In het kort
Binnenkort komt u naar het Deventer Ziekenhuis voor een schouderoperatie. Hier leest u meer over de operatie, de voorbereiding en het herstel.
Wat is artrose van het schoudergewricht?

Uw schouder is het meest beweeglijke gewricht in uw lichaam. Spieren, pezen en banden in het kapsel zijn nodig om de schouder te bewegen en om het gewricht stabiel te houden.
Het schoudergewricht bestaat uit de bovenarm en het schouderblad. Aan de kant van de bovenarm zit de schouderkop. Deze beweegt in de schouderkom van het schouderblad. Zowel op de kop als kom zit een laagje kraakbeen, deze laag zorgt ervoor dat de twee delen gemakkelijk over elkaar heen kunnen bewegen. Om deze botten bevindt zich een veelvoud aan kapsel, banden en spieren, die bewegingen begeleiden en sturen.
Bij artrose is de kraakbeen laag van de kop en de kom beschadigd. Doordat het kraakbeen beschadigd of afwezig is, heeft u pijn in de schouder en is de functie afgenomen. Soms zijn ten gevolge van een ongeval of veroudering de pezen in de schouder gescheurd. Ook dit geeft vaak pijn en functie beperking.
Afspraken
Polikliniek bezoek

Ter voorbereiding op de operatie vinden er eerst verschillende onderzoeken en gesprekken plaats. Houdt er rekening mee dat u een langere periode in het ziekenhuis bent.
Neem iemand mee die u kan ondersteunen.
U krijgt een voorlopige operatiedatum van de opname én u krijgt een afspraak bij de preoperatieve screening (route 91). De operatiedatum wordt pas definitief als de anesthesioloog akkoord is met de anesthesie en alle onderzoeken hiervoor. Het kan ook zijn dat u wordt doorverwezen voor een aanvullend consult bij een cardioloog of een andere specialist.
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Hiervoor wordt u voor de operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit heet de 'preoperatieve' screening. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog. Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties.
Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over.
U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
De anesthesioloog die u voor de operatie het narcosemiddel of de verdoving toedient, kan een andere anesthesioloog zijn dan die u ontmoet heeft op de preoperatieve screening.
Schouderfysiotherapeut

Ook krijgt u een gesprek met de schouderfysiotherapeut op het preoperatieve schouder-spreekuur. De schouderfysiotherapeut geeft u uitleg over de operatie en de nabehandeling, neemt met u oefeningen door en kan eventueel aanvullende vragen beantwoorden.
Vooraf regelen

Fysiotherapie
Maak alvast een afspraak bij de fysiotherapeut in de buurt, door wie u voor en na opname wilt worden behandeld. Wij adviseren u om naar een gespecialiseerde schouderfysiotherapeut uit het Schoudernetwerk Deventer/Salland te gaan. Dit zal de fysiotherapeut in het ziekenhuis voor de operatie verder met u bespreken.

Pijnstilling
Zorg dat u paracetamol in huis hebt, verkrijgbaar bij een drogist of apotheek.

Hulp in huishouding
Regel alvast hulp voor thuis, na de operatie. Vraag of iemand u kan helpen bij het huishouden en boodschappen voor u kan doen.

Wondje aan schouder of arm?
Ontdekt u een wondje aan de te opereren schouder of ergens anders op uw lichaam? Neem dan tijdig contact op met de polikliniek Orthopedie. De arts overlegt met u hoe u hier het beste mee kunt omgaan.

Autorijden
U mag na de operatie niet zelf autorijden. Regel u van tevoren vervoer naar huis.
Voorbereiding thuis
Vragenlijsten

De polikliniek assistent heeft u een informatiemap overhandigd met verschillende brochures en vragenlijsten. Wij vragen u vóór deze operatie de bijgevoegde vragenlijsten in te vullen. Wij willen u verzoeken de vragenlijst in te vullen en mee te nemen naar het preoperatieve schouder-spreekuur.
Na de operatie wordt u 2 keer gevraagd om dezelfde vragenlijst in te vullen, 6 maanden na de operatie en 1 jaar na de operatie. De gegevens zullen anoniem gebruikt worden om te kijken hoe tevreden u bent met de operatie, voor kwaliteitscontrole en kunnen ook gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek.
Heeft u bezwaar?
Maak dit kenbaar bij uw behandelend orthopeed. Elke schouderprothese wordt geregistreerd in de Landelijke Registratie Orthopedisch Implantaten.
Voorkomen van wondinfecties

In het Deventer Ziekenhuis behandelen we iedere patiënt die een orthopedische prothese-operatie krijgt vóór de operatie met een neuszalf en een speciale wasgel. U ontvangt de Bactroban neuszalf en de Hibiscrub wasgel tijdens de preoperatieve screening van de apothekersassistent. U krijgt daarbij ook uitleg over hoe u deze middelen moet gebruiken.
Verpleegkundig consulent

Ongeveer 1 week voor de operatie neemt de verpleegkundig consulent telefonisch contact met u op om de laatste dingen door te spreken en eventuele vragen te beantwoorden.
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas.
Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij het inschrijfpunt in de centrale hal. Neem uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee.Ruim zittende kleding.
Actueel overzicht van uw medicijnen.
Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.Uw medicijnen in de originele verpakking.
Waardevolle spullen

Laat waardevolle thuis. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Verwijder voor de operatie alle sieraden. Draag geen make-up, nagellak of kunstnagels. Ook piercings moeten voor de operatie zijn verwijderd.
Niet eten en drinken (nuchter zijn)

Voor de operatie moet u nuchter zijn. Dat betekent dat u vanaf 24.00 uur 's nachts niets meer mag eten, drinken en roken.
Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)

Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? Vertel uw behandelend arts welke bloedverdunners u gebruik en waarvoor u ze gebruikt.
Staat u onder controle bij de Trombosedienst? Geef de datum van de behandeling zo snel mogelijk door aan de trombosedienst. De trombosedienst kan met uw behandelend arts overleggen of de dosering van het bloedverdunners moet worden aangepast. Stop nooit zelf met de medicatie.
Jodium en pleisters

Vertel uw specialist of verpleegkundige of u overgevoelig bent voor jodium of pleisters.
Douchen

Op de ochtend van de operatie kunt u zich gewoon douchen.
Gebruik geen bodylotion of make-up.
In het ziekenhuis
Waar moet u zijn?

De dag vóór de opname belt de verpleegkundige van de verpleegafdeling u na 14.00 uur om door te geven, hoe laat u wordt verwacht. U hoort ook hoe laat de operatie gepland staat.
U meldt zich op de afgesproken dag en tijd bij de balie van de verpleegafdeling.
Bij de opname worden uw gegevens gecontroleerd. U krijgt vlak voor de operatie een operatiejasje aan.
Vlak vóór de operatie

De verpleegkundige begeleidt u in uw bed naar de operatieafdeling. Hier vindt allereerst de plaatselijke verdoving plaats door de anesthesist. Op de operatiekamer krijgt u de algehele narcose. Daarna start de operatie.
De operatie
Bekijk de video: schouderprothese
Bij een schouderprothese wordt de kop en de kom van het schoudergewricht door een kunstprothese vervangen. Tijdens de operatie krijgt u een litteken aan de voorzijde van de schouder van ongeveer 10 cm. Een van de voorste schouderspieren wordt daarna losgemaakt, en aan het einde van de operatie weer terug gehecht.
Er bestaan 2 verschillende schouderprotheses: de anatomische schouderprothese en de omgekeerde schouderprothese.
Anatomische schouderprothese
Bij artrose van het schoudergewricht en intacte spieren en pezen, zal een anatomische schouderprothese geplaatst worden met vervanging van de kop en de kom. De versleten kop wordt bij een anatomische schouderprothese vervangen door een kort steeltje met een kop er op. Dit steeltje wordt in de bovenarm vastgeklemd. Het nieuwe kommetje is van kunststof en wordt met botcement vastgezet.
Omgekeerde schouderprothese
Bij artrose van het schoudergewricht en gescheurde pezen wordt een omgekeerde schouderprothese geplaatst. Indien de vorm van het kommentje door de arthrose te veel veranderd is, kan het ook nodig zijn om de omgekeerde prothese te plaatsen. Als u vanwege een botbreuk van de schouder een prothese moet krijgen, is meestal de omgekeerde prothese ook de beste optie. Hierbij wordt de kop vervangen door een kom, en de kom door een kop. Door dit ontwerp kan de arm, ondanks de gescheurde pezen, toch opgetild worden door de buitenste grote schouderspier.
Bij een omgekeerde schouderprothese wordt de kop verwijderd en wordt een kort steeltje vastgeklemd in de bovenarm. Hieraan wordt een kommetje vastgemaakt. Op het oude kommetje wordt een metalen kop bevestigd met een aantal schroeven. De gescheurde pezen kunnen niet meer terug gehecht worden. De omgekeerde prothese is zo ontworpen dat de buitenste schouderspier de functie van de gescheurde pezen/spieren kan overnemen.
Duur van de operatie

De operatie duurt ongeveer 2 uur.
Na de operatie wordt uw contactpersoon gebeld door de orthopedisch chirurg over het beloop van de operatie.
Opleidingsziekenhuis

Het Deventer Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Naast uw orthopedisch chirurg kan het zijn dat een arts in opleiding tot orthopedisch chirurg mee opereert.
Na de operatie
Direct na de ingreep

Na de operatie verblijft u in de nabehandeling kamer op het operatieafdeling. Uw arm kan nog gevoelloos zijn als gevolg van de lokale verdoving. Het gevoel in de arm is meestal binnen 24 uur terug.
U heeft een infuus in de niet geopereerde arm en een wondverband op de geopereerde schouder.
Na de operatie komt de arm in een draagband.
Als de controles goed zijn, gaat u terug naar de verpleegafdeling. De verpleegkundige belt uw contactpersoon.
De arts van de afdeling komt de volgende ochtend bij u langs op de verpleegafdeling om te bespreken hoe het met u gaat. Hij/zij werkt nauw samen met de orthopedisch chirurg.
Pijnmedicatie

Geef tijdig aan als u meer medicijnen nodig hebt tegen de pijn en eventuele misselijkheid bij uw verpleegkundige. De anesthesioloog regelt de pijnstilling.
Fysiotherapie

De fysiotherapeut komt bij u langs en neemt met u de oefeningen door.
Naar huis

De meeste patiënten blijven1 of 2 nachten in het ziekenhuis.
Hechtingen

2 weken na de operatie mogen de hechtingen worden verwijderd. U maakt daarvoor een afspraak bij uw huisarts.
Controle afspraak

Na 6 weken komt u voor controle bij de schouderfysiotherapeut op de schouderpolikliniek.
Na 3 en 1 jaar komt u opnieuw voor controle bij uw orthopedisch chirurg.
Er wordt dat ook een röntgenfoto gemaakt.
Adviezen en instructies
Bekijk de video: revalidatie na een schouderprothese
Dit is een voorlichtingsfilmpje van fysiotherapeuten verbonden aan het Deventer Ziekenhuis. Zij vertellen over de revalidatie na schouderprothese.
Voor een goed herstel is het belangrijk dat u de adviezen en instructies de komende 6 weken opvolgt.
Douchen

Als de wond droog is, hoeft u het niet meer te verbinden. U kunt zich dan gewoon wassen of douchen. Smeer geen crème of bodylotion op het wondgebied.
Vocht in arm

Na de operatie houdt uw arm vocht vast. Dit is een normaal verschijnsel na een schouderoperatie en verdwijnt in de loop van enkele weken tot maanden. U kunt het vocht verminderen door uw arm te bewegen.
Slapen

Slapen mag op de rug en op de niet-geopereerde schouder. Gewone kussens kunt u gebruiken om het u makkelijker te maken (veren kussens werken het best). Eén kussen, een klein beetje opgevouwen onder de nek geeft genoeg steun. Een 2e opgevouwen kussen kan onder de arm van de geopereerde schouder worden gedrapeerd. Een 3e kussen achter de rug, voorkomt dat u op de geopereerde schouder gaat liggen.
Pijnstilling

Om de pijn na de operatie dragelijk te maken, krijgt u een recept mee naar huis voor zwaardere pijnstillers en zo nodig een maagbeschermer. Neem deze medicijnen in zoals de arts u voorschrijft. Het gebruik van de pijnstillers mag u zelf verminderen als u minder pijn heeft. Heeft u geen pijn, dan hoeft u ze niet in te nemen.
Bloedverdunners

Gebruikte u voor de operatie al bloedverdunners? Dan heeft de arts met u afgesproken hoe u hiermee verder gaat.
Leefregels
Weer bewegen

Het herstel vergt veel doorzettingsvermogen van u en van de mensen om u heen. Het schoudergewricht is de eerste weken na de operatie kwetsbaar.
U krijgt gedurende 3 tot 6 weken een draagband. Deze band moet u overdag en ’s nachts dragen. De band mag af als u op een stoel of op de bank zit en tijdens het aankleden en douchen. Zorg ervoor dat bij het dragen van de draagband de hand hoger hangt dan de elleboog.
U mag na de operatie uw schouder zelf bewegen. Hoe eerder u beweegt, hoe beter de uiteindelijke functie zal worden. De eerste 6 weken mag u de schouder niet te zwaar belasten.
De totale hersteltijd bedraagt gemiddeld 6 maanden.
Het is aan te raden om binnen 2 á 3 dagen na de operatie te beginnen met schouderfysiotherapie. Van uw fysiotherapeut hoort u welke activiteiten u na de operatie weer kunt hervatten en welke bewegingen u moet vermijden.
Voor het herstel is het belangrijk dat u de eerste 6 weken onderstaande leefregels opvolgt.

Boodschappen
Til geen zware boodschappen

Huishoudelijk werk
Vermijd zwaar huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, ramen wassen en dweilen

Autorijden
Wanneer u weer kunt autorijden verschilt per patiënt. Van uw fysiotherapeut of uw orthopedisch chirurg hoort u wanneer u hieraan toe bent. Over het algemeen is dit na 8 weken.

Werken
Wanneer u weer kunt werken verschilt ook per patiënt. Waar u ongeveer van uit kunt gaan is:
- licht werk na 8 weken
- zwaar werk na 6 maanden.

Sporten
Na 6 maanden kunt u het sporten weer rustig oppakken. Overleg dit wel altijd met uw fysiotherapeut.
Risico's en complicaties
Wat zijn de risico's?

Bij iedere operatie is er kans op complicaties zoals een bloeduitstorting, een bloeding, zenuw letsel, trombosearm of -been of infectie. De kans op een van deze complicaties is klein. Om de kans op een infectie zo klein mogelijk te maken krijgt u rondom de operatie antibiotica via het infuus.
Andere specifieke complicaties bij een schouderprothese zijn de volgende.
De meeste patiënten ervaren een afname van pijn na een schouderprothese. De functie neemt bij de meeste toe maar hangt vaak af van de functie van de schouder voor de operatie en hoe hard u en de fysiotherapeut oefenen na de operatie en de conditie van de spieren in de schouder. Bij een schouderprothese zien we bij de meesten dat de arm beter opgetild kan worden dan voor de operatie, het op de rug leggen van de hand blijft beperkt.
Op de lange termijn kan een schouderprothese los gaan zitten.
Deze kans is klein. De schouder kan weer pijnlijk worden en de functie afnemen. Bij de meeste patiënten is dan een operatie mogelijk.Het uit de kom gaan van een schouderprothese is zeldzaam. Mocht dit gebeuren dan kijken we eerst of we zonder operatie de schouder weer in de kom kunnen krijgen, lukt dit niet dan moet dit met een operatie gebeuren.
Bij een anatomische schouderprothese kan in de loop der jaren een pees scheuren. Dit kan behandeld worden met fysiotherapie en soms een operatie.
Wanneer moet u contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u één van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met uw huisarts of de polikliniek Orthopedie, te bereiken op telefoonnummer: (0570) 53 51 55.
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Roodheid en/of zwelling van het operatiegebied.
Nabloeding.
Mocht de polikliniek niet bereikbaar zijn, dan kunt u bij dringende problemen in de eerste twee weken na de operatie, bellen met de Spoedeisende Hulp, via telefoonnummer: (0570) 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de polikliniek Orthopedie, te bereiken op telefoonnummer: (0570) 53 51 55. U kunt vragen naar de verpleegkundig consulenten.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.