Lees voor

Sondevoeding bij kinderen

Sondevoeding bij kinderen

Kinderafdeling

Gelukkig hoeft sondevoeding geen reden meer te zijn om langer in het ziekenhuis te blijven. De informatie in deze divi helpt u tijdens de leerfase en kan u houvast geven thuis.

Inbrengen van de sonde

Video

Adviezen voor thuis

In de meeste gevallen zal in de thuissituatie een verpleegkundige van de thuiszorg de sonde bij uw kind inbrengen, Voordat uw kind naar huis gaat, wordt hierover met u gesproken. Het inbrengen van een sonde is voor de meeste kinderen een vervelende ervaring.

Afhankelijk van de leeftijd van uw kind kan het nodig zijn om de sonde met 2 mensen in te brengen. 1 persoon kan het kind dan bijvoorbeeld op schoot nemen en tegelijkertijd vasthouden en troosten, terwijl de ander de sonde inbrengt.

Op de afdeling is besloten of de sonde overdag blijft zitten of wordt verwijderd. Dit is voor elk kind verschillend. Een polyurethaan sonde (PUR) mag maximaal 6 weken blijven zitten. Als de sonde te lang blijft zitten, geeft de sonde irritatie van de neus, slokdarm en/of maag, omdat het materiaal stug wordt. Het is belangrijk dat de sonde regelmatig wordt verwisseld van neusgat.

Toediening

Er zijn verschillende manieren om de voeding door de sonde te geven. In overleg met de kinderarts krijgt uw kind continue druppeltoediening of toediening per portie.

Bij de continue druppeltoediening wordt de voeding druppelsgewijs toegediend, dit kan overdag maar ook 's nachts. Via het toedieningssysteem (m.b.v. een sondevoedingspomp) kan de voeding snel of langzaam in porties in de maag komen.

Bij een toediening van voeding per portie wordt de dag hoeveelheid voeding verdeeld in porties en vervolgens verspreid over de dag toegediend.

Instructies sondevoeding

In dit hoofdstuk leest u meer informatie over de stappen die u neemt wanneer u uw kind sondevoeding geeft.

Alle dun vloeibare voedingsmiddelen kunnen in principe door de sonde. Wat en hoeveel uw kind aan voeding nodig heeft, krijgt u van de diëtist, kinderarts of verpleegkundige te horen. Het geven van de voeding door de sonde vereist kennis en vaardigheden. De onderstaande instructies zijn vooral van toepassing wanneer u sondevoeding per portie geeft.

  1. Vertel uw kind, ook als uw kind nog een peuter is, wat u gaat doen en waarom. Een voorbereid kind is meestal minder angstig waardoor het geven van de voeding gemakkelijker verloopt;

  2. Was uw handen, voor optimale hygiëne;

  3. Leg het volgende klaar: sondevoeding (op lichaamstemperatuur) & spuitjes (1 kleine 2 of 5ml) en 1 grote (20 of 60ml);

  4. Controleer de positie van de maagsonde voor elke voeding:

    • Of de sonde nog goed is afgeplakt;

    • Of de sonde nog op het juiste aantal centimeters is afgeplakt;

    • Bij twijfel kunt u de Ph meten van het vocht dat u met behulp van een spuitje opzuigt uit de sonde en meet op een Ph stripje.

  5. Controleer de temperatuur van de voeding door een druppel voeding op de binnenkant van uw pols te doen, deze moet lauwwarm aanvoelen. Als de temperatuur n iet goed is, geeft dit een onprettig gevoel. Uw kind gaat misschien braken of wordt misselijk. Te warm voedsel veroorzaakt irritatie of zelfs verbranding van de maag.

  6. Het is mogelijk om uw kind op schoot te nemen tijdens het geven van de voeding en geef uw kind, net zoals bij een normale maaltijd, enige afleiding.

  7. Geef de voeding iets minder snel dan wanneer uw kind zelf eet of drinkt. Te snel gegeven voeding geeft eerder kans op spugen en/of diarree.

  8. Let tijdens het geven van de voeding op de reacties van uw kind zoals: misselijkheid, hoesten en zich niet lekker voelen. Stop met het geven van de voeding zodra uw kind één van deze reacties vertoont en probeer na enige tijd opnieuw het resterende deel te geven.

  9. Spuit 4 keer per dag de sonde door met tenminste 5ml water om te zorgen dat de sonde niet verstopt raakt. Bij prematuren: 3x 1,5ml per dag.

Instructies medicijnen door de sonde

De medicijnen die uw kind moet innemen, kunnen in veel gevallen ook via de sonde worden gegeven. Medicijnen die de sonde mogelijk kunnen verstoppen, moeten extra worden verdund met water. De verpleegkundige vertelt u, indien dit in uw situatie van toepassing is, wat u moet doen. Niet alle medicijnen kunnen samen met de voeding worden ingenomen. Vraag daarom altijd na aan uw arts of verpleegkundige of dit in uw situatie is toegestaan.

Werkwijze voor het toedienen van medicijnen via de sonde is als volgt:

  1. Verzamel de benodigdheden:

    • Een spuitje van 5-10ml;

    • De voorgeschreven medicatie in een spuitje.

  2. Was uw handen;

  3. Meng de voorgeschreven medicijnen met 2 tot 5ml water in het spuitje;

  4. Vertel uw kind wat u gaat doen;

  5. Controleer de sonde;

  6. Spuit voor het geven van de medicijnen de sonde goed door met 3-10ml water;

  7. Spuit de medicijnen door de sonde;

  8. Spuit de sonde na met tenminste 3 ml water direct nadat de medicijnen gegeven zijn;

  9. Kijk tijdens en na de behandeling hoe uw kind de medicijnen verdraagt (bijvoorbeeld misselijkheid of pijn).

Bewaren van de sondevoeding

De klaargemaakte sondevoeding kunt u max. 24 uur in de koelkast bewaren.

Eten en drinken naast sondevoeding

Naast de sondevoeding kan uw kind in principe eten en drinken. Kinderen hebben meestal geen last van de sonde. Wat en of er extra gegeten en gedronken kan/mag worden, hangt af van de reden waarom uw kind sondevoeding krijgt. Hierover krijgt u informatie van de arts of diëtist voordat uw kind mee naar huis gaat. In ieder geval dient u rekening te houden met:

  • Het diëet;

  • De totale hoeveelheid vocht per 24 uur die het kind krijgt.

Voedingsadviezen

Voedingsadviezen voor zuigelingen

Voor een zuigeling die sondevoeding krijgt, is het van belang dat zijn of haar natuurlijke zuigbehoefte gestimuleerd blijft. Probeer uw baby bijvoorbeeld eerst zelf 10 minuten te laten drinken, en geef de rest van de voeding via de sonde. Ook als uw kind sondevoeding krijgt kan het belangrijk zijn dat uw kind wel de normale overgang van vloeibare (flesvoeding) naast vaste voeding (fruit/groentehapje) maakt. Hierdoor zijn, na het staken van de sondevoeding, minder problemen te verwachten met het zelf weer gaan eten en drinken.

Voedingsadviezen voor peuters en jonge kinderen

Kinderen van 1 tot en met 3 jaar die een langere periode sondevoeding krijgen, kunnen last hebben van ‘eetontwenning’. De overgang van sondevoeding naar het zelf eten en drinken kan dan moeizaam verlopen. Om deze problemen te voorkomen enkele eetadviezen:

  1. Laat het kind ook aan tafel zitten en geef hem/haar een kleine portie eten, bijvoorbeeld een halve snee brood of een halve beschuit. 1 lepel aardappelen, groente en een klein stukje vlees en/of een half schaaltje vla;

  2. Stimuleer het kind om ten minste 2 of 3 happen te eten;

  3. Geef de sondevoeding nooit voor, maar na het eten;

  4. Stimuleer het kauwen zoveel mogelijk door 2 of 3 keer per dag vast voedsel te geven, bijvoorbeeld een stukje fruit, kaas, een cracker, toastje of biscuit.

Houd wel in de gaten of bovenstaande eetadviezen voor uw kind zijn toegestaan.

Mond en neusverzorging

Omdat de sonde op de neus geplakt zit en via één van beide neusgaten naar binnen gaat, is extra neusverzorging noodzakelijk.

  • Verschoon de bovenstaande pleisters als ze vies zijn of los gaan;

  • Gebruik indien nodig fysiologisch zout-neusdruppels;

  • Let erop dat de sonde vrij hangt van het neusgat. Drukt de sonde tegen de rand van het neusgat, dan kan deze irritatie veroorzaken.

Voor kinderen die uitsluitend sondevoeding krijgen, is een goede mondverzorging belangrijk om ontstekingen en infectie te voorkomen. Een infectie die veel voorkomt, is spruw. Dit is te zien aan witte puntjes op de tong en/of in de wangzak. Raadpleeg uw arts als u dit opmerkt. Infecties en/of ontstekingen ontstaan mede ten gevolge van een verminderde speekselvloed en bij oudere kinderen ook door verminderde kauwfunctie. De mond kan het beste op de volgende wijze worden gereinigd:

  • Poets regelmatig de tanden, en spoel de mond regelmatig met water;

  • Als dit niet lukt, reinig dan met een gaasje of wattenstokje (alleen bij oudere kinderen) gedrenkt in water, de mond. Doe dit het liefst drie keer per dag en voorzichtig;

  • Geef oudere kinderen regelmatig (suikervrije) kauwgum om de speekselproductie te bevorderen.

Problemen

De meest voorkomende problemen en oplossingen die bij het inbrengen en geven van sondevoeding passen staan in dit deel van de divi beschreven. Is het probleem van uw kind echter anders of twijfelt u eraan of de beschreven oplossing wel de juiste is, aarzel dan niet en vraag de verpleegkundige, diëtist of uw arts om hulp.

Verslikken

Verslikken gebeurt als de voeding in de luchtwegen terecht komt. Als onderstaande symptomen blijven aanhouden dan moet u altijd een arts raadplegen:

  • Hoesten;

  • Problemen met de ademhaling

Braken/misselijkheid

Braken, misselijkheid

Met het geven van sondevoeding, kunt u niet altijd voorkomen dat uw kind moet braken. U kunt mogelijk voorkomen dat uw kind moet braken, door de voeding langzamer te geven. Zorg voor de juiste bereiding en temperatuur van de voeding

Het risico bij braken is dat de neusmaagsonde niet meer goed in de maag ligt of dat de sonde uitgebraakt is. In dit laatste geval kan de sonde, die is ingebracht via de neus, er via de mond uitkomen. Dit is een vervelend gevoel, bovendien is het een naar gezicht. Probeer rustig te blijven. De sonde dient te worden verwijdert. De pleisters moeten losgemaakt en de sonde kan via de neus teruggetrokken worden. Als er nog voeding in de sonde aanwezig is, dient u altijd de sonde dicht te knijpen bij het verwijderen, zodat er geen voeding in de keel terecht komt.

Braakt uw kind de sonde ‘s avonds uit? Wacht dan tot de volgende dag en maak een afspraak met de thuiszorg, de huisarts of met de polikliniekverpleegkundige. Bij sommige aandoeningen is het niet toegestaan te wachten tot de volgende dag. Overleg daarom altijd vooraf met de behandelend arts wat u moet doen als de sonde er `s nachts uitgaat.

Zit de sonde nog goed?

Controle situering van de sonde

Indien u twijfelt of de neusmaagsonde nog goed in de maag ligt, kunt u dit testen met behulp van een Ph stripje. U meet op deze wijze de zuurgraad (Ph) van de maaginhoud. Dit doet u als volgt:

  • Trek een beetje maagsap/vocht/aspiraat op, een druppeltje is al voldoende. Dit kan met behulp van een 2,5ml spuitje;

  • Bepaal de Ph volgens de gebruiksaanwijzing van de Ph strips;

  • Indien de Ph waarde 5,5 of lager is, ligt de sonde op de juiste manier in de maag.

De sonde is niet doorgankelijk

Het kan voorkomen dat het niet lukt de sonde door te spuiten met water of voeding toe te dienen. Een knik in de sonde kan de oorzaak zijn. Zo nodig dient de sonde opnieuw gefixeerd te worden of moet u de sonde verwijderen. Verstopping van de sonde kunt u veelal voorkomen door de sonde regelmatig door te spoelen met tenminste 2 ml water.

Irritatie van de neus

Dit kan veroorzaakt worden wanneer de sonde niet goed is afgeplakt en er een drukplekje ontstaat. Zo nodig dient de sonde via het andere neusgat ingebracht te worden. Het kan ook volstaan de sonde opnieuw af te plakken, zo nodig met ander fixatie materiaal.

Verandering ontlasting

Verandering van de ontlasting

De hoeveelheid en/of samenstelling van de ontlasting kan door sondevoeding veranderen, dat is niet verontrustend. Het is echter niet nodig dat er klachten ontstaan van buikkrampen, diarree of juist obstipatie. Veelal voorkomt u klachten van buikkrampen door de snelheid van de te geven voeding wat aan te passen.

Ervoor te zorgen dat de voeding op lichaamstemperatuur gegeven wordt. Dat de voeding hygiënisch bereid is en niet langer dan 24 uur is aangebroken of in de koelkast bewaard is. Indien klachten van diarree langer dan 2 dagen aanhouden, dient u contact op te nemen met uw arts.

Obstipatie

Als uw kind langer dan 3 dagen geen ontlasting heeft gehad, is er sprake van obstipatie (verstopping). De hoeveelheid ontlasting kan door de sondevoeding verminderd zijn.

Let op: Bij gebruik van moedermelk kan het normale patroon zijn dat er meer dan 3 dagen geen ontlasting plaatsvindt

Pijnlijke mond

Doordat uw kind minder eet of drinkt, produceert het mondslijmvlies ook minder speeksel. Hierdoor kunnen er irritaties en soms zelfs infecties van de mondholte ontstaan. Naast een goede preventieve mondverzorging is het fijn als uw kind regelmatig op een ijsklontje kan zuigen of op een suikervrije kauwgom kauwt.

Maak ook bij zuigelingen 4 keer per dag het mondje schoon met een gaasje gedrenkt in gekookt water. Vanaf 4 maanden kunt u hiervoor gewoon kraanwater gebruiken. Smeer de lippen van uw kind dun in met vaseline of duratears om uitdroging te voorkomen.

Persoonlijke gegevens

Persoonlijke gegevens

Er zijn een aantal persoonlijke gegevens die belangrijk zijn bij het toedienen van medicatie. Gegevens die belangrijk zijn:

  • Wanneer de sonde is ingebracht;

  • Dikte van de sonde;

  • Merknaam van de sonde (voor de toediensystemen);

  • Wanneer de sonde te verwisselen;

  • Voedingsvoorschrift;

  • Het advies van de diëtiste;

  • Of eten en drinken naast de sondevoeding wel/niet is toegestaan.

Vragen

Vragen en meer informatie

vtNhejhOSVFFX30RX51E7IbTDKSqeisqX3Ij6IEq

Vragen?

Heeft u na het lezen van deze divi nog vragen, stel deze dan aan de verpleegkundige op de afdeling. Als u met uw kind weer thuis bent, kunt u voor eventuele vragen terecht bij de huisarts.

Ervaringen horen wij graag

Op de mail ontvang je een vragenlijst. Wil jij of een van je ouders/verzorgers digitaal de vragenlijst van het Deventer Ziekenhuis invullen?

Positief taalgebruik helpt

Wist je dat ook jouw ouders kunnen helpen jouw ervaringen in het ziekenhuis zo positief mogelijk te laten verlopen? Lees meer op www.dz.nl/positieftaalgebruik

Meer informatie over het Deventer Ziekenhuis

Qj1pv3v3hY057gZ9ekSq6DFhjo016YziYJVXSDeb

Kijk voor uitgebreide informatie over de ziekenhuisopname, verblijf en ontslag op www.dz.nl/opnameKJA.

  • voor opname van jou of je kind;

  • Positief taalgebruik helpt wanneer er medische handelingen in het ziekenhuis moeten gebeuren. Als je ouders gestrest zijn omdat je een medische handeling moet ondergaan of net hebt gehad, kan dat ook jouw buikpijn geven. Natuurlijk willen ze er voor je zijn, maar hoe kunnen ze dat het beste doen? Positief taalgebruik helpt tegen angst en pijn.

Meer informatie over het Deventer Ziekenhuis

Qj1pv3v3hY057gZ9ekSq6DFhjo016YziYJVXSDeb

Kijk op dz.nl voor meer informatie voor opname van jou of je kind.

Klik hier voor informatie over de kinder- en jeugdafdeling.

Rechten en regels. Kent u ze?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Wij doen er alles aan om u en uw kind de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u en uw kind. Voor zowel u, uw kind als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik de medische gegevens van mijn kind inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.

Toestemming geven

daz97Va8vH4UhJvSXyduRdh8EVwpIb8Bf7Ij1L7f

Er is een wet die bepaalt dat een behandeling alleen mag worden uitgevoerd als ouders of verzorgers daar toestemming voor geven. Dit heet de WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst). De arts moet jullie daarbij alle informatie geven die nodig is om een goede beslissing te nemen. Is jullie kind 12 jaar of ouder? Dan moet ook het kind toestemming geven voor de behandeling.

Meer informatie over de WGBO is te vinden op de website van de Vereniging Kind en Ziekenhuis.