Inleiding
KNO
Een sanerende ooroperatie heet ook wel een schoonmakende ooroperatie. Hier leest u meer over deze operatie.
Wanneer een sanerende operatie?

Als er een bepaald type oorontsteking wordt vastgesteld dat cholesteatoom wordt genoemd. Een cholesteatoom ontstaat doordat het trommelvlies naar binnen groeit en er een ophoping van huidcellen ontstaat; het moet altijd operatief worden behandeld.
Als een chronische oorontsteking niet of onvoldoende reageert op antibiotica in de vorm van oordruppels of tabletten.
Als een acute middenoorontsteking een gecompliceerd beloop heeft ('mastoiditis' genoemd) en er onvoldoende resultaat is van behandeling met antibiotica (en eventueel een trommelvliesbuisje).
Waarom opereren?

Bovengenoemde oorontstekingen hebben (op termijn) het risico op ernstige complicaties zoals:
uitval van het gehoor of evenwicht
aangezichtsverlamming
hersenvliesontsteking
hersenabces
Het doel van een sanerende ooroperatie is om het oor zodanig schoon te maken dat dit soort complicaties niet kunnen optreden. Een sanerende ooroperatie heeft niet per se tot doel het gehoor te verbeteren, maar bij het wegblijven van ontsteking en herstel van het trommelvlies is gehoorverbetering in de regel goed mogelijk.
Afspraken
Poliklinische afspraak vóór de operatie

De KNO-artsen zien u of uw kind eerst op de polikliniek. Dit polikliniekbezoek is bedoeld om te controleren of alles duidelijk is besproken en om eventuele onduidelijkheden weg te kunnen nemen.
Ook wordt nog een gehoortest uitgevoerd.
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer.
Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog. Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties. Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over. U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
De anesthesioloog die u voor de operatie het narcosemiddel of de verdoving toedient, kan een andere anesthesioloog zijn dan die u ontmoet heeft op de preoperatieve screening.
Voorbereiding thuis
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas. Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij de receptie in de centrale hal. Neem uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee.
Spullen voor uw overnachting, zoals nachtkleding en toiletartikelen.
Actueel overzicht van uw medicijnen. Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.
Uw medicijnen in de originele verpakking.
Iets te lezen.
Een oplader voor uw mobiel.
Het telefoonnummer van uw contactpersoon.
Laat waardevolle spullen thuis

Wij adviseren u waardevolle spullen thuis te laten. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Verwijder voor de operatie alle sieraden. Draag geen make-up, nagellak of kunstnagels. Ook piercings moeten voor de operatie zijn verwijderd.
Jodium en pleisters

Vertel uw specialist of verpleegkundige of u overgevoelig bent voor jodium en/of pleisters.
In het ziekenhuis
Melden

U krijgt de dag voor de operatie of op de vrijdag, als de operatie op een maandag uitgevoerd wordt, telefonisch de tijd door waarop de operatie gepland staat.
Houd rekening met tussenkomst van spoedoperaties of operaties die uitvallen. Hierdoor kan de tijd van uw ingreep wijzigen.
U meldt zich op de afgesproken datum en tijd bij de Dagbehandeling, route 150. U wordt ontvangen door een verpleegkundige.
Voor de operatie

Op de afdeling wordt een pijl aangebracht op uw oor om te zorgen dat er geen verwarring ontstaat over de te opereren zijde. Uw KNO-arts spreekt u nog heel even voor de operatie. Deze ontmoeting is bedoeld om te controleren of alle gegevens compleet zijn en of er nog onduidelijkheden zijn.
De anesthesieverpleegkundige brengt u naar de operatiekamer.
De operatie
Fases van de operatie

Een sanerende ooroperatie kent drie fases:
Toegang krijgen tot het gebied waar de ontsteking zit
Verwijderen van de ontsteking
Herstellen van het oor
Hieronder leest u meer over deze drie fases.
Toegang krijgen tot het gebied waar de ontsteking zit

De KNO-arts zal meestal kiezen om een snede (incisie) te maken achter de oorschelp. Soms wordt er daarom wat haar achter het oor weggeschoren. Zo wordt toegang verkregen tot zowel de gehoorgang en het trommelvlies als het bot achter het oor (het mastoid). Dit is nodig omdat het mastoid vaak betrokken is in de ontsteking.
Er zal dus zowel naar het gebied van trommelvlies en middenoor als het mastoid worden gekeken. Dit laatste gebeurt door het openmaken van het bot met een frees.
Verwijderen van de ontsteking

Onder een operatiemicroscoop zal vervolgens de ontsteking worden verwijderd. Hierbij zal altijd gestreefd worden naar het behoud van alle belangrijke structuren van het oor, zoals de gehoorbeentjes en de smaakzenuw.
Soms zijn de hiervoor genoemde structuren echter dusdanig betrokken in de ontsteking dat die (deels) moeten worden verwijderd. Dit zal met name bij cholesteatoom het geval zijn. Het gehoor kan dan zelfs minder zijn dan voor de operatie.
Ook kan het zijn dat bij een zeer uitgebreid of steeds terugkerend cholesteatoom wordt gekozen voor een zogenaamde 'radicale' ooroperatie. Bij dit type operatie worden gehoorgang en mastoid met elkaar verbonden door de achter- en bovenwand van de gehoorgang te verwijderen.
Het voordeel van deze operatie is dat het oor en de mastoidholte gecontroleerd en schoongemaakt kunnen worden op de polikliniek.
Het nadeel van een radicale ooroperatie is dat de holte zich vaak niet goed zelf kan reinigen. Koud water en koude wind in het oor kunnen leiden tot evenwichtsklachten en de kwaliteit van het gehoor is vaak minder goed.
De keuze voor wel of geen radicale ooroperatie hangt af van vele factoren. Meestal bespreekt uw KNO-arts deze keuze met u, maar het kan zijn dat de bevindingen tijdens de operatie bepalend zijn voor het maken van een keuze.
Herstellen van het oor

Na het verwijderen van cholesteatoom kan tegelijkertijd een gehoorverbeterende operatie worden uitgevoerd. Meestal gebeurt dit door het plaatsen van een (titanium) prothese die de gehoorbeenketen gedeeltelijk of geheel vervangt.
De prothesen die worden gebruikt in de Deventer Orenkliniek leveren geen problemen op bij eventuele latere MRI scans. Steeds meer zal een MRI scan in staat zijn om te bepalen of er nog cholesteatoom aanwezig is in het oor
Terugkomen van cholesteatoom

Omdat na een sanerende ooroperatie microsopische huidresten kunnen achterblijven of omdat er opnieuw een cholesteatoom kan ontstaan wordt na 1, 3 en 5 jaar een MRI scan gemaakt.
Als er op deze scan aanwijzingen zijn voor cholesteatoom kan een tweede operatie nodig zijn.
De procedure wordt op dezelfde manier uitgevoerd als de eerdere operatie.
Duur van de operatie

De duur van de operatie varieert, afhankelijk van de ernst van de ontsteking. Gemiddeld duurt de operatie 3 - 4 uur.
Na de operatie
Direct na de ingreep

Als u wakker wordt zit er een verband rondom uw hoofd. Dit verband blijft zitten tot de volgende ochtend. Ondanks het verband is het mogelijk dat er wat bloed of wondvocht langs uw gezicht loopt.
De dag na de operatie zal het hoofdverband worden verwijderd. Onder het verband zit een pleister. Is deze pleister vuil, dan zal deze worden vervangen.
Misselijkheid

U kunt zich misselijk of duizelig voelen. Meestal worden medicijnen tegen de misselijkheid gegeven.
Pijn

U krijgt pijnmedicatie. Meestal zijn er echter weinig pijnklachten na sanerende ooroperaties.
Gaastampon

Er wordt een gaastampon met antibioticumzalf achtergelaten in het oor. Deze 'tampon' blijft één week zitten tot aan de eerste controle op de polikliniek.
Naar huis

Als alles goed gaat kunt u aan het einde van middag of begin van de avond naar huis. U krijgt enkele pleisters mee naar huis.
De eerste dagen (tot zelfs 2 weken) kan er wat bloederig vocht uit het oor lekken. Dit is volkomen normaal.
Het gehoor zal dof zijn en soms borrelt het in het oor. Dit heeft te maken met het feit dat de gehoorgang is afgesloten met een gaastampon.
Het oor kan de eerste weken wat afstaan door de zwelling achter het oor. Dit is onderdeel van de normale wondgenezing en de stand van de oorschelp zal vanzelf weer normaal worden.
De hechtingen achter het oor worden na 1 week verwijderd. Daarna mogen de haren weer gewassen worden. De gehoorgang moet droog blijven
Controle afspraak

Na 1 week worden op de polikliniek de hechtingen en de tampon verwijderd. De controles zijn na 1 dag, 1 week, 3 weken en daarna 2-3 maanden met audiometrie (gehooronderzoek).
Leefregels
Rust en fysieke inspanning

Neem na de operatie ongeveer 1 week rust door thuis te blijven (dus niet naar school of werk). De wond heeft ongeveer 6 weken nodig om goed te genezen.
In de eerste 4 weken is het belangrijk om druk of trekken aan het oor te voorkomen. Vermijd daarom zware sporten (zoals voetbal en fitness), zwemmen en zwaar lichamelijk werk met tillen.
Vliegtuig

Vliegen kan weer na 6 weken.
Niezen

Niezen kan het beste met open mond en de neus mag niet gesnoten worden. Ook dient het oor zo droog mogelijk te blijven.
Haren wassen

Tot aan het verwijderen van de hechtingen raden wij u af de haren te wassen. Ook daarna mag er geen water in de gehoorgang komen.
Versoepeling leefregels

Tijdens uw controle op de polikliniek bekijkt uw KNO-arts, aan de hand van inspectie van het oor, hoe de wondgenezing verloopt en kunnen de ‘leefregels’ in overleg met u worden aangepast.
Risico en complicaties
Risico's en complicaties
Risico's

De risico's van sanerende ooroperaties zijn klein en het risico van het laten voortbestaan van de oorontsteking is vele malen groter. Risico's bij deze operatie zijn:
Schade aan het binnenoor, soms met complete uitval van het gehoor en evenwicht tot gevolg (1%).
Schade aan de aangezichtszenuw met aangezichtsverlamming tot gevolg.
Schade aan de smaakzenuw met een (meestal tijdelijke) verandering van de smaak als gevolg.
Het kan zijn dat in uw specifieke gezondheidssituatie de risico’s anders zijn. Bespreek dit samen met uw arts.
Complicaties

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u één van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met de polikliniek KNO, te bereiken op telefoonnummer (0570) 53 50 95.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Indien er een grote/gespannen zwelling achter het oor zichtbaar is.
Bij hevige duizeligheid met misselijkheid en braken.
Indien er veel helderrood bloedverlies is waarbij de pleister na enkele minuten weer vervangen moet worden.
Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen bellen met de Spoedeisende Hulp, te bereiken op telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip afspreken.
Vragen?
Stel die dan tijdens uw volgende bezoek. Dan kunt u contact opnemen met de polikliniek KNO, te bereiken op telefoonnummer (0570) 53 50 95.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.