kruisen.
Door uw knieën zakken
Trap, stoep en drempel
Als u thuis de trap op moet, zal de fysiotherapeut uit het Deventer Ziekenhuis dit met u gaan oefenen.
Drempel op
Drempel af
Trap op
Houd de ene hand aan de leuning en in uw andere hand de kruk. Plaats uw niet-geopereerde been een tree omhoog. Uw kruk en uw geopereerde been volgen.
Trap af
Houd de ene hand aan de leuning en in uw andere hand de kruk. Plaats uw kruk en uw geopereerde been een tree omlaag. Uw niet-geopereerde been volgt.
Uw krukken op de trap

Als u de trap op of afloopt, kunt u in de hand die niet voor de leuning gebruikt uw beide krukken vasthouden. In deze afbeelding ziet u hoe u beide krukken in één hand kunt vasthouden.
Tips
Stevige schoenen

Het is verstandig om schoenen te dragen waarop u stevig staat en veilig loopt.
Schoenen die vast zitten en met een brede lage hak hebben de voorkeur. Dat kunnen zowel veterschoenen als instappers (dat is makkelijker met zelf aantrekken) zijn. Slippers of schoeisel zonder een hak worden afgeraden.
Gebruik zo nodig een lange schoenlepel of schaf hands free slips-in schoenen aan.
Gaan zitten

U gaat voor de stoel staan en voelt de zitting tegen de kuiten. Zet de krukken naar voren en draai de handvatten naar binnen of zet het looprek voor je neer. Pak de stoelleuningen en plaats het geopereerde been een stukje naar voren. Ga rustig zitten en schuif naar achteren. Maak contact met de rugleuning en ga ontspannen op twee billen zitten.
We raden aan om op een wat hogere stoel te zitten. Vermijd lage stoelen met een zachte zitting.
Opstaan

U doet de houders van de krukken om uw onderarmen of zet uw looprek voor u neer. Schuif naar het puntje van de stoel en zet het geopereerde been een beetje naar voren. Duw uzelf omhoog met uw armen en het niet-geopereerde been, trek het geopereerde been erbij en zoek uw evenwicht. U staat dan op twee benen. Daarna pakt u de handvatten en begint u te lopen.
Liggen

Slaap de eerste 2 weken zoveel als mogelijk op uw rug, met uw benen languit. Als u alleen op u zij kunt liggen, raden wij u aan om een kussen tussen de knieën te leggen.
In en uit bed stappen

Na de operatie mag u uit bed stappen zoals u dat thuis ook doet. Het maakt niet uit aan welke kant u bent geopereerd.
Het kan helpen om uw geopereerde been te steunen met het niet-geopereerde been. Dit doet u door uw voet onder het geopereerde been te zetten. Zo helpt u het geopereerde been naar de zijkant van het bed.
In en uit de auto stappen

De stoel staat zover als mogelijk naar achteren en de rugleuning is recht. U gaat met uw kuiten tegen de auto staan en zet het geopereerde been een beetje naar voren. Zoek steun aan de deur of de stoel om rustig te gaan zitten. Draai uw benen één voor één in de auto. Gebruik de veiligheidsgordel (u schuift ook naar voren bij hard remmen).
Bij het uitstappen draait u uw benen één voor één naar buiten. Schuif een beetje naar voren en zet het geopereerde been een stukje naar voren. Gebruik de stoel of de deur om op te staan. Als u goed staat, pakt u uw krukken of looprek en loopt u verder.
Lopen zonder hulpmiddel

Uw prothese zit vanaf de operatie vast en u mag er gewoon op staan. Het gebied waar u geopereerd bent, moet weer genezen en sterker worden.
Na de operatie loopt u meestal met twee krukken of een looprek. Als het operatiegebied geen extra pijn doet en u niet mank loopt, kunt u afbouwen naar één kruk. (U gebruikt de kruk aan de niet-geopereerde kant.) Overleg dit samen met uw fysiotherapeut.
Later kunt u beide krukken wegdoen. Uw been mag wel moe worden, maar dan moet u rusten of meer steun nemen. Het is slim om buitenshuis langer uw krukken te gebruiken. Dit geldt ook als u een looprek of rollator gebruikt. Bouw uw loopafstand langzaam op.
Fietsen, autorijden en zwemmen

Voor activiteiten zoals fietsen, autorijden en zwemmen zijn er geen vaste regels. Verzekeraars volgen het oordeel van uw orthopedisch chirurg. De chirurg gaat ervan uit dat uw knieprothese stabiel en sterk genoeg is. Daarom wordt er een beroep gedaan op uw gezond verstand:
Autorijden
U moet voldoende kracht hebben om de pedalen te bedienen en snel een noodstop te maken.
Fietsen
Uw knie moet soepel genoeg zijn om de fietsbeweging te maken (100-110 graden buigen). Het op- en afstappen is het lastigst. Ook is het belangrijk om snel af te kunnen stappen in onverwachte situaties voor uw eigen veiligheid.
Hervat het fietsen pas wanneer u over voldoende zelfvertrouwen beschikt om veilig op- en af te stappen.
Zwemmen
De huid moet na een maand goed genezen zijn voordat u weer in het water kunt. Het in en uit het water klimmen en het lopen met krukken op een natte ondergrond kunnen moeilijk zijn. Rug- en borstcrawl zijn meestal geen probleem, maar de schoolslag kan pijnlijk zijn voor uw geopereerde knie. Normaal zwemmen kan meestal weer na 4-6 weken.