Lees voor

Hartfalen

Wat is hartfalen?

Video

In het kort

Bij hartfalen werkt het hart minder goed. Hier zijn verschillende oorzaken voor. Het gevolg is dat het bloed wat naar het hart stroomt minder goed verwerkt wordt. Bij u is de diagnose hartfalen gesteld. Hier krijgt u meer informatie over hartfalen, oorzaken, diagnose en de behandeling.

Bekijk de video: hartfalen

Verwijzing

Hartfalenpoli

NwjzWgDUfGND9bHlDMdkYm891KYEkvWJu07eQrvx

Op de hartfalenpoli krijgt u voorlichting en begeleiding van een verpleegkundig specialist hartfalen of hartfalenverpleegkundige.

Over de hartfalenpoli

Spreekuren van de polikliniek Hartfalen vinden plaatst op de locaties:

  • Deventer Ziekenhuis, route 79;

  • Medisch Centrum Rijssen;

  • buitenpolikliniek Raalte.

Doelstelling van de hartfalenpoli

  • Het verbeteren van de kwaliteit van leven en overleving van de patiënt.

  • Het optimaliseren van de medische behandeling en begeleiding.

  • Het verbeteren van de nazorg.

  • Het voorkomen en/of verminderen van ziekenhuisopnames.

Belangrijk hierbij is het streven naar zelfzorggedrag of zelfmanagement van u.
Dat wil zeggen, dat u om kan gaan met een chronische ziekte, zowel lichamelijk, psychosociaal en met betrekking tot uw levensstijl.

Hoe wordt u verwezen?

  • Na een ziekenhuisopname wegens hartfalen

  • Na een verwijzing door de cardioloog

  • Doorverwijzing van huisartsen is niet mogelijk als de diagnose hartfalen nog niet door een cardioloog is gesteld.

1e afspraak en controlebezoeken

Het eerste bezoek vindt plaats binnen twee weken na het ziekenhuisontslag of na een poliklinische verwijzing. Hoe vaak u moet komen voor controlebezoeken ligt aan de hoeveelheid medicijnen die op u van toepassing zijn. U kunt altijd een beroep doen op de hartfalenpoli als er zich in de periode tussen de controles problemen voordoen.

Behandelteam

L1JSC3T7UqDmjNb2jhwFZOy4HvehJP1rIXu52PiG

Het hartfalenteam bestaat uit:

  • Dr. J. van Wijngaarden - cardioloog

  • Dr. W. Jansen Klomp - cardioloog

  • Anneke van Anken - verpleegkundig specialist

  • Marriet Mulder - verpleegkundig consulent

  • Yvet van Essen - verpleegkundig consulent

  • Joanneke Penninkhof - medisch secretaresse

Ons team

Ons hartfalenteam bestaat uit twee cardiologen met als aandachtsgebied hartfalen, een verpleegkundig specialist hartfalen, twee verpleegkundig consulenten en een medisch secretaresse.

In samenspraak met u wordt er samengewerkt met andere zorgverleners zoals de fysiotherapeut van de hartrevalidatie. Ook worden zo nodig andere zorgverleners betrokken bij de zorg voor u, bijvoorbeeld een diëtist of psycholoog.

Cardioloog

De cardioloog is de medisch specialist die is gespecialiseerd in ziekten van het hart. De cardioloog is degene die bij u heeft vastgesteld dat u hartfalen heeft. Deze diagnose kan zijn vastgesteld tijdens een ziekenhuisopname of bezoek aan de cardioloog op de polikliniek.

De cardioloog is verantwoordelijk voor de medische behandeling van hartfalen. In het Deventer Ziekenhuis werken twee cardiologen met als aandachtsgebied hartfalen.

Verpleegkundig specialist/consulent

De verpleegkundig consulenten (Marriet Mulder en Yvet van Essen) en verpleegkundig specialist (Anneke van Anken) zijn uw eerste aanspreekpunt.

De verpleegkundig specialist of consulten hartfalen wordt altijd ingeschakeld op verzoek van uw behandelend cardioloog. De verpleegkundig specialist of consulent verzamelt belangrijke gegevens over uw ziektebeeld en uw functioneren. Naar aanleiding van deze gegevens ontvangt u informatie over hartfalen en de leefstijl adviezen die daar bij horen. Ook zijn zij
verantwoordelijk voor het instellen van uw hartfalenmedicijnen.

Bereikbaarheid

Belangrijk

Hartfalenpoli

De hartfalenpoli is telefonisch bereikbaar op maandag t/m vrijdag van:
8.00 uur - 12.30 uur
13.30 uur - 16.00 uur
Telefoonnummer (0570) 53 50 05

Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met uw huisarts.

Op de meeste tijden zijn de medewerkers van de hartfalenpoli gelijk bereikbaar voor vragen, klachten en/of verergering van hartfalen.

Niet bereikbaar: wat kunt u doen?

  • Voor problemen/vragen die niet kunnen wachten kunt u nr. 1 toetsen.
    U wordt dan direct doorverbonden met een medewerker van de hartfalenpoli.

  • Voor niet acute problemen kunt u nr. 2 toetsen en een boodschap inspreken, wij bellen u dan zo spoedig mogelijk terug (tussen 8.00 uur en 16.00 uur).

Het Hartfalenteam is ook te bereiken via de BeterDichtbij-app en via: hartfalencentrum@dz.nl

Hartfalenspreekuur

Waarvoor is het hartfalenspreekuur?

De verpleegkundig consulent/specialist (VS) ziet u regelmatig op het hartfalenspreekuur of heeft telefonisch contact met u. Hij of zij bespreekt samen met u uw situatie en informeert en begeleidt u bij het omgaan met hartfalen. U kunt bij hem/haar terecht voor het oplossen van praktische problemen en met al uw vragen.

OaK7bQgr8gitmqCByAk8ZWQa2jwPsUEf0DDZjVTx

Praktische informatie
U krijgt praktische informatie over hartfalen en over Leefregels en Zelfmanagement die daar nuttig voor zijn.

Medische controle en behandeling

  • De verpleegkundige of verpleegkundig specialist zal regelmatig een lichamelijk onderzoek bij u verrichten.

  • De verpleegkundige of verpleegkundig specialist zal uw hartfalenmedicatie instellen en optimaliseren.

  • Andere onderzoeken die op gezette tijden kunnen plaatsvinden: bloedonderzoek, ECG, 24-uurs ECG (holter), echo van het hart (echocardiogram) en long- en/of hartfoto.

Bespreken van problemen
Bespreken van eventuele problemen die u (of uw partner) ten gevolge van uw ziekte ervaart. Hierbij kunt u onder andere denken aan onzekerheid of angst die het gevolg zijn van uw hartaandoening.

Informatie over nazorg
De mogelijkheden voor begeleiding op het gebied van hartfalen-revalidatie, fysiotherapie, een bezoek aan de diëtiste kunnen aan de orde komen.

Leefregels bij Hartfalen

r1pOaiCLC1UCeO5Dzffzo1RA7e8nOc4YjKDC1y1C

Belangrijke leefregels zijn:

  • Dagelijks wegen

  • Natrium (= zout) beperking

  • Vochtadvies

tbn0LGoN7rGkvxWoqUT3o1gRVJzmNUKZyDPfOWyZ

Als het hart minder goed functioneert kan het lichaam vocht vasthouden.
Het lichaamsgewicht zal hierdoor toenemen. Een plotse toename van het gewicht kan bij u betekenen dat het lichaam teveel vocht vasthoudt.

Het is daarom belangrijk dat u zelf elke ochtend gaat wegen nadat u naar het toilet bent geweest en voor u zich gaat aankleden of ontbijten. 

Let op! 
De weegschaal kan een verschil in gewicht aangeven als deze wordt verplaatst. Laat uw weegschaal daarom altijd op dezelfde plek dus zelfde ondergrond staan.

Minder zout

QHJODtYOIkxzQ01yzLhSBH33rEvMBJBvhDT5Wqx8

Bij hartfalen is het extra belangrijk om zo min mogelijk zout te gebruiken. Zout kan ervoor zorgen dat het lichaam vocht vasthoudt. Hierdoor moet het hart harder werken. Door minder zout te eten kunt u dat voorkomen.

Beperk zout zoveel mogelijk

Het is de bedoeling dat u een natriumbeperking hanteert van 2000 mg per dag, dat is 6 gr zout. Dit betekent dat u zo min mogelijk zout gebruikt bij de bereiding van gerechten en het gebruik beperkt van producten die veel zout bevatten.

Door fabrikanten wordt veel zout aan producten toegevoegd om de smaak te verbeteren en de houdbaarheid te verhogen.
Mensen met hartfalen dienen zeker de warme maaltijd te bereiden met zo min mogelijk zout. U mag normaal brood eten.

Bij mensen met hartfalen is het belangrijk het gebruik van zout zoveel mogelijk te beperken. Zout houdt namelijk vocht vast in het lichaam. Als u toch teveel zout gebruikt dan kunt u last krijgen van opgezette voeten, enkels, benen, buik en kortademigheid. Dit vormt een extra belasting voor uw hart, wanneer dit ernstige vormen aanneemt dan kan het uitmonden in een ziekenhuisopname!

Zeezout, steenzout, selderiezout bevatten evenveel natrium als keukenzout.
Lowsalt bevat veel Kalium (i.p.v. natrium) en is slecht voor het kaliumgehalte in uw bloed en wordt echt afgeraden.

De zoutmeter van de Nierstichting kan een handig hulpmiddel zijn om te gebruiken, deze is via deze link te bekijken.

Op de website van zoutloos zijn recepten te vinden die zo min mogelijk zout bevatten.

Vochtadvies

aNgAt61zKe4SHd70wMm1LXX91NvxkXLE86VEZgE1.png

Het hart pompt het vocht via het bloed door het lichaam. Omdat het hart bij hartfalen onvoldoende in staat is om het bloed door het lichaam te pompen, houden de nieren niet alleen zout (natrium) maar ook vocht vast. Zo raakt het lichaam als het ware overvuld. Er ontstaat stuwing bij het hart en in de vaten, waardoor u het snel benauwd krijgt en moe wordt.

Daarom krijgt u bij hartfalen soms het advies om minder vocht te gebruiken. Het advies is 1500-1750 ml vocht per dag en maximaal 2 liter per dag. Ook medicijnen en voldoende bewegen kunnen helpen om het overtollige vocht kwijt te raken.

Vochtopname

Vocht neemt u op via:
Dranken: water, koffie, thee, melk, frisdrank, vruchtensap.
Vloeibare voedingsmiddelen: soep, pap, vla, yoghurt, ijs.
Vaste voedingsmiddelen: vlees, groente, aardappelen en fruit.

Vochtverlies

Vocht verliest u via de huid (transpiratie), urine, ontlasting en adem. Bij diarree, braken, overmatig transpireren ten gevolge van koorts of warm weer, verliest u extra vocht. Bij deze omstandigheden mag u meer drinken.

1 glas extra (150 ml) bij een temperatuur van circa 25 graden
2 glazen extra bij een temperatuur van 30 graden of hoger.

Overleg zo nodig met de hartfalenpolikliniek.

Als u op de verpleegafdeling of bij de cardioloog een vocht advies heeft gekregen. Volg dit advies op tot aan de komende afspraak op de Hartfalenpoli. Daar worden dan eventueel verdere afspraken met u gemaakt over de vochtbeperking.

Een water meter (app) kan helpen om de vochtintake bij te houden. Bijvoorbeeld aqua alert (google play store) of My Water (app store).

Signalen van verslechtering van Hartfalen 

Signalen van verslechtering van hartfalen

Signalen dat uw hartfalen erger worden of u houdt vocht vast

covR7r6JEIS65hJBgrVKqWknQr3CQJPniWImXqeJ

Kortademigheid

  • Meer last van kortademigheid

  • U wordt ’s nachts kortademig wakker, vooral als u plat ligt. U slaapt onrustig.

  • U heeft vaak last van een droge hoest, vooral als u plat ligt.

  • Vocht vasthouden

  • U komt aan in gewicht (dikke voeten, enkels, benen, opgezette buik, gezwollen vingers en een voller gezicht).

  • Uw schoenen of kleren zitten strakker

  • U heeft constant een “vol” gevoel.

’s Nachts vaker plassen

  • U bent steeds vaker moei, futloos en voelt zich zwak.

  • U bent misselijk, heeft minder zin in eten. U heeft een opgezette buik.

  • Hartkloppingen, snelle hartslag of een onregelmatige hartslag.

  • Minder concentratievermogen, verwardheid

Belangrijk

Wanneer contact opnemen?

Neem contact op met de hartfalenpolikliniek als u:

  • Binnen 3 dagen, tot een week meer dan 2 kg aankomt!

  • Als u langer dan 1 dag koorts of diarree heeft of moet braken, mogelijk moeten in overleg bepaalde hartfalenmedicijnen tijdelijk gestopt worden in verband met risico op uitdroging.

Behandeling

3dZrPMjS0u540R116q1G1rfmtcvafccsbX7tkziz

De behandeling van hartfalen zal, als het mogelijk is, gericht zijn op het aanpakken van de oorzaak. Hartfalen is in de meeste gevallen niet te genezen. De behandeling bestaat uit:

  • Medicijnen

  • Aanpassing van het eet- en drinkpatroon

  • Aanpassing van de leefgewoonten

  • Bepaalde type pacemaker (niet voor iedere patiënt geschikt)

Belangrijk

Stop nooit medicijnen zonder overleg en verander de hoeveelheid niet!
Als er onduidelijkheden zijn, bel dan naar de Hartfalenpolikliniek.

Behandeling met medicijnen

t0MlCCr8mLEABA9ddKM34Hj0ygKI2s2u5axvxowj

Het belangrijkste bij de behandeling van hartfalen is medicatie. Deze zorgen ervoor dat het hart het minder zwaar heeft. Hierdoor kan het hart weer beter werken. Meestal krijgt u verschillende soorten medicijnen. Samen met uw arts overlegt u welke soort medicijnen en hoeveel medicijnen u kunt gebruiken.

Er zijn 4 soorten medicijnen die samen de basis vormen voor de behandeling van hartfalen:

  • ACE-remmers of ARNI
    Deze medicijnen hebben een vaatverwijdend en daardoor bloeddrukverlagend effect, waardoor het hart minder belast wordt. Verder is er een gunstig effect op de werking van de hartspier. Verergering van de klachten die optreden bij chronisch hartfalen, worden met de ACE-remmers duidelijk verminderd.

    Namen o.a.:
    Perindopril (=Coversyl)
    Enalapril (=Renitec)
    Ramipril (=Tritace)
    Lisinoprol (=Zestril)
    Captopril (= Capoten)

    Mogelijke bijwerkingen:
    Droge hoest
    Duizeligheid door een te lage bloeddruk
    Huiduitslag
    Zwellen van lippen, gezicht, keel (direct arts waarschuwen!)

  • Bètablokkers
    Bètablokkers zorgen dat uw hart langzamer klopt en kunnen de stresshormonen, waaronder adrenaline, hun werk niet meer doen. Zo beschermen ze uw hart tegen de schadelijke effecten daarvan.

    Namen o.a.:
    Metoprolol (Selokeen), Carvedilol , Bisoprolol (Emcor)

    Het kan zijn dat u zich bij het ophogen van de bètablokker de eerste dagen/weken wat minder goed voelt.

    Mogelijke bijwerkingen:

    • Duizeligheid t.g.v. lage bloeddruk

    • Langzamere pols

    • Tijdelijk meer kortademig of meer vocht vasthouden in het begin van gebruik (zeker melden)

    • Koude handen en voeten

    • Hoesten

    • Vermoeidheid

    • Hoofdpijn

    • Impotentie

    • Slapeloosheid, dromen

  • Aldosteron receptor remmers MRA's
    Deze medicijnen zorgen ervoor dat meer water en zouten door de nieren worden uitgescheiden in de urine. Ze helpen de vochtophoping te verminderen en zo het hart te beschermen. Ze blokkeren de gevolgen van het hormoon (aldosteron) dat van nature door uw bijnieren wordt geproduceerd en dat tot een verslechtering van uw hartfalen kan leiden.

    Namen o.a.:
    Spironolacton (Aldactone) en Eplerenon (Inspra)

    Mogelijke bijwerkingen:
    Spironolacton:
    Hoofdpijn
    Gynaecomastie (borstvorming bij mannen)

    Eplerenon:
    Misselijkheid

  • SGLT2-remmer
    Het aantal ziekenhuisopnames wegens hartfalen verminderen, het leven verlengen, nierproblemen voorkomen en de inspanningstolerantie en levenskwaliteit verbeteren.

    Namen: 
    Dapagliflozine (Forxiga)
    Empagliflozine (Jardiance)

    Mogelijke bijwerkingen:
    Genitale infecties, urineweginfecties of schimmels
    Duizeligheid
    Huiduitslag
    Rugpijn

Andere mogelijke medicijnen die gegeven worden

XThGC7sSEKB1AjRKRLoJBBYZHridSMQgEE9JOdMw

Angiotensine-II-antagonisten (ARB)

Dit medicijn wordt gebruikt om de pompkracht van uw hart te verbeteren.

Namen o.a.:
Losartan (=Cozaar),
Valsartan (= Diovan)
Candesartan (=Atacand).

Mogelijke bijwerkingen:
Duizeligheid
Huiduitslag of galbulten
Allergische reactie als zwelling van het gezicht, lippen, keel of tong (direct arts waarschuwen)
Diarree
Vermoeidheid

Antistolling

Antistollingsmiddelen zorgen ervoor dat er geen ongewenste bloedstolsels ontstaan.

Namen: (Via Trombosedienst gecontroleerd)
Acenocoumarol, Fenprocoumon wordt door de trombosedienst gecontroleerd.

(Niet via de trombosedienst)
Acetylsalicylzuur, Dabigatran (Pradaxa), Rivaroxaban (Xarelto), Apixaban (Eliquis)

Mogelijke bijwerkingen:
Verhoogde kans op bloedingen
Misselijkheid
Diarree

Digoxine (Lanoxin)

Wanneer uw hartslag onregelmatig is kan digoxine (Lanoxin) gegeven worden. 

Mogelijke bijwerkingen:
Misselijkheid, verlies van eetlust, braken
Diarree
Verwardheid
Hartkloppingen
Wazig/ slecht zien

LET OP: als deze klachten langer dan 24 uur aanhouden, neemt u dan contact op met uw huisarts of de Hartfalenpoli.

Nitraten

Deze medicijnen zetten de aders wijd open zodat het hart minder hard hoeft te pompen en het hart zelf ook beter doorbloed wordt.

Namen o.a.: 
Nitroglycerine, Isosorbide mononitraat, Monocedocard, Promocard,

Mogelijke bijwerkingen:
Hoofdpijn
Duizeligheid
Lage bloeddruk (medicijn daarom zittend innemen)
Snelle polsslag
Misselijkheid

Plastabletten (Diuretica)

NgR7MXs6XudpUQkfdA4SaOWh1SxRXpUxIBzRJjCF.png

Door hartfalen kunnen de bloedvaten sneller overvol raken. Hierdoor kan er vocht uit de vaten lekken. Het vocht kan ik uw longen terecht komen. Door vocht in uw longen ervaart u sneller klachten zoals benauwdheid of kortademigheid. Het vocht kan zich ook ophopen in bijvoorbeeld de buik, benen en voeten. Wanneer u een ophoping van vocht heeft, dan kan dit behandeld worden met plastabletten. Deze medicijnen zorgen ervoor dat overtollig vocht wordt uitgescheiden.

Namen o.a.:
Furosemide
Bumetanide
Hydrochloorthiazide

Mogelijke bijwerkingen:
Spierkrampen, met name in de benen
“Onrustige” benen
Jicht
Huiduitslag
Uitdroging (op te merken door weinig plassen, misselijkheid, duizeligheid)

Gezond leven

Stop met roken

6VaQHZA2RiGa2fxdTbULLxDc5Ri6yPGWSffWTnnm.png

Door te roken belast u het hart nog meer. Nicotine tast de vaatwand aan, wat het ontstaan van vernauwingen bevordert. Koolmonoxide in tabaksrook bindt zich aan het bloed, waardoor het minder zuurstof kan vervoeren. Het lichaam en dus ook het hart krijgen hierdoor een tekort aan zuurstof.

Hulp nodig?

Begeleiding en hulpmiddelen (nicotinepleisters of medicijnen op recept) zijn de meest succesvolle methode om te stoppen. Het Deventer Ziekenhuis heeft een samenwerking met SineFuma. SineFuma is gespecialiseerd in stoppen met roken en biedt groepstrainingen aan en persoonlijke (telefonische en online) coaching. Wij kunnen u hiervoor aanmelden. Voor verdere informatie verwijzen we naar de website van SineFuma.

Vochtadvies

aNgAt61zKe4SHd70wMm1LXX91NvxkXLE86VEZgE1.png

Het hart pompt het vocht via het bloed door het lichaam. Omdat het hart bij hartfalen onvoldoende in staat is om het bloed door het lichaam te pompen, houden de nieren niet alleen zout (natrium) maar ook vocht vast. Zo raakt het lichaam als het ware overvuld. Er ontstaat stuwing bij het hart en in de vaten, waardoor u het snel benauwd krijgt en moe wordt.

Daarom krijgt u bij hartfalen soms het advies om minder vocht te gebruiken. Het advies is 1500-1750 ml vocht per dag en maximaal 2 liter per dag. Ook medicijnen en voldoende bewegen kunnen helpen om het overtollige vocht kwijt te raken.

Vochtopname

Vocht neemt u op via:
Dranken: water, koffie, thee, melk, frisdrank, vruchtensap.
Vloeibare voedingsmiddelen: soep, pap, vla, yoghurt, ijs.
Vaste voedingsmiddelen: vlees, groente, aardappelen en fruit.

Vochtverlies

Vocht verliest u via de huid (transpiratie), urine, ontlasting en adem. Bij diarree, braken, overmatig transpireren ten gevolge van koorts of warm weer, verliest u extra vocht. Bij deze omstandigheden mag u meer drinken.

1 glas extra (150 ml) bij een temperatuur van circa 25 graden
2 glazen extra bij een temperatuur van 30 graden of hoger.

Overleg zo nodig met de hartfalenpolikliniek.

Als u op de verpleegafdeling of bij de cardioloog een vocht advies heeft gekregen. Volg dit advies op tot aan de komende afspraak op de Hartfalenpoli. Daar worden dan eventueel verdere afspraken met u gemaakt over de vochtbeperking.

Een water meter (app) kan helpen om de vochtintake bij te houden. Bijvoorbeeld aqua alert (google play store) of My Water (app store).

Alcohol

ktkAGz5Lb8pCNOH8IgnD3T937nerViPXEbzW0m4s.png

Voor iedereen geldt het advies om niet meer dan 1 glas alcohol per dag te drinken. Dit advies geldt ook voor mensen met hartfalen. Wanneer het hartfalen veroorzaakt is door alcoholgebruik, dan is het advies om helemaal geen alcohol meer te gebruiken.

Grotere hoeveelheden alcohol hebben een nadelig effect op de pompfunctie van het hart en werkt bloeddruk verhogend. Ook kan wisselend gebruik van grotere hoeveelheden alcohol van invloed zijn op de werking van de antistolling.

Gezond gewicht

kmKthzUJ0rTWIRcGeWB2CmN5lPGj4wWJp1z0SItn

Uw verzwakte hart moet veel meer werk verrichten als u last hebt van overgewicht. Als u hartfalen en overgewicht hebt, is het belangrijk om af te vallen. Dit doet u door gezond te eten en genoeg te bewegen.

Voor meer informatie over gezonde voeding en om te kijken of er bij u sprake is van een gezond gewicht verwijzen wij u naar de website van het voedingscentrum.

Dagelijkse activiteiten

nksptQKKps8A0SBkBPYh5Z7GShgH4BMtFv6YQQHk

De lichte vorm van hartfalen zal weinig effect hebben op uw werk of op uw ontspanning. Ernstig hartfalen kan u wel belemmeren in de dingen die u vroeger makkelijk kon doen.

Hartfalen kan inhouden dat u uw leefgewoonten dient te veranderen. Om de dagelijkse dingen te kunnen doen zult u zich moeten aanwennen om voor alles meer tijd te nemen. Door meer tijd te nemen, en niet te haasten, verdeelt u de verminderde energie beter.

Na elke maaltijd, ook het ontbijt, doet u er verstandig aan eerst een half uur uit te rusten (bijvoorbeeld door de krant te lezen). Het hart moet extra inspanningen verrichten voor de spijsvertering. Bij elke inspanning kunt u ervoor zorgen dat u rustig start. Daarna kunt u het tempo langzaam opvoeren. Zo gunt u uw hart de tijd om rustig op gang te komen.

Vuistregel: wissel activiteit en rust af

Het is belangrijk dat u actief blijft, dat u dagelijks of tenminste enige malen per week wandelt of fietst. Op die manier houdt u uw conditie op peil. Veel mensen met hartfalen voelen zich beter wanneer zij zich regelmatig inspannen. Tijdens een bezoek aan de Hartfalenpoli zullen we met u bespreken of fysiotherapie voor hartfalenpatiënten, voor u een mogelijkheid is.

Let op bij ziekte!

Belangrijk
crHOusJTg9AZp1YytRBlS56IMtM3911aZHCXIawc

Neem contact op met de hartfalenpoli:

  • Kom u binnen 3 dagen, tot een week meer dan 2 kg aan?

  • Heeft u langer dan 1 dag koorts, diarree of moet u braken? U kunt mogelijk uitdrogen. Het kan daarom zijn dat bepaalde medicatie (tijdelijk) gestopt moet worden.

Verminderde eetlust

RNyUTP9Z4GRzG7j0yWoOw9udWsJkHPRsnzUvm0ND

Verminderde eetlust kan ontstaan doordat u te moe bent en/of te kortademig om te eten. De oorzaken hiervoor kunnen zijn: een vol gevoel omdat het lichaam vocht vasthoudt, door het gebruik van bepaalde medicijnen, moeite met de ontlasting (obstipatie). Hieronder volgen enkele tips:

  • probeer rustig te eten en goed te kauwen

  • eet geen grote hoeveelheden tegelijk

  • gebruik naast de drie hoofdmaaltijden ook drie tussendoortjes

  • probeer te variëren; variatie doet eten

Thuismeten

Sg40vitpOpj2Jjam5hTO8zF0uGAM7yZc6fDnqfA6

We maken veel gebruik van thuismeten. Uw gewicht, bloeddruk en hartslag kunt u zelf thuis meten, daarnaast vult u een klachtenlijst in, daardoor hoeft u minder vaak naar het ziekenhuis te komen. Voor het thuismeten maakt u gebruik van de Thuismeten app van Luscii bij hartfalen.

Met deze metingen controleren wij vanuit het ziekenhuis hoe het thuis met u gaat. Het is een extra manier om uw gezondheid in de gaten te houden. U houdt controle afspraken op de hartfalenpolikliniek, daarnaast worden er ook controle afspraken via beeldbellen afgesproken.

Meer informatie vindt u op www.dz.nl/thuismeten

Meer informatie

Over hartfalen

Meer weten?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Voor mij informatie over hartfalen verwijzen wij u naar onderstaande websites.

Minder zout en toch lekker eten

Hieronder vindt u tips om minder zout te gebruiken en toch lekker te eten.

• Bouw het zoutgebruik geleidelijk af, minder zout is even wennen.

• Diepvriesgroente (indien niet door de fabrikant op smaak gebracht), bevat meestal geen zout, in tegenstelling tot groente uit blik of pot.

• Breng het eten op smaak met behulp van kruiden en specerijen: bieslook, peterselie, basilicum, tijm, oregano, munt, nootmuskaat, kaneel, kerrie, peper, paprikapoeder, gemberpoeder.

• Gebruik Indische kruiden: djinten, kardemon, ketoembar, koenjit, laos, sereh.

• Gebruik kruiden van Verstegen zonder toegevoegd zout (herkenbaar aan een blauw dekseltje, of rood met blauw stickertje met daarop: “zonder toegevoegd zout”). Gebruik geen dieetzout.

• Ook kunt u een uitje, citroensap, azijn, een teentje knoflook, paprika, gebakken champignons gebruiken, dit geeft extra smaak aan een gerecht.

• U kunt uw brood beleggen met vleeswaren die weinig zout bevatten: rosbief, fricandeau, kipfilet, kalkoenfilet of natriumarme vleeswaren, natriumarme kaas, zoet beleg.

• Of groente zoals tomaat, radijs, komkommer en fruit zoals aardbeien, appel, peer, banaan.

• In plaats van chips en zoutjes, kunt u ongezouten noten, studentenhaver, radijsjes, komkommer, bloemkoolroosjes of bleekselderij op tafel zetten.

• Maaltijdservice bereidt ook zoutarme maaltijden!