Inleiding
Het krijgen van een urinestoma

Soms kan urine het lichaam (tijdelijk) niet op de normale manier verlaten. Dan is een stoma nodig. Dit is een opening aan de voorkant van de buik waar de urine door naar buiten kan lopen. Een stoma aanleggen gebeurt tijdens een operatie.
Veel mensen schrikken als ze horen dat ze een stoma krijgen. Dat is niet gek. Het kost tijd om te leren leven met een stoma. In deze Divi krijgt u uitleg welke zorg u rondom een operatie, waarbij een stoma wordt aangelegd, kunt verwachten.
Wat is een urinestoma?
Voorbereiding op de stoma
Het informatiegesprek

U heeft binnenkort een afspraak bij de stomaconsulent. Dit informatiegesprek duurt ongeveer 60 minuten.
Tijdens deze afspraak krijgt u informatie over het leven met een stoma, afgestemd op uw situatie. De volgende gespreksonderwerpen komen aan bod:
Wat is een stoma?
Uw ziekte en de operatie
De stomaverzorging en nazorg
Het stomamateriaal en de leverancier van het materiaal
Voeding
Intimiteit en seksualiteit
Sporten, hobby’s en tillen
Werken en reintegratie
De patiëntenvereniging
Tijdens het gesprek is er volop ruimte om vragen te beantwoorden. Heeft u vragen? Schrijf ze op, zodat alles aan bod kan komen. Als stomaconsulent begeleiden wij u ook na de operatie. Wij helpen u bij het aanleren van de stomazorg, geven voorlichting en advies en u kunt ook bij ons terecht voor vragen. Wij zien u binnenkort op onze poli stomazorg!
Waar komt de stoma?

Tijdens het informatiegesprek kijken we samen met u naar de plaats van de stoma. Daarbij kijken wij naar uw buik in een zittende en staande houding. We houden hierbij rekening met de vorm van uw buik, de buikspier, de plooien en hoe u uw kleding draagt. Belangrijk bij het bepalen van de plaats is dat u uw stoma goed kunt zien. De stomaplaats bepalen we een paar dagen voor de operatie.
Verzorging van de stoma

Wij vinden het erg belangrijk dat u - wanneer u een stoma krijgt - de stoma zelf leert verzorgen. Daarom gaan we tijdens het informatiegesprek de stomazorg ook met u oefenen. Dit doen we alleen wanneer het zeker is dat u een stoma krijgt of wanneer de kans op een stoma erg groot is.
Na de operatie
Splints

Om ervoor te zorgen dat de verbindingen tussen de urineleiders en het stukje dunne darm zonder goed kunnen genezen, worden twee kleine buisjes (splints) in de urineleiders geplaatst. Deze worden via het dunne darmstukje en de stoma naar buiten geleid en komen uit in uw stomazakje. De urine loopt tijdelijk door de splints.
De uroloog verwijdert de splints na ongeveer tien tot dertien dagen. Daarna loopt de urine rechtstreeks via de stoma in het zakje.
Slangetjes en katheters na de operatie

Tijdens en na de operatie zijn er verschillende slangetjes en katheters bij u geplaatst. Dit zijn:
Een slangetje in uw buik dat het wondvocht afvoert (wonddrain).
Soms is het nodig een maagsonde te plaatsen om overtollige maagsappen af te voeren. Dit kan nodig zijn omdat uw maag-darmkanaal na de operatie nog niet optimaal functioneert.
Antibiotica

Op de avond voor het verwijderen van de splints start u met antibiotica. Dit krijgt u mee vanuit het ziekenhuis.
Soorten stomamateriaal
Eendelig systeem

Een ééndelig opvangsysteem bestaat uit een vrij dunne huidplaat, waar het zakje al aan vast zit. Bij het verwisselen van de stomazak wordt het hele systeem vervangen. Dit gebeurt één tot twee keer per dag.
Tweedelig systeem

Een tweedelig opvangsysteem bestaat uit een huidplaat waarop zakjes worden bevestigd. U laat de huidplaat bij voorkeur drie dagen zitten. Het zakje verwisselt u elke dag.
Leven met een stoma
Dagelijks leven

Ondanks een stoma kunt u veel dingen die u gewend was te doen weer gaan doen. We kunnen ons voorstellen dat het best spannend is om het leven weer op te pakken. Het is belangrijk dat u zich veilig en vertrouwd voelt.
Begin rustig, luister naar uw lichaam en vraag advies aan uw stomaverpleegkundige als u vragen heeft.
Eten en drinken

Goede voeding is voor iedereen belangrijk en zeker voor mensen met een stoma. In principe kunt u alles eten en drinken wat u lekker vindt.
Vocht
Zorg dat u 1,5 - 2 liter per dag drinkt. Wanneer uw urine donker van kleur is, kan dit een teken zijn dat u te weinig hebt gedronken. Andere tekenen zijn: dorst, sufheid, vermoeidheid en verminderde eetlust.
Sterk ruikende urine voorkomen
Sommige producten geven een sterke geur aan de urine. Als u het stomamateriaal op tijd leegt en het zakje past goed, dan komen er geen geuren vrij. Producten die extra geuren kunnen veroorzaken zijn bijvoorbeeld vis, asperges, eieren, citrusvruchten of thee.
Douchen en baden

Douchen
Wilt u gaan douchen? Dit kan met en zonder stomamateriaal. Als u zonder het stomamateriaal gaat douchen is het verstandig om dit te doen wanneer u denkt dat er geen urine uit de stoma komt. Shampoo en douchegel mogen in aanraking komen met de huid rondom de stoma. U kunt uw stoma schoonmaken door er met de douchekop over te sproeien terwijl u met de hand de straal afbreekt. Na het douchen kunt u de huid droogmaken en het stomamateriaal aanbrengen. Als u gaat douchen met het stomamateriaal dan kunt u dit na het douchen afdrogen of vervangen.
Baden
Gaat u in bad? Draag dan altijd het stomamateriaal. Gebruik liever geen badolie. Doordat dit vettig is plakt het stomamateriaal minder goed op de huid. Dit geldt ook voor het gebruik van bodylotion.
Kleding

Met een stoma kunt u de kleding dragen die u gewend bent. Het kan wel zijn dat bepaalde kleding minder prettig zit, zeker vlak na de operatie als de buik nog wat gevoelig en opgezet is.
Ondanks dat we met het bepalen van de plaats rekening houden met de kleding, zien wij vaak dat de boord van broek of rok over het stomazakje heen komt. Meestal levert dit geen problemen op.
Werk

Met een stoma kunt u in principe uw werk en studie weer oppakken. Uw persoonlijke situatie kan een rol spelen in het moment waarop u weer start. Luister goed naar uw lichaam en neem wel de tijd voor uw herstel.
Als het nodig is kunt u met een bedrijfsarts of studiebegeleider overleggen naar hoe u uw werk of studie het beste weer kunt oppakken.
Seksualiteit en intimiteit

Seksualiteit heeft met gevoelens, wensen en verlangens te maken. Door het ziekteproces, de operatie en het hebben van een stoma kunt u te maken krijgen met een ander lichaamsbeeld. Het kan tijd kosten om het zelfvertrouwen op te bouwen.
Daarnaast kunnen functies zijn verstoord die uw seksleven beïnvloeden. Soms kunnen mannen geen erectie meer krijgen of wordt bij vrouwen de vagina droger. Het gevoel van orgasme is soms wel mogelijk.
Als u problemen ervaart, probeer dit dan te bespreken met uw partner. Een periode van wennen is normaal. Probeer samen vertrouwen op te bouwen. Raadpleeg daarnaast gerust uw arts of de stomaverpleegkundige. Zij kunnen advies geven of u doorverwijzen naar een andere gespecialiseerde hulpverlener.
Sporten en lichaamsbeweging

Ook met een stoma kunt u lichamelijk actief zijn. Bijvoorbeeld wandelen, fietsen, een teamsport of zwemmen. Bewegen is gezond en belangrijk voor het herstel van de operatie. Hoe snel u weer lichamelijk actief kan zijn en kan sporten, hangt af van uw conditie. Ons advies is om het rustig op te bouwen en te luisteren naar uw lichaam. Uw stomaverpleegkundige kan u hierover adviseren.
Het is verstandig om de eerste tien weken na de operatie geen intensieve buikspieroefeningen te doen.
Zwangerschap

Heeft u een stoma en heeft u een zwangerschapswens? Of dat mogelijk en verstandig is, hangt af van uw persoonlijke situatie. Bespreek dit met uw behandelend arts.
Als u zwanger bent krijgt u met regelmaat een afspraak met de stomaverpleegkundige om de verzorging van de stoma te bespreken. Door toename van de buikomvang kan de grootte van de stoma veranderen.
Lekkage en huidproblemen

U kunt te maken krijgen met lekkage en huidproblemen. Dit is niet prettig en kan voor onzekerheid zorgen. Vaak is er een aanwijsbare oorzaak voor de problemen.
Als u hier mee te maken krijgt, neem dan contact op met uw stomaverpleegkundige. Zij kan in overleg met u een passende oplossing zoeken.
Meer informatie
Patiëntenvereniging

Op de website van de stomavereniging vindt u meer informatie over alles rondom het krijgen en hebben van een stoma.
Voor meer informatie kunt u ook terecht op de website van stichting stomaatje.