Inleiding

Lactose is een koolhydraat, het wordt ook wel melksuiker genoemd. Bij een lactose-intolerantie wordt lactose niet goed verdragen. Hier krijgt u meer informatie over een lactosebeperkt dieet.
Lactose-intolerantie
Lactose-intoleratie
Wat is dat?


Normaal wordt lactose in onze dunne darm door het enzym lactase gesplitst, zodat het in ons bloed kan worden opgenomen. Lactase is een enzym dat in de darmwand wordt gemaakt.
Wanneer er een tekort is aan het enzym lactase wordt de lactose niet gesplitst en opgenomen, maar komt de lactose uiteindelijk onverteerd in de dikke darm terecht. In de dikke darm gaat lactose dan gisten. Door de gisting van lactose ontstaan buikklachten zoals: opgeblazen gevoel, misselijkheid, diarree en soms obstipatie.
Een lactose-intolerantie is meestal erfelijk. Er is dan sprake van een te lage productie van lactase, die levenslang blijft ontstaan. Het tekort aan het lactase-enzym kan ook tijdelijk zijn, veroorzaakt door een darminfectie, darmontsteking of een darmoperatie waardoor de darmwand is beschadigd. Wanneer de darm weer volledig hersteld is, wordt er ook weer voldoende lactase-enzym gemaakt. Deze herstelperiode kan echter een lange tijd in beslag nemen (meer dan een half jaar).
Lactose-intolerantie
Waar let u op?

Bij een lactose-intolerantie is het belangrijk een lactosebeperkt dieet te gaan volgen. Het verschilt van persoon tot persoon bij hoeveel melk en melkproducten lactose klachten geeft. Afhankelijk van de mate van intolerantie wordt het lactosebeperkte dieet samengesteld.
Lactose komt van nature voor in melk en melkproducten. Bij een lactosebeperkt dieet kunnen gewone melk en melkproducten meestal niet gebruikt worden. Soms worden zure melkproducten (bijvoorbeeld yoghurt) wel verdragen.
Zure melkproducten bevatten bacteriën die lactose af kunnen breken. Nederlandse harde kaas kan wel gewoon gebruikt worden omdat deze vrijwel geen lactose bevat.
Lactosegehalte

Hieronder ziet u hoeveel lactose er in een product is.
Voedingsmiddel | Gewicht in gram/ml | Lactose in gram |
|---|---|---|
1 beker melk | 250 | 12 |
1 beker karnemelk | 250 | 9 |
1 schaaltje yoghurt | 150 | 7 |
1 schaaltje kwark | 150 | 6 |
1 plak harde Hollandse kaas | 20 | 0 |
Benamingen van lactose
Waar moet u op letten?

Op het etiket van verpakte levensmiddelen kunt u veel informatie vinden. Het is belangrijk om het etiket te lezen bij een lactose-intolerantie. Onderstaande aanduidingen kunnen wijzen op de aanwezigheid van lactose.
Boter(poeder) | Caseïnaat | Caseïne | Crème fraîche |
Droge melkbestanddelen | Ghee | Glycomacropeptide | Immunoglobuline |
Kaas (behalve harde Hollandse kaas) | Karnemelk | Kefir | Kwark |
Lactose | Lactulose | Melk | Melkbestanddelen |
Melkderivaat | Melkpoeder | Nacho | Room |
Skyr | Slagroom | Sour cream | Umer |
Vla | Wei(poeder) | Wrongel | Zoete karnemelkpoeder |
Zure room |
Voedingsmiddelen met lactose
Welke voedingsmiddelen kunnen lactose bevatten?

Lactose kan in veel producten verwerkt zitten. Hieronder is een opsomming te zien van voedingsmiddelen die lactose kunnen bevatten.
Aardappelpuree | Additieven/aroma's | Bak- en braadproducten |
Beschuit | Bouillon (blokjes en poeder) | Boter, margarine, halvarine |
Brood (verbetermiddel) | Cake | Cappuccino |
Chocolade/bonbons | Crackers/toast | Crèmes |
Custard | Deeg/bakmixen | Desserts/toetjes |
Dranken (Taxi, Rivella) | Gebak | Gepaneerde producten |
Groenten á la crème | Ijs | Kaas(fondue) |
Kant- en klaarproducten | Kauwgom | Koek |
Koffiemelk en -poeder | Kruiden/Seasonings | Likeurtjes |
Margarine, halvarine | Mayonaise, fritessaus | Ontbijtproducten |
Ovengerechten | Paneermeel | Pannenkoeken, poffertjes |
Pasta | Pizza | Pudding, pap, vla |
Ragout Ris | Roux | Salade dressing |
Salades | Sandwichspread | Sauzen en soepen |
Smetana | Snacks | Snoep |
Taart, banket | Tzatziki | Valess |
Villi, Fil | Vleeswaren | Worst(jes) |
Zoutjes en chips | Zuivelproducten |
Let ook op bij het gebruik van medicijnen, homeopathische middelen in tabletvorm, en vitaminepreparaten. Zij kunnen lactose als vulmiddel bevatten.
Mocht er op een product staan dat er minder dan 0,05% lactose in zit, dan wordt het gezien als lactosevrij en mag het wel gebruikt worden.
Voedingstekorten
Hoe voorkomt u een voedingstekort?

Melk is een veelvoorkomend product in onze samenleving. Nederland is een echt ‘zuivelland’. Melkproducten zijn een belangrijke bron van eiwitten,
B-vitamines en mineralen (zoals calcium). Zonder het gebruik van melk(producten) kan het zijn dat de voeding onvolwaardig is.
De diëtist kan u helpen om tekorten in de voeding te voorkomen. Dit kan door andere voedingsmiddelen te gebruiken of meer van de toegestane voedingsmiddelen te gebruiken. Ook is aanvulling mogelijk in de vorm van een supplement.
Vervangende producten

Er zijn vervangende producten. Er kan gebruik worden gemaakt van sojaproducten, bijvoorbeeld sojadrink, sojadessert of sojayoghurt, bij voorkeur met extra calcium hieraan toegevoegd.
Onder huismerken en onder de naam MinusL, Arla Lactofree en Campina lactosevrij is een serie van lactosevrije koemelkproducten te koop.
Desgewenst kan gebruik worden gemaakt van de enzympreparaten die lactase bevatten bij (bijvoorbeeld Disolact® capsules van Disolut, KeruTabs® van Artu of Lactase 3500 kauwtabletten® van Solgar.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
