Inleiding
Gyaecomastie
Borstcentrum
Bij u is de diagnose gynaecomastie, oftewel borstvorming bij de man, vastgesteld. Hier krijgt u een globaal overzicht van de mogelijke oorzaken en klachten van gynaecomastie en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden.
Wat is een fysiologische gynaecomastie?
Alle baby’s hebben kleine klierschijfjes achter de tepel. Doorgaans verdwijnen deze klierschijven bij de jongens in de kindertijd. In de pubertijd ontstaat onder invloed van hormonen bij meisjes borstvorming. Ook bij jongens komt het regelmatig voor dat in de pubertijd, onder invloed van hormonen, de borstklieren gaan opzwellen. Meestal is dat dubbelzijdig, maar het kan ook enkelzijdig zijn. De in de pubertijd ontstane vergroting is meestal kortdurend, maar kan ook meerdere jaren blijven bestaan. Op babyleeftijd en in de pubertijd is deze borstklierzwelling bij de man ‘fysiologisch’. Dat wil zeggen dat het een normale reactie van de borstklier op hormonen is.
Tijdens het ouder worden kan vanaf middelbare leeftijd de borstklier bij de man ook gaan opzwellen. Een borstkliervergroting bij de man is meestal te voelen als een zwelling achter de tepel.
Wat is een niet-fysiologische gynaecomastie?

Naast de natuurlijke oorzaak voor gynaecomastie zijn er nog meer oorzaken voor het ontstaan van gynaecomastie namelijk:
als bijwerking van bepaalde medicijnen;
als bijwerkingen van drugs, zoals marihuana;
als bijwerkingen van het gebruik van supplementen, zoals anabole steroïden;
als reactie op stofwisselingsveranderingen bij lever- of nierziekte;
bij verandering in de productie van de hormonen;
bij het slikken van hormonen;
bij hormoonproducerende gezwellen van zaadbal of luchtwegen.
Meestal kan bij een niet-fysiologische borstvorming geen oorzaak gevonden worden. Er kan overigens ook sprake zijn van pseudo-gynaecomastie: de borstklier zelf is niet afwijkend, maar door vetafzetting zijn er ‘borsten’ ontstaan.
Klachten

Soms kunt u pijnklachten ervaren en dit kan hinderlijk zijn. Er kunnen ook cosmetische bezwaren zijn, maar meestal geeft het ontdekken van een zwelling aanleiding tot ongerustheid.
Onderzoeken
Onderzoek
Onderzoek bij fysiologische gynaecomastie

Bij fysiologische gynaecomastie op babyleeftijd en in de pubertijd volstaat de arts meestal met een lichamelijk onderzoek.
Onderzoek bij niet-fysiologische gynaecomastie

Naast lichamelijk onderzoek is ook aanvullend onderzoek noodzakelijk.
Als eerste wordt een mammografie gemaakt. Dit is een röntgenfoto van de borsten. Hierop is de borstklier goed af te beelden en kan beoordeeld worden of er afwijkingen zichtbaar zijn.
Daarnaast wordt een aanvullende echografie van de borst gemaakt.
Op indicatie kan cel- of weefselonderzoek worden ingezet door middel van een biopsie of punctie. Er wordt dan met een naald in de zwelling geprikt om weefsel en/of cellen te verkrijgen voor pathologisch onderzoek.
Blijkt na de mammo- en echografie de diagnose gynaecomastie te zijn, volgt bloedafname om bepaalde stoffen in het bloed te kunnen onderzoeken.
In enkele gevallen is het nodig om een echografie van de zaadbal te maken
Behandeling
Behandeling bij fysiologische gynaecomastie

Fysiologische gynaecomastie verdwijnt in de regel vanzelf. Hier hoeft dan ook niets aan te gebeuren.
Behandeling bij niet-fysiologische gynaecomastie

Bij niet-fysiologische gynaecomastie volgt afhankelijk van de oorzaak, eventueel een verwijzing naar de endocrinoloog of uroloog.
Als de gynaecomastie het gevolg is van medicijngebruik, kan door de voorschrijvend arts worden bekeken of het medicijn kan worden vervangen of gestopt.
Is een zaadbalgezwel de oorzaak dan wordt u verwezen naar de uroloog.
Als de oorzaak niet duidelijk is, kan afhankelijk van de omstandigheden en de klachten, worden besloten tot een operatie. Daarbij wordt het klierweefsel achter de tepel verwijderd. Deze operatie wordt onder narcose uitgevoerd. Meestal gebeurt de operatie in dagbehandeling. LET OP: Doorgaans wordt deze ingreep niet vergoed via de zorgverzekeraar.
Echter in meerderheid van de gevallen wordt geen duidelijk oorzaak van gynaecomastie gevonden en is behandeling niet nodig.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met het Borstcentrum, via telefoonnummer: (0570) 53 51 80.
Meer informatie

Het Borstcentrum is gespecialiseerd in de zorg en behandeling van afwijkingen in de borst. Ruim 1.300 patiënten vinden jaarlijks de weg naar ons Borstcentrum. In het Borstcentrum werkt een multidisciplinair team nauw samen om u de beste medische zorg te bieden, die past bij uw persoonlijke situatie. Meer informatie over het Borstcentrum op dz.nl.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.