Inleiding
Deze behandeling vindt plaats op de afdeling radiologie van Gelre ziekenhuizen Apeldoorn en is een poliklinisch traject. Hier leest u meer over de behandeling, de voorbereiding en het herstel.
In het kort

De niersteenvergruizer is een apparaat waarbij door middel van schokgolven energie wordt opgewekt. Deze energie wordt voort geleid en geconcentreerd in één punt.
De steen vergruist dan tot zeer kleine fragmenten. Deze fragmenten kunnen dan via de natuurlijke weg uitgeplast worden.
U ligt tijdens de behandeling op een tafel en de niersteenvergruizer wordt tegen uw lichaam geschoven.
Tijdens de behandeling met de vergruizer worden onder röntgendoorlichting opnamen gemaakt van de steen in de nier of urineleider.
Voorbereiding
Geen behandeling bij zwangerschap

Bij zwangerschap of het vermoeden op zwangerschap moet de behandeling worden uitgesteld.
Gebruik bloedverdunners

Gebruikt u bloedverdunners zoals Marcoumar of Sintrom (trombosedienst), een direct werkende bloedverdunner (DOAC) zoals Rivaroxaban of Apixaban, of een bloedplaatjesremmer (TAR) zoals Clopidogrel of Acetylsalicylzuur, meld dit dan altijd aan de behandelend specialist.
In principe worden deze medicijnen enkele dagen voor de behandeling tijdelijk gestopt. De kans op het ontstaan van een bloeding in de nier is dan zo klein mogelijk.
Als u onder controle bent bij de Trombosedienst, meld dan bij hen dat u een behandeling ondergaat en wanneer deze plaatsvindt. Vaak kunt u deze medicijnen 2 dagen na de behandeling weer gebruiken.
De behandelend specialist die de vergruizing voor u laat inplannen, bespreekt met u hoeveel dagen voor de procedure u de bloedverdunners dient te stoppen.
Licht verteerbare maaltijd

Gebruik voor dit dieet uitsluitend de hieronder genoemde producten:
Broodmaaltijd
Witbrood of beschuit (géén volkoren)
Boter, margarine of halvarine
Beleg: vleeswaren, kaas (zonder pitjes of kruiden), gekookt ei, jam zonder pitjes, suiker, vruchtenhagel of honing
Warme maaltijd
Heldere bouillon
Witte rijst, macaroni, spaghetti, gekookte aardappelen, gare groente (geen koolsoorten), paprika of mais
Vlees, vis, kip en jus
Gladde vla, yoghurt
Dranken: koffie, thee, melk, karnemelk, yoghurt, limonadesiroop, water, appelsap, druivensap, gezeefd vruchtensap en bouillon
Niet toegestaan
Fruit
Maaltijdsoepen
Knoflook
Komkommer
Radijs
Groenten die gasvorming geven zoals koolsoorten, prei, ui en bonen
Tabletten innemen

Een uur voor de behandeling neemt u de tabletten diclofenac en oxycodon in, deze heeft u op recept meegekregen.
In het ziekenhuis
Melden bij Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn

U meldt zich op de afdeling Radiologie, route 14 (begane grond) voor het afgeven van de CD-rom die u van uw behandelend uroloog ontvangen heeft. En voor het maken van een buikoverzichtsfoto (XBOZ). Hierna meld u zich op de poli urologie (route 32) voor een kort gesprek met de uroloog, waarna u weer terug gaat naar de afdeling Radiologie voor de behandeling met de niersteenvergruizing.
Voor de behandeling

Zorgt u ervoor dat u gemakkelijke bovenkleding aan trekt.
De behandeling
Verloop van de behandeling

Tijdens de behandeling kan diegene die u begeleidt niet mee naar binnen. Hij/zij kan in de wachtkamer op de röntgen plaatsnemen of tussentijds even weggaan.
Voor de behandeling wordt u gevraagd het bovenlichaam te ontbloten. Daarna gaat u op de tafel liggen en wordt de vergruizer in positie gebracht. Soms moet u op uw buik liggen, bijvoorbeeld wanneer de steen laag in de urineleiders ligt. Dit kan in sommige gevallen een oncomfortabele houding geven.
Om een goed contact tussen lichaam en apparaat te waarborgen wordt een gelei op de huid aangebracht. Vanuit de niersteenvergruizer wordt een hoge concentratie schokgolven op de niersteen gericht. Dit geeft een tikkend geluid. Hierdoor valt de niersteen uiteen in gruis.
De behandeling tast het omliggende weefsel en organen niet aan. De behandeling wordt door de meeste mensen als pijnlijk ervaren.
Duur van de behandeling

De duur van de behandeling is afhankelijk van de grootte en ligging van de steen. Gewoonlijk duurt de behandeling 30-45 minuten.
Kwijtraken van nierstenen

Het kwijtraken van nierstenen in de vorm van gruis gebeurt meestal in de 1e week na de behandeling. Na ongeveer 3 maanden zijn er geen gruisdeeltjes meer in de urine te verwachten. De uroloog kan dan eventueel besluiten om het gruis nader te laten onderzoeken.
Naar huis
Zorg voor vervoer

Zorg ervoor dat iemand u naar huis kan brengen. U mag na de behandeling niet zelf rijden of met het openbaar vervoer reizen.
Leefregels
Blijf in beweging

Het is belangrijk om na de behandeling, enkele dagen extra goed in beweging te blijven.
Drink voldoende

Probeer voldoende te drinken (circa 2 liter per dag), zodat het gruis van de nierstenen sneller uitgeplast kan worden. Het uitplassen van het gruis kan onmiddellijk na de behandeling maar ook pas enkele weken later op gang komen. Het kan weken duren voor al het gruis verdwenen is.
Controle
Controle op de polikliniek

Het uiteindelijk resultaat van de behandeling met de niersteenvergruizer is niet direct te beoordelen.
Na ongeveer 6 weken komt u terug bij de uroloog. De uroloog zal op een, vooraf gemaakte, buikfoto het effect van de vergruizing controleren.
Vooral bij grotere stenen komt het regelmatig voor dat de steen niet volledig in 1 keer is vergruisd. Het kan zijn dat de behandeling dan herhaald wordt.
Risico's en complicaties
Tijdens en na de behandeling
Risico's

Na een behandeling kunnen altijd complicaties optreden:
Doordat u de vergruisde steendeeltjes langs de natuurlijke weg uitplast, kunt u koliek pijnen krijgen. Dit is een krampende pijn vanuit de zij, uitstralend naar de onderbuik. Indien nodig en na overleg met uw uroloog ontvangt u een recept voor pijnmedicatie.
Het steengruis kan de binnenzijde van de nier en urineleider licht beschadigen. Hierdoor ontstaat een tijdelijke bloeding waardoor de urine bij vrijwel iedereen na de behandeling rood is gekleurd. Dit is niet verontrustend of gevaarlijk.
Door de schokgolven kan de huid beschadigen. Dit ziet eruit als een schaafwond en zo voelt het ook. Binnen enkele dagen verdwijnt dit weer.
Sommige patiënten krijgen na de behandeling lichte koorts.
Wanneer contact opnemen?

Als uw weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Neem dan contact op met het Gelre Ziekenhuis Apeldoorn, polikliniek Urologie, telefoonnummer 055 - 581 18 14.
Bij dringende problemen buiten kantooruren belt u met telefoonnummer 055 – 581 10 10.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius, zeker als dit gepaard gaat met pijnklachten aan de kant waar de vergruizing heeft plaatsgevonden.
Heftige pijn
Als u de situatie niet vertrouwt.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Gelre ziekenhuizen Apeldoorn ,polikliniek Urologie
Maandag t/m vrijdag 08.30-12.30 en 13.30-16.00
Telefoonnummer 055 - 581 18 14
Bij spoed buiten kantooruren via 055 – 581 10 10