Inleiding
Hier leest u meer over stoornissen aan de stembanden en wat en welke onderzoeken en behandelingen er mogelijk zijn.
Wat is een stembanddisfunctie?

Stembanddisfunctie is een verzamelbegrip voor stoornissen aan de stem(banden). In het Engels wordt het Vocal Cord Disfunction (VCD) genoemd.
Als u inademt moeten de stembanden open gaan. Bij stembanddisfunctie sluiten de stembanden als u inademt. Wanneer uw stembanden sluiten, is het lastiger om lucht in en uit uw longen te krijgen.
Er vindt dan een tegengestelde (paradoxale) beweging plaats bij het ademhalen. De stembanden werken niet zoals dit zou moeten.
Waar zitten de stembanden en wat doen ze?

De stembanden zitten heel diep achterin de keel, in het strottenhoofd (adamsappel). Normaal gesproken gaan de stembanden open tijdens het inademen. Zo kan lucht door de luchtpijp naar de longen gaan. Tijdens het uitademen gaan de stembanden ook weer open, zodat lucht vanuit de longen naar buiten kan. Tijdens het uitademen kunnen de stembanden trillen. Dit zorgt ervoor dat we geluiden kunnen maken en kunnen praten.
Wat zijn veel voorkomende klachten bij stembanddisfunctie?

Kortademigheid
Moeite hebben om lucht in of uit de longen te krijgen
Een strak of beklemmend gevoel in de keel, hals of borst Vaak hoesten of keel schrapen
Luidruchtige ademhaling (piepen, hijgen, raspend geluid)
Hese stem
Stembanddisfunctie kan ineens ontstaan. Het kan mild van vorm zijn, maar soms ook ernstig.
Hoe ontstaat stembanddisfunctie?

Er zijn veel mogelijke oorzaken voor stembanddisfunctie. Maar vaak kan de oorzaak niet gevonden worden. Stembanddisfunctie kan ontstaan door:
Zuurbranden (reflux)
Post-nasale drip (neusslijm dat de keelholte in loopt)
Bovenste luchtweginfectie (verkoudheid)
Lichamelijke inspanning
Sterke geuren of dampen
Tabaksrook
Stress en hevige emoties
Is stembanddisfunctie een vorm van astma?
We denken vaak dat mensen met stembanddisfunctie astma hebben. De kenmerken en factoren die een aanval veroorzaken kunnen hetzelfde zijn. Maar de klachten van stembanddisfunctie reageren niet op inhalatiemedicatie (puffers) die bij astma worden gebruikt. Denk hierbij aan bijvoorbeeld ventolin (salbutamol). Wanneer iemand met astma én stembanddisfunctie klachten heeft, kan het heel lastig zijn om de oorzaak aan te wijzen.

Klachten zijn bijvoorbeeld hoesten, piepen of een moeilijke ademhaling. Dan is de vraag: passen de klachten bij astma, bij de stembanddisfunctie of misschien bij allebei?
Onderzoek
Onderzoeken
Longfunctieonderzoeken

Stembanddisfunctie kan heel lastig op te sporen zijn. Uw zorgverlener kan de diagnose stellen met behulp van een onderzoek naar uw ademhaling en uw stembanden.
Het longfunctieonderzoek (spirometrie) is zo’n onderzoek naar de ademhaling. Het is belangrijk dat u tijdens dit onderzoek een zogenoemde ‘flow-volume-curve' blaast. Dat betekent dat we de maximale hoeveelheid lucht die u inen uitademt meten. Ook meten we de vernauwing in de luchtwegen. Als u kenmerken heeft van stembanddisfunctie tijdens deze longfunctietest kunnen we tijdens de inademing een blokkade zien. Het kan ook zijn dat uw longfunctietest normaal is, omdat u op dat moment geen last heeft van stembanddisfunctie. Dit is een van de redenen waarom het zo lastig is om de diagnose stembanddisfunctie te stellen.

U kunt ook een longfunctieonderzoek krijgen op een loopband of fiets (hometrainer). Of een histaminetest waarbij u een bepaald medicijn inademt. Dit medicijn krijgt u om de kenmerken van stembanddisfunctie op te wekken. Wanneer er kenmerken ontstaan, kan er op dat moment een laryngoscopie gedaan worden om te beoordelen of de stembanden niet goed sluiten. In de alinea hieronder staat de laryngoscopie beschreven.
Behandeling
Hoe wordt stembanddisfunctie behandeld?

De beste behandeling bestaat uit het aanleren van technieken om de stembanden te beheersen. Dit gaat meestal via een logopedist of een psycholoog.
Wat moet u verder weten?

Sterke emoties en stress kunnen stembanddisfunctie veroorzaken. Daarom is het belangrijk om te leren omgaan met stress. Ontspanningstechnieken, biofeedback (een behandelmethode waarbij lichaamssignalen met sensoren worden gemeten) en psychotherapie zijn behandelingen die goed werken bij het onder controle houden van stembanddisfunctie.
Wanneer u astma én stembanddisfunctie hebt, is het belangrijk dat uw astma goed onder controle is.
Als uw stembanddisfunctie ontstaat door een post-nasale-drip (neusslijm dat de keelholte inloopt) of zuurbranden (reflux) is het belangrijk dat u met uw arts overlegt over het behandelen hiervan.
Vragen
en meer informatie

Vragen?
Stel die dan tijdens uw volgende bezoek of bel naar de polikliniek Longgeneeskunde via telefoonnummer (0570) 53 51 00.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.