Inleiding
U krijgt binnenkort een kijkoperatie. Hierbij bekijkt de gynaecoloog de baarmoeder, eileiders, eierstokken en omliggende organen zoals de blaas en de darmen. In deze folder leest u meer en hoe u zich kunt voorbereiden.
In het kort

Bij een kijkoperatie bekijkt de gynaecoloog de baarmoeder, eileiders, eierstokken en omliggende organen zoals de blaas en de darmen. Dit gebeurt met een laparoscoop. Dit is een lange dunne holle buis met een camera en een lampje erin. Hierdoor kan de arts de buitenkant van de organen in de buikholte bekijken. De kijkoperatie gebeurt onder algehele anesthesie.
Redenen voor kijkoperatie
Redenen voor een kijkoperatie
U kunt om verschillende redenen een kijkoperatie krijgen. Bijvoorbeeld als het nodig is te weten of de eileiders goed doorgankelijk zijn of als er sprake is van buikklachten. Uw arts bespreekt dit met u. Hier staan enkele redenen voor een laparoscopische operatie op een rij. Zeker niet bij elke besproken afwijking zal of kan een laparoscopische operatie plaatsvinden.
Cyste van de eierstok of een vergrote eierstok

Een cyste is een met vocht gevulde holte in de eierstok. Niet alle cysten hoeven geopereerd te worden. Als een cyste niet verdwijnt, wordt vaak een operatie geadviseerd.
Er kan sprake zijn van een cystadenoom: een goedaardige afwijking waarbij zich slijm of ander vocht in de eierstok ophoopt.
Een eierstok kan ook in zijn geheel vergroot zijn. Vaak is er dan een dermoïd, ook wel een wondergezwel genoemd. Allerlei soorten weefsel zijn hierin aanwezig, zoals haren, botten en talg.
Daarnaast kan het ook gaan om een kwaadaardigheid uitgaande van de eierstok(ken).
Soms wordt de cyste of vergrote eierstok ontdekt omdat u klachten heeft, in andere gevallen is het een toevalsbevinding. Soms is het pas tijdens de operatie mogelijk om te beoordelen of alleen de cyste verwijderd kan worden of dat het noodzakelijk is de hele eierstok weg te nemen.
Met één eierstok komt u niet voortijdig in de overgang. Pas bij het verwijderen van beide eierstokken komt u dan, voor zover u dat niet was, in de overgang.
Het verwijderen van normale eierstokken

Bij sommige vormen van borstkanker adviseert de arts om gezonde eierstokken te verwijderen, bijvoorbeeld als de kanker gevoelig is voor vrouwelijke hormonen die de eierstokken maken.
Ook bij vrouwen met verscheidene nabije familieleden met eierstokkanker, en bij wie een genetische mutatie is vastgesteld, speelt soms de overweging gezonde eierstokken te verwijderen om kanker te voorkomen.
Verwijdering van de baarmoeder

Nadat de baarmoeder in de buik is losgemaakt van de omringende structuren, kan zij in kleine stukjes weggehaald worden via de insteekopeningen, of in zijn geheel via een snede boven in de vagina. Daarbij ontstaat een litteken in de top van de schede. Afhankelijk van de operatietechniek kan de baarmoedermond al dan niet behouden blijven. Uw gynaecoloog kan nadere informatie geven.
Afspraken
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Hiervoor wordt u voor de operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit heet de 'preoperatieve' screening. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog.
Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties.
Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over.
U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts.
Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
Voorbereiding
Voordeel van een kijkoperatie

Met een kijkoperatie kan de binnenkant van de buik goed onderzocht worden. Bij een kijkoperatie blijft de buikholte afgesloten. In vergelijking met een operatie waarbij een snede via de buikwand wordt gemaakt, treedt er minder prikkeling van het buikvlies op en werken de darmen weer sneller normaal na de operatie. De kleinere sneetjes veroorzaken minder wondpijn. Hierdoor is het verblijf in het ziekenhuis korter en gaat het herstel thuis meestal sneller.
Verwachtingen

De gynaecoloog bespreekt met u hoe lang de verwachte ziekenhuisopname is en wanneer u wordt opgenomen. Dit kan de dag van de operatie zijn of de dag ervóór.
Meestal bent u één of een paar dagen opgenomen in het ziekenhuis. Dit hangt af van de zwaarte van de operatie. Hoewel u geen grote buikwond heeft, kunt u wel pijn hebben en zich slap voelen.
Soms heeft u na thuiskomst ook nog hulp nodig. Bespreek dit van tevoren met uw gynaecoloog. Als u buitenshuis werkt moet u over het algemeen rekenen op enkele weken afwezigheid. De zwaarte van de operatie en de snelheid van uw herstel spelen hierbij een rol.
Wat neemt u mee?

Uw patiënten pas. Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij de receptie in de centrale hal. Neem uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee.
Actueel overzicht van de medicijnen die u gebruikt.
Toiletartikelen, ochtendjas, pantoffels en/of slippers en pyjama.
Laat waardevolle spullen thuis

Wij adviseren u waardevolle spullen thuis te laten. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
In het ziekenhuis
Voorafgaande aan de operatie

Als u de dag van de operatie wordt opgenomen moet u 'nuchter' komen. Dat betekent dat u vanaf middernacht niet mag eten, drinken of roken.
Waar kunt u zich melden?

U komt op de dag en tijdstip dat met u is afgesproken naar de verpleegafdeling.
Het onderzoek
Hoe verloopt de operatie

Soms scheert men het bovenste deel van het schaamhaar weg en krijgt u een prik om trombose te voorkomen.
U krijgt operatiekleding aan. Vlak voor de operatie krijgt u soms nog een medicijn waar u slaperig van wordt. Een droge mond is een bijwerking daarvan.
U wordt in bed naar de operatieafdeling gebracht. Via een naald in uw hand of arm dient de anesthesist de algehele anesthesie toe. U valt in slaap en merkt niets meer tot u na de operatie wakker wordt in de uitslaapkamer.
Mocht u menstrueren ten tijde van de operatie is dit geen probleem.
Het onderzoek duurt ongeveer 20 minuten tot een paar uur. Afhankelijk van de bevindingen.

Na het onderzoek
Herstel
De gynaecoloog zal bij u langslopen voordat u naar huis gaat, tenzij er anders met u afgesproken is. De duur van het uiteindelijke herstel is bij elke vrouw verschillend.
Over het algemeen moet u voor herstel zeker op twee tot drie weken rekenen. Ook hangt de herstelduur af van de reden van de operatie en de eventuele nabehandeling (is er sprake van een goedaardige of kwaadaardige aandoening).

Autorijden
Op de dag van de ingreep mag u geen auto besturen. U kunt dan nog last hebben van een verminderd reactievermogen door de narcose. Ga goed na of dit weer in orde is, voordat u gaat autorijden.
Moeheid

In het ziekenhuis voelt het vaak alsof u veel aankunt, maar zodra u thuis bent, merkt u misschien dat het toch wat zwaarder is dan u had gedacht. Het is heel normaal om sneller moe te zijn en minder te kunnen doen dan u verwachtte. Het is belangrijk om goed naar uw lichaam te luisteren. Neem de tijd om uit te rusten en geef uzelf de kans om weer sterker te worden. Het is beter om rustig aan te doen, want te snel proberen te veel te doen kan uw herstel vertragen. Als u merkt dat u zich beter voelt, kunt u langzaam weer meer gaan doen.
Afscheiding /bloedverlies
Na de ingreep kunt u wat bloederige of bruinige afscheiding hebben. Dit kan variëren van een paar dagen tot een paar weken. Is dit duidelijk meer dan bij een normale menstruatie, neem dan contact op met uw arts.
Hechtingen

Voor de littekentjes worden hechtingen gebruikt die uit zichzelf oplossen. Afhankelijk van de gebruikte hechtingen kan dit 1 tot 6 weken duren.
Zolang er nog wondvocht uit de wondjes komt, is het verstandig een pleister of een gaasje aan te brengen. Als de wondjes droog zijn, is dit niet meer nodig.
Douchen en baden

U mag gerust douchen. Baden en zwemmen is weer toegestaan indien u geen vaginaal bloedverlies meer heeft en als de oplosbare hechtingen zijn opgelost.
Seksualiteit

Als bij de operatie de baarmoederhals verwijderd is, is er in de top van de schede een litteken. Het is voor de genezing dan beter als er niets in de schede komt.
U krijgt daarom het advies om de eerste zes weken (tot aan de eerste controle) geen gemeenschap te hebben of tampons te gebruiken. Er is niets op tegen om al eerder seksueel opgewonden te raken of te masturberen.
Als er geen litteken in de vagina aanwezig is, mag u eerder gemeenschap hebben. De buik is vaak de eerste tijd nog gevoelig.
Huishouden

De zware huishoudelijke taken zoals stofzuigen, ramen lappen en de was kunt u pas na zes weken weer doen. De lichtere huishoudelijke taken zoals koken, afwassen en afstoffen kunt u vrij snel naar eigen inzicht weer gaan doen.
Eten en drinken

Het is belangrijk dat uw stoelgang soepel blijft. Dit kan door het eten van vezelrijke voeding en door voldoende te drinken (minimaal 1,5 tot 2 liter per dag). Zo nodig kunt u overleggen met de gynaecoloog over eventueel starten van laxeermiddel voor ontslag.
Pijnbestrijding thuis

Het is verstandig om de eerste week thuis paracetamol te blijven gebruiken. U mag maximaal vier keer per dag twee tabletten van 500 mg innemen. We adviseren u de paracetamol op vaste tijden in te nemen.
Afhankelijk van uw pijnklachten kunt u het paracetamolgebruik afbouwen. Bij onvoldoende effect mag u naast paracetamol drie keer per dag één tablet ibuprofen 400 mg innemen. Deze combinatie mag u maximaal de eerste drie dagen na opname gebruiken. Voorzichtigheid is geboden als u maagklachten heeft of krijgt.
Nacontrole

Na de operatie krijgt u een afspraak voor controle op de polikliniek. Als er weefsel is verwijderd tijdens de operatie, krijgt u tijdens die afspraak de uitslag van het weefselonderzoek. De gynaecoloog bespreekt ook met u of verdere controle of behandeling noodzakelijk is. Ook krijgt u adviezen over werkhervatting.
Risico's en complicaties
Tijdens en na het onderzoek
Risico's

Ieder onderzoek brengt risico’s met zich mee en is er een kans op complicaties.
De meest voorkomende complicatie bij een laparoscopische operatie is dat er toch een 'gewone' buikoperatie (laparotomie) moet plaatsvinden via een grotere snede. Dit komt vooral voor bij ernstige verklevingen door endometriose of een eerdere buikoperatie. Ook andere technische problemen zijn mogelijk, zoals het niet goed zichtbaar zijn van afwijkingen. Houdt u er dus altijd rekening mee dat u met een grotere snede dan gepland wakker kunt worden. De opname in het ziekenhuis en het herstel duren dan langer.
Algehele anesthesie brengt risico's met zich mee. Als u verder gezond bent, zijn deze risico’s zeer klein.
Bij de operatie krijgt u meestal een katheter in de blaas. Daardoor kan een blaasontsteking ontstaan.
Er kan in de buikwand of in de vagina een nabloeding optreden. Meestal verwerkt het lichaam zelf een bloeduitstorting, maar dit vergt een langere periode van herstel. Bij een ernstige nabloeding is soms een tweede operatie nodig, vaak via een grote snede.
Bij iedere operatie is er een klein risico op het ontstaan van een infectie of trombose.
Een littekenbreuk is een complicatie op langere termijn. Darmen en buikvlies puilen dan door de buikwand onder de huid naar buiten. Deze complicatie kan bij alle buikoperaties voorkomen, dus ook bij laparoscopische ingrepen.
Sommige vrouwen hebben na de operatie klachten als: duizeligheid, slapeloosheid, moeheid, concentratiestoornissen, buik- en/of rugpijn.
Het kan zijn dat in uw specifieke gezondheidssituatie de risico’s anders zijn. Bespreek dit samen met uw arts.
Wanneer contact opnemen?

Als uw weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Neem dan contact op met de poli gynaecologie, tel.: 0570 53 50 50.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Roodheid en/of zwelling van het operatiegebied
Nabloeding.
Toename van pijn.
Als u de situatie niet vertrouwt
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Meer informatie?
https://www.degynaecoloog.nl/
Vragen?
Mocht u naar aanleiding van deze informatie nog vragen hebben, dan kunt u die altijd nog voor het onderzoek stellen of aan uw behandelend arts. Ook als er na afloop nog vragen, opmerkingen of klachten zijn, kunt u bellen naar de poli gynaecologie, tel.: 0570 53 50 50.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.