In het kort
Schouderprothese
Orthopedie

Binnenkort kom je naar het Deventer Ziekenhuis voor een schouderoperatie. Hier lees je meer over de operatie, de voorbereiding en het herstel.
Wat is artrose van het schoudergewricht?

Je schouder is het meest beweeglijke gewricht in je lichaam. Spieren, pezen en banden in het kapsel zijn nodig om de schouder te bewegen en het gewricht stabiel te houden.
Het schoudergewricht bestaat uit je bovenarm (humerus) en je schouderblad (scapulae). Aan de kant van je bovenarm zit de schouderkop. Deze beweegt in de schouderkom (glenoid) van het schouderblad. Zowel op de kop als de kom zit een laagje kraakbeen, dit zorgt ervoor dat de twee delen gemakkelijk over elkaar kunnen bewegen. Om deze botten bevindt zich een veelvoud aan kapsel, banden en spieren, die bewegingen begeleiden en sturen.
Bij artrose is de kraakbeenlaagje van de kop en de kom beschadigd. Doordat het kraakbeen beschadigd of afwezig is, heb je pijn in je schouder en is de functie afgenomen. Soms zijn als gevolg van een ongeval of veroudering de pezen in je schouder gescheurd. Ook dit geeft vaak pijn en functiebeperking.
Afspraken
Polikliniek bezoek

Ter voorbereiding op de operatie vinden er eerst verschillende onderzoeken en gesprekken plaats. Hou er rekening mee dat je een langere periode in het ziekenhuis bent. Neem iemand mee die je kan ondersteunen.
De secretaresse van de polikliniek orthopedie maakt een afspraak voor je met de schouderfysiotherapeut en met de preoperatieve screening.
Preoperatieve screening

Voor een operatie heb je verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerkers van de operatiekamer. Als je via de Salland kliniek bent aangemeld voor een operatie wordt je binnen 3 werkdagen gebeld met een voorstel voor een operatiedatum.
Tijdens je gesprek op de preoperatieve screening (looproute 91, Anesthesiologie) spreek je met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en anesthesioloog. Zij stellen vragen over jouw gezondheid, medicijnen die je eventueel gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties. Samen wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijg je hier voorlichting over. Je krijgt ook informatie mee wanneer je niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen je mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog je doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog akkoord geven voor je operatie. Pas na akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
De anesthesioloog die je voor de operatie het narcosemiddel of de verdoving toedient, kan een andere anesthesioloog zijn dan degene die je hebt ontmoet tijdens de preoperatieve screening.
Pre-operatieve screening verpleegkundig
Je krijgt een verpleegkundige intake met als doel helderheid te verkrijgen met betrekking tot je persoonlijke situatie. Heb je na een ziekenhuisopname nazorg nodig? Dat kan huishoudelijke hulp, thuiszorg of een tijdelijke opname in een woonzorginstelling zijn. Bij de screening wordt de noodzakelijke zorg door een transferverpleegkundige geïnventariseerd en in gang gezet.
Als je nagedacht hebt over de zorg na je operatie, kun je dat deze middag bespreken met de screeningverpleegkundige. De screeningverpleegkundige kan je aanmelden bij de wijkverpleegkundige van jouw thuiszorgorganisatie voor een intakegesprek. Samen met de wijkverpleegkundige kijk je naar de inzet van hulpmiddelen en of daarbij nog thuiszorg ingezet moet worden. Dit gesprek zal ongeveer 1 à 2 weken voor de operatie bij jou thuis plaatsvinden. Indien er sprake is van een tijdelijke opname, zal de screeningverpleegkundige je doorverwijzen naar de transferverpleegkundige.
Voorkomen van wondinfectie

In het Deventer Ziekenhuis behandelen we iedere patiënt die een orthopedische prothese-operatie krijgt vóór de operatie met een neuszalf en een speciale wasgel. Je ontvangt de Bactroban neuszalf en de Hibiscrub wasgel tijdens de preoperatieve screening van de apothekersassistent. U krijgt daarbij ook uitleg over hoe je deze middelen moet gebruiken.
Schouderfysiotherapeut

Ook krijg je een gesprek met de schouderfysiotherapeut op het preoperatieve schouderspreekuur. De schouderfysiotherapeut geeft je uitleg over de operatie en de nabehandeling, neemt oefeningen met je door en kan eventueel aanvullende vragen beantwoorden.
Vooraf regelen

Tandarts
Bezoek enkele weken voor uw opname de tandarts. Voor mensen met een eigen gebit wordt geadviseerd om eventuele gaatjes/ontstekingen op te sporen en te behandelen. Hiermee wordt de kans op infectie na de operatie verkleind.

Fysiotherapie
Maak alvast een afspraak bij de fysiotherapeut in de buurt, door wie je voor en na opname wilt worden behandeld. We adviseren je om naar een gespecialiseerde schouderfysiotherapeut uit het Schoudernetwerk Deventer/Salland te gaan. Dit zal de fysiotherapeut in het ziekenhuis voor de operatie verder met je bespreken.

Hulp in huishouding
Regel alvast hulp voor thuis, na de operatie. Vraag of iemand je kan helpen bij huishoudelijk werk en boodschappen doen.

Pijnstilling en verbandmateriaal
Zorg dat je paracetamol en enkele 10 cm bij 10 cm steriele gaasjes in huis hebt, samen met een ideaalwindsel en/of papieren pleisters. Verkrijgbaar bij een drogist of apotheek.

Wondje aan schouder of arm?
Ontdek je een wondje aan een van je armen, neem dan tijdig contact op met de polikliniek Orthopedie. De arts overlegt met jou hoe je hier het beste mee kunt omgaan.

Autorijden
Je mag na de operatie niet zelf autorijden. Regel van tevoren vervoer naar huis.
Voorbereiding thuis
Vragenlijsten

De polikliniekassistent heeft je een informatie overhandigd of digitaal verschillende folders en vragenlijsten toegestuurd.
We vragen je voor deze operatie de bijgevoegde vragenlijsten in te vullen. We willen je verzoeken de vragenlijst in te vullen en mee te nemen naar het preoperatieve schouderspreekuur.
Na de operatie word je 2 keer gevraagd om dezelfde vragenlijst in te vullen, namelijk 6 maanden na de operatie en 1 jaar na de operatie. De gegevens zullen anoniem gebruikt worden om te kijken hoe tevreden je bent met de operatie, voor kwaliteitscontrole en kunnen ook gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek.
Heb je bezwaar?
Maak dit kenbaar bij jouw behandelend orthopeed. Elke schouderprothese wordt geregistreerd in de Landelijke Registratie Orthopedisch Implantaten.
Verpleegkundig consulent

Ongeveer 1 week voor de operatie neemt de verpleegkundig consulent telefonisch contact met je op om de laatste dingen door te spreken en eventuele vragen te beantwoorden.
Voorkomen van wondinfecties

In het Deventer Ziekenhuis behandelen we iedere patiënt die een orthopedische prothese-operatie krijgt vóór de operatie met een neuszalf en een speciale wasgel. U ontvangt de Bactroban neuszalf en de Hibiscrub wasgel tijdens de preoperatieve screening van de apothekersassistent. U krijgt daarbij ook uitleg over hoe u deze middelen moet gebruiken.
Sieraden, make-up, nagellak, kunstnagels en piercings

Verwijder voor de operatie alle sieraden. Draag geen make-up, nagellak of kunstnagels. Ook piercings moeten voor de operatie zijn verwijderd.
Laat waardevolle spullen thuis

Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
Opname

De dag vóór de opname belt de secretaresse van de verpleegafdeling je na 14.00 uur om door te geven waar en hoe laat je wordt verwacht. Je hebt bij de preoperatieve screening gehoord wat je voor de operatie nog mag eten en/of drinken.
Douchen

Op de ochtend van de operatie kun je gewoon douchen.
Gebruik geen bodylotion of make-up.
Meenemen

Patiëntenpas
Actueel overzicht van de medicijnen.
Medicijnen die je thuis gebruikt.
Actueel overzicht van de medicijnen. Verkrijgbaar bij de apotheek.
Toiletartikelen en pyjama.
Gemakkelijke, ruim zittende kleding.
In het ziekenhuis
Dag van opname
Waar melden?

Je meldt je op de afgesproken dag en tijd bij de balie van de verpleegafdeling.
Vlak vóór de operatie

Een verpleegkundige begeleidt je in je bed naar de operatieafdeling. Hier vindt allereerst de plaatselijke verdoving plaats door de anesthesist. Daarna start de operatie.
De operatie
Bekijk de video: schouderprothese
Bij een schouderprothese wordt de kop en de kom van je schoudergewricht door een kunstprothese vervangen. Er bestaan 2 verschillende schouderprotheses: de anatomische schouderprothese en de omgekeerde schouderprothese.
Bij artrose van het schoudergewricht en intacte spieren en pezen, zal een anatomische schouderprothese geplaatst worden met vervanging van de kop en de kom. Bij artrose van het schoudergewricht en gescheurde pezen wordt een omgekeerde schouderprothese geplaatst. Hierbij wordt de kop vervangen door een kom, en de kom door een kop. Door dit ontwerp kan je arm, ondanks de gescheurde pezen, toch opgetild worden door de buitenste grote schouderspier. Tijdens de operatie krijg je een litteken aan de voorzijde van je schouder van ongeveer 10 -15 cm. Een van de voorste schouderspieren wordt daarna losgemaakt, en aan het einde van de operatie weer terug gehecht.
Anatomische prothese
Bij een schouderprothese wordt de versleten kop vervangen door een kort steeltje met een kop erop. Dit steeltje wordt in je bovenarm vastgeklemd. Het nieuwe kommetje is van kunststof en wordt met botcement vastgezet.
Omgekeerde schouderprothese
Hierbij wordt de kop verwijderd en wordt een kort steeltje vastgeklemd in je bovenarm. Hieraan wordt een kommetje vastgemaakt. Op het oude kommetje wordt een metalen kop bevestigd met een aantal schroeven. De gescheurde pezen kunnen niet meer teruggehecht worden. De omgekeerde prothese is zo ontworpen dat de buitenste schouderspier de functie van de gescheurde pezen/spieren kan overnemen.
Duur van de operatie

De operatie duurt ongeveer 2 uur.
Na de operatie wordt uw contactpersoon gebeld door de orthopedisch chirurg over het beloop van de operatie.
Opleidingsziekenhuis

Het Deventer Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Naast de orthopedisch chirurg kan het zijn dat een arts in opleiding tot orthopedisch chirurg mee opereert.
Na de operatie
Direct na de ingreep

Na de operatie verblijf je in de nabehandeling kamer op het operatiecomplex. Je arm kan nog gevoelloos zijn als gevolg van de lokale verdoving. Het gevoel in de arm is meestal binnen 24 uur terug. Je hebt een infuus in de niet geopereerde arm en een wondverband op de geopereerde schouder. Na de operatie komt de arm in een draagband.
Als de controles goed zijn, ga je terug naar de verpleegafdeling. De verpleegkundige belt jouw contactpersoon. De arts van de afdeling komt de volgende ochtend bij jou langs op de verpleegafdeling om te bespreken hoe het met je gaat. Hij/zij werkt nauw samen met de orthopedisch chirurg.
Pijnmedicatie

Geef tijdig aan als je meer medicijnen wilt tegen de pijn en eventuele misselijkheid bij jouw verpleegkundige. De anesthesioloog regelt de pijnstilling.
Fysiotherapie

De fysiotherapeut komt bij je langs en neemt de oefeningen door.
Naar huis

Je kunt naar huis als de pijn onder controle is met pijnstillers, en de oefeningen van de fysiotherapeut goed gaan. De meeste patiënten blijven 1 of 2 dagen in het ziekenhuis.
Weer bewegen

Het herstel vergt veel doorzettingsvermogen van jou en van de mensen om je heen. Je krijgt gedurende 3 tot 6 weken een draagband. Deze band moet je overdag en ’s nachts dragen.
De band mag af als je op een stoel of op de bank zit en tijdens het aankleden en douchen. Zorg ervoor dat bij het dragen van de draagband de hand hoger hangt dan de elleboog. Je mag na de operatie je schouder zelf bewegen.
Hoe eerder je beweegt, hoe beter de uiteindelijke functie zal worden. De eerste 6 weken mag je de schouder niet te zwaar belasten.
De totale hersteltijd bedraagt gemiddeld 6 maanden. Het is aan te raden om binnen 2 à 3 dagen na de operatie te beginnen met schouderfysiotherapie.
Adviezen en instructies
Bekijk de video: revalidatie na een schouderprothese
Dit is een voorlichtingsfilmpje van fysiotherapeuten verbonden aan het Deventer Ziekenhuis. Zij vertellen over de revalidatie na schouderprothese.
Voor een goed herstel is het belangrijk dat je de adviezen en instructies de komende 6 weken opvolgt.
Douchen

Als de wond droog is, hoef je het niet meer te verbinden. Je kunt je dan gewoon wassen of douchen. De wond mag ook nat worden. Smeer geen crème of bodylotion op het wondgebied.
Vocht in arm

Na de operatie houdt je arm vaak vocht vast. Dit is een normaal verschijnsel na een schouderoperatie en verdwijnt in de loop van enkele weken tot maanden. Je kunt het vocht verminderen door je arm te bewegen.
Pijnstilling

Om de pijn na de operatie dragelijk te maken, krijg je een recept mee naar huis voor pijnstillers en zo nodig een maagbeschermer. Neem deze medicijnen in zoals de arts je voorschrijft. Het gebruik van de pijnstillers mag je zelf verminderen als je minder pijn hebt. Heb je geen pijn, dan hoef je ze niet in te nemen.
Bloedverdunners

Gebruikte je voor de operatie al bloedverdunners? Dan heeft de arts met je afgesproken hoe je hiermee verder gaat.
Leefregels
Voor het herstel is het belangrijk dat je de eerste 6 weken onderstaande leefregels opvolgt.
Het schoudergewricht is de eerste weken na de operatie kwetsbaar. Van de fysiotherapeut hoor je welke activiteiten je na de operatie weer kunt hervatten en welke bewegingen je moet vermijden.

Boodschappen
Til geen zware boodschappen

Huishoudelijk werk
Vermijd zwaar huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, ramen wassen en dweilen

Autorijden
Wanneer je weer kunt autorijden verschilt per patiënt. Van je fysiotherapeut of je orthopedisch chirurg hoor je wanneer je hieraan toe bent. Over het algemeen is dit na 8 weken.

Werken
Wanneer je weer kunt werken verschilt ook per patiënt. Waar je ongeveer van uit kunt gaan is:
- licht werk na 8 weken
- zwaar werk na 6 maanden.
Slapen

Slapen mag op de rug en op de niet-geopereerde schouder. Gewone kussens kun je gebruiken om het je makkelijker te maken (veren kussens werken het best). Eén kussen, een klein beetje opgevouwen onder de nek geeft genoeg steun. Een 2e opgevouwen kussen kun je onder de arm van de geopereerde schouder leggen. Een 3e kussen achter de rug voorkomt dat je op de geopereerde schouder gaat liggen.
Controle
Hechtingen

2 weken na de operatie mogen de hechtingen worden verwijderd. Je maakt daarvoor een afspraak bij je eigen huisarts.
Controle afspraak

Na 6 weken kom je voor controle bij de schouderfysiotherapeut op de schouderpolikliniek.
Na 3 en 6 maanden en 1 jaar kom je opnieuw voor controle bij je orthopedisch chirurg.
Risico's en complicaties
Wat zijn de risico's?

Bij iedere operatie is er kans op complicaties zoals een bloeduitstorting, een bloeding, zenuwletsel, trombosearm of -been of infectie. De kans op een van deze complicaties is klein. Om de kans op een infectie zo klein mogelijk te maken, krijg je rondom de operatie antibiotica via het infuus. Andere specifieke complicaties bij een schouderprothese zijn:
Restklachten zoals pijn of functiebeperking. De meeste patiënten ervaren een afname van pijn na een schouderprothese. De functie neemt bij de meeste toe, maar hangt vaak af van de functie van de schouder voor de operatie en hoe hard je en de fysiotherapeut oefenen na de operatie en de conditie van de spieren in de schouder. Bij een omgekeerde schouderprothese zien we bij de meesten dat de arm beter opgetild kan worden dan voor de operatie, maar het op de rug leggen van de hand blijft beperkt.
Op de lange termijn kan een schouderprothese los gaan zitten. Deze kans is klein. De schouder kan weer pijnlijk worden en de functie afnemen. Bij de meeste patiënten is dan een operatie mogelijk.
Het uit de kom gaan van een schouderprothese is zeldzaam. Mocht dit gebeuren, dan kijken we eerst of we zonder operatie de schouder weer in de kom kunnen krijgen. Lukt dit niet, dan moet dit met een operatie gebeuren.
Bij een anatomische schouderprothese kan in de loop der jaren een pees scheuren. Dit kan behandeld worden met fysiotherapie en soms een operatie.
Wanneer contact opnemen?

Als je weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als je een van de volgende klachten hebt, neem dan contact op met de polikliniek Orthopedie, telefoonnummer (0570) 5351 55. Bij dringende problemen in de eerste week na de operatie buiten kantooruren bel je met de Spoedeisende Hulp, telefoonnummer (0570) 53 53 00:
Koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.
Roodheid en/of zwelling van het operatiegebied.
Nabloeding.
Vragen
en meer informatie

Vragen?
Je kunt bellen naar Ingrid Wippert of Hannie Elskamp-Meijerman, verpleegkundig consulenten Orthopedie. Zij zijn te bereiken via de Salland Kliniek, tel.: (0570) 53 51 85. Je kunt ook mailen naar wippertg@dz.nl of H.Elskamp-Meijerman@dz.nl. Ook kan je vragen stellen aan je specialist op de polikliniek.
Rechten en regels. Ken je ze?

Wij doen er alles aan om jou de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met jou. Voor jou en je zorgverlener gelden rechten en plichten. Het is belangrijk dat je deze kent. Bijvoorbeeld: wat mag je van je zorgverlener verwachten? Waar kun je jouw medische gegevens inzien? En wat houdt het recht op privacy in? Je leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.