Inleiding
Hartkatheterisatie

Een hartkatheterisatie is een onderzoek om vernauwingen of verstopping in de kransslagaders van het hart op te sporen. Een hartkatheterisatie is een onderzoek waarbij uw kransslagaders in beeld worden gebracht. Bij een hartkatheterisatie wordt er door een speciale katheter (dun slangetje) een klein beetje contrastvloeistof in de kransslagaders gespoten. Een katheter kan op verschillende plaatsen worden ingebracht: meestal via een ader of slagader in de lies of pols.
Waarom krijgt u een hartkatheterisatie?

De arts kan u om verschillende redenen aanmelden voor een hartkatheterisatie:
U heeft pijn op de borst (angina pectoris);
U heeft een hartinfarct doorgemaakt;
U heeft hartritmestoornissen;
U heeft problemen met één of meerdere hartkleppen.
Wat merkt u van de hartkatheterisatie?
U krijgt een plaatselijke verdoving op de plek waar de cardioloog de katheter inbrengt. Als de cardioloog de katheter in de (slag)ader schuift, merkt u daar in principe niets van. Heeft u toch pijn? Geef dit aan.
Tijdens het onderzoek houdt de cardioloog uw bloeddruk en hartslag goed in de gaten. U kunt met de cardioloog en de andere medewerkers praten tijdens de katheterisatie en hen vertellen wat u voelt.
Voorbereiding
Geef aan als u een verminderde nierfunctie heeft

Uw bloedwaarden worden gecontroleerd. Wanneer u een verminderde nierfunctie heeft krijgt u voor het onderzoek een uur lang een infuus met natriumbicarbonaat. Dit is om uw nieren te beschermen.
Medicijnen

U mag de medicijnen die u gebruikt, gewoon innemen, tenzij uw arts iets anders met u heeft afgesproken. Wanneer u Dabigatran (Pradaxa), Apixaban (Eliquis), Rivaroxaban (Xarelto), Edoxaban (Lixiana) gebruikt mag u deze soms 24 uur voor het onderzoek niet innemen, dit hoort u van de arts of staat in de uitnodiging. Als u medicatie (fenprocoumon, acenocoumarol, etc.) van de trombosedienst gebruikt, hoort u of u dit tijdelijk moet stoppen en zo ja, vanaf wanneer.
Gebruik geen plasmedicatie als het onderzoek in de ochtend plaats vindt.
Ik gebruik Acetosal/Acetylsalicylzuur en/of Clopidogrel en/of Ticagrelor/Brilique; mag ik daar gewoon mee doorgaan?
Ja, u mag dit gewoon gebruiken.
Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen via de Trombosedienst?
Ja, Volg de instructies op van uw Cardioloog of u moet stoppen met de bloedverdunners en zo ja, vanaf wanneer. Als u dit niet weet, neem dan contact op met de polikliniek Cardiologie, telefoonnummer (0570) 53 50 00.
Eten en drinken

U mag gewoon eten en drinken voor het onderzoek.
Geef aan als u overgevoelig bent of een allergie heeft

In het ziekenhuis wordt gevraagd of u eventuele allergieën heeft. Als dit niet gedaan is, maar u wel allergisch bent voor bepaalde medicijnen, contrastvloeistof of andere stoffen zoals jodium of pleisters, vragen wij u dit door te geven aan de polikliniek cardiologie als u thuis wacht, of aan de verpleegkundige als u op de afdeling ligt opgenomen.
Heeft u een infectie of koorts?

Meldt dit zo spoedig mogelijk.
Meenemen

Neem voor uw ziekenhuisbezoek het volgende mee:
Uw patiëntenpas;
Uw verzekeringsgegevens;
Legitimatiebewijs;
Een actueel overzicht van de medicijnen die u gebruikt (verkrijgbaar bij uw apotheek);
Medicijnen (indien van toepassing: uw trombose doseringslijst);
Een schoon T-shirt (zonder knoopjes en zonder print).
Laat waardevolle spullen thuis

Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Het onderzoek
Hoe uw onderzoek in zijn werk gaat.
Melden

Op het afgesproken tijdstip meldt u zich bij receptie of indien u opgenomen bent geeft de verpleegkundige door hoe laat u aan de beurt bent.
U bent opgenomen op de verpleegafdeling of wordt opgenomen op de Dagbehandeling (route 150).
Wordt u opgenomen op de Dagbehandeling (route 150), dan gaat u voor deze opname naar de poli Cardiologie (route 79) voor een ECG (daar heeft u bericht over ontvangen).
Op de verpleegafdeling of Dagbehandeling worden een aantal zaken met u doorgenomen. Verder bereidt de verpleegkundige u voor op het onderzoek:
De verpleegkundige doet een aantal controles;
U krijgt een infuusnaald in uw arm;
U krijgt voor het onderzoek zo nodig een rustgevend medicijn;
Sieraden moeten af. Een bril, gehoorapparaat of kunstgebit mag in- en opblijven;
U mag uw sokken aanhouden tijdens het onderzoek, het is koud op de hartkatheterisatiekamer;
U wordt verzocht voor het onderzoek nog naar het toilet gaan. Nadat u bent voorbereid op het onderzoek, wacht u op de patiëntkamer tot de verpleegkundige u naar de hartkatheterisatiekamer brengt.
Hartkatheterisatie
Een hartkatheterisatie gebeurt op een speciale katheterisatiekamer in het ziekenhuis. U ligt op een onderzoekstafel en boven de onderzoekstafel hangt een röntgenapparaat. Op de röntgenopname kan de arts dan zien hoe de kransslagaders lopen, waar ze vernauwd zijn en hoe ernstig die vernauwingen zijn. Dit onderzoek vindt meestal plaats in een dagopname of wanneer u opgenomen bent op de verpleegafdeling of hartbewaking.

Duur van het onderzoek
Het onderzoek duurt gemiddeld 1,5 uur.
Via de lies
Nazorg
na katheterisatie via de lies
Angioseal

Na de behandeling wordt uw slagader afgesloten met een Angioseal, dit is een soort plugje dat het wondje van de katheter in uw liesslagader afsluit.
Als u een Angioseal krijgt, ontvangt een hierover een kaartje. De angioseal kaart moet u gedurende 3 maanden bij u dragen.
De Angioseal lost binnen drie maanden vanzelf op in de slagader. Het aanbrengen kan even pijn doen. Soms lukt het niet om het wondje af te sluiten met een Angioseal. In dat geval wordt de wond een tijdje afgedrukt om het bloeden te stoppen. Daarna wordt er een drukverband aangebracht. Het drukverband wordt na 6 uur verwijderd en de lies wordt gecontroleerd door een arts.
Nazorg

Na het onderzoek gaat u naar de afdeling voor verdere nazorg. Hier ontvangt u ook instructie hoe lang u bedrust heeft en in welke houding u moet liggen.
Wanneer u een Angioseal heeft, dan moet u uw been recht houden.
Medewerkers voeren regelmatig controles bij u uit.
Naar huis

Als alles goed gaat, mag u dezelfde dag naar huis.
Loop niet zelf naar de uitgang en rijd geen auto. Degene die u ophaalt kan een rolstoel meenemen vanaf de hoofdingang.
De uitslag van het onderzoek

De cardioloog zal de voorlopige uitslag van het onderzoek direct met u bespreken. Daarnaast ontvangt u een afspraak voor de definitieve uitslag.
Soms is het nodig dat u meteen of op korte termijn een behandeling krijgt. De cardioloog zal dit met u bespreken.

Contrastmiddel
Het contrastmiddel verdwijnt vanzelf uit uw lichaam.
Het is belangrijk dat u na het onderzoek 1 liter water drinkt.
Via de pols
Na hartkatheterisatie via de pols
Nazorg

U gaat naar de afdeling voor verdere nazorg.
Medewerkers voeren regelmatig controles bij u uit.
Afdrukbandje

U krijgt een afdrukbandje (terumobandje) om uw pols. Een terumobandje is een plastic armbandje dat door het inspuiten van lucht de polsslagader afdrukt.
Op de afdeling wordt er elke keer iets lucht uit het bandje gehaald. Het duurt ongeveer 3 uur totdat het bandje volledig leeg is.
Soms kan het voorkomen dat u een mitella krijgt om uw arm te ontlasten, u hoeft niet in bed te blijven.
Wanneer u op de dagbehandeling ligt, mag u normaal gesproken een uur na het verwijderen van het bandje weer naar huis.

Contrastmiddel
Het contrastmiddel verdwijnt vanzelf uit uw lichaam.
Het is belangrijk dat u na het onderzoek 1 liter water drinkt.
Naar huis

Afhankelijk van het verloop van het onderzoek mag u aan het eind van de middag weer naar huis.
U mag niet zelf uw tas dragen of autorijden.
De uitslag van het onderzoek

De cardioloog zal de voorlopige uitslag van het onderzoek direct met u bespreken. Daarnaast ontvangt u een afspraak voor de definitieve uitslag.
Soms is het nodig dat u meteen of op korte termijn een behandeling krijgt. De cardioloog zal dit met u bespreken.
Risico op complicaties
Risico’s op complicaties

De cardioloog weegt de risico's op tegen de resultaten van het onderzoek. De cardioloog maakt die afweging, in goed overleg met u. Mogelijke complicaties zijn:
Bloeduitstorting of pijn bij de aanprik plek;
Nabloeding;
Afwijkingen van het hartritme;
Pijn op de borst;
Overgevoeligheidsreactie op de contractvloeistof;
Beschadiging van een bloedvat;
Vorming van stolsels die een hartinfarct of een herseninfarct kunnen veroorzaken. Ook kunnen stolsels schade aan andere organen veroorzaken;
Contrastmiddel kan schadelijk zijn voor de nieren. Voor de ingreep wordt daarom de nierfunctie onderzocht met behulp van bloedonderzoek. Daarnaast kan u kortademig worden door het gebruik van contrastvloeistof. Voldoende drinken voor en na de ingreep zorgt ervoor dat contrastvloeistof sneller wordt afgevoerd. Dit kan schade aan de nieren helpen voorkomen;
Overlijden (heel zelden).

Brochure Hartstichting
Een uitgebreide beschrijving van de mogelijke risico’s staat in de brochure van de Nederlandse Hartstichting.
Via de lies
Na hartkatheterisatie via de lies
Leefregels

Het is normaal dat uw lies de eerste dagen gevoelig is. Het is belangrijk dat u uw lies 5 dagen ontziet om nabloeding te voorkomen. Volg daarom de volgende adviezen op:
U mag niet zwaar tillen;
U mag niet te veel traplopen. Probeer alleen trap te lopen wanneer dit nodig is, bijvoorbeeld om naar de slaapkamer te gaan. Moet u traplopen, zet dan eerst het goede been neer en trek vervolgens het aangeprikte been erbij.
U mag niet stofzuigen en ander zwaar huishoudelijk werk doen;
U mag geen lange afstanden lopen;
U mag niet sporten;
U mag niet fietsen;
U mag de eerste drie dagen na de ingreep niet zelf autorijden;
Pers niet te hard bij het toiletbezoek;
Probeer geen plotselinge bewegingen te maken, zoals bukken en hurken;
U mag eerste drie dagen niet in bad;
Het advies is om de dag na het onderzoek niet te douchen;
De dagelijkse activiteiten mogen na vijf dagen weer hervat worden. Met zware lichamelijke arbeid en sporten wordt geadviseerd een week te wachten.

Autorijden
U mag de eerste 3 dagen niet zelf autorijden.

Pleisters
Als er een pleister nodig is mag deze de eerste dag niet nat worden. De volgende dag mag deze eraf.
Heeft u een Angioseal / plug in de lies gekregen?

U ontvangt dan een instructiekaartje. Deze moet u 90 dagen bij u dragen. Laat deze aan de specialist zien wanneer u binnen 90 dagen weer een punctie in de lies moet ondergaan.
Via de pols
Na hartkatheterisatie via de pols
Ondersteuning van de arm

Ontlast de pols zoveel mogelijk en let op bij het afzetten van een bed of stoel.
Leefregels

Het is belangrijk dat u uw pols drie dagen ontziet om nabloeding te voorkomen. Volg daarom de volgende adviezen op:
U mag niet zwaar tillen;
U mag niet sporten;
U mag de eerste drie dagen na de ingreep niet zelf autorijden en fietsen;
Vermijdt het steunen op de (aangeprikte) arm en het uitlaten van de hond met de (aangeprikte) arm.
De dagelijkse activiteiten mogen na drie dagen weer hervat worden. Met zware lichamelijke arbeid en sporten wordt geadviseerd een week te wachten.

Autorijden
U mag de eerste 3 dagen niet zelf autorijden.
Zwelling in de eerste dagen

De eerste dagen na het onderzoek is het normaal dat uw arm gezwollen is. Ook een blauwe plek en een gevoelige arm of pols is normaal.
Het kan zijn dat er nog een paar druppeltjes bloed uit de wond komen.
Wanneer moet u contact opnemen?
Bij een levensbedreigende situatie: bel direct 112 of wanneer:
Een plotselinge dikker wordende lies of pols;
Als de wond pompend gaat bloeden: het bloed komt er in golven uit.
Druk met uw vuist stevig op de bobbel bij uw lies totdat er hulp is.
Druk met twee vingers stevig boven de insteekplaats bij uw pols totdat er hulp is.
Neem ook contact op als de volgende klachten heeft:
Pijn op de borst;
Koorts (38 of hoger);
Huiduitslag;
Bloedende aanprikplek in de lies of pols;
Pijnlijke, gezwollen, rode en/of warme aanprikplek;
Als de lies of pols erg pijnlijk, gezwollen, rood en/of warm is;
Bij een gevoelloos of pijnlijk been, na de hartkatheterisatie via de lies;
Bij een dikke of pijnlijke onderarm, een gevoelloze hand of als die veel kouder is dan de andere hand, na een hartkatheterisatie via de pols.
Telefonisch wordt bekeken of uw vraag wordt beoordeeld door het ziekenhuis of de huisarts. De polikliniek Cardiologie is maandag t/m vrijdag bereikbaar op tel.: 0570 - 53 50 00
Heeft u buiten kantoortijden een vraag die niet kan wachten?
Dan kunt u tot 7 dagen na ontslag bellen met de eerste harthulp. Bereikbaar op tel.: 0570 - 53 53 05.
Meer informatie

Hartstichting
Op de website van de Hartstichting vindt u meer informatie over dit onderzoek.