In het kort
Traanklachten ontstaan door een traanbuisverstopping of door een teveel aan tranen door bijvoorbeeld irritatie van de ogen.
Hier leest u meer over het ontstaan en de behandelmogelijkheden.
Wat is traanvocht?

Het oog wordt tegen uitdroging beschermd door traanvocht. Dit bestaat uit water, vet en slijm. Hierdoor ontstaat een waterige laag die goed aan het oog plakt en niet snel verdampt. Tranen worden aangemaakt in de traanklier en afgevoerd via traankanaaltjes.
In zowel het boven- als het onderooglid bevinden zich kleine openingen, de traanpunten (puncta lacrimales). Zij vormen het begin van de traankanaaltjes (canaliculi). Deze traankanaaltjes komen samen in de traanzak. Deze traanzak mondt via een dikker traankanaal uit in de neus. Zo kunnen de tranen afvloeien.
Hoe ontstaan traanklachten?

Traanklachten kunnen op de volgende manieren ontstaan:
door een verstopping of een vernauwing van de afvoerende traankanalen. Deze verstoppingen kunnen soms operatief geopend of verbreed worden.
als er een hogere traanproductie is dan het afvoerende traansysteem aan kan zonder dat er een aantoonbare verstopping van het traansysteem bestaat. Dan zijn de traanklachten niet te verhelpen met een operatie.
door een droog oog. De traanklier maakt hierdoor meer tranen aan. Deze zijn van onvoldoende kwaliteit waardoor het oog reflextranen of overlooptranen krijgt.
Omdat traanvocht ook door verdamping wordt afgevoerd hoeft een verstopt traanafvoersysteem niet bij iedereen tot traanklachten te leiden. En omgekeerd zal iedereen bij overproductie, zoals bij huilen of koude wind, last hebben van tranen.
Verstopping van kanaal tussen traanzak en neus

Verstoppingen kunnen overal in het traanafvoersysteem optreden. De meest voorkomende verstopping is een verstopping tussen het afvoerkanaal tussen de traanzak en de neus; de ductus nasolacrimalis. De oorzaak hiervoor is meestal onbekend. Soms gaat de verstopping gepaard met een uitzetting van de traanzak, te voelen als een zwelling in de ooghoek.
Verstopping in de traankanaaltjes is ook mogelijk. Deze verstopping komt minder vaak voor en is moeilijker te verhelpen. Bij beide verstoppingen kan worden geprobeerd deze te verhelpen met een dacryocystorhinostomie operatie, kortweg DCR genoemd. Hierbij wordt een siliconen stent geplaatst.
Voorbereiding
Onderzoek door KNO-arts

Om uit te sluiten dat een afwijking in de neus de tranen veroorzaakt en om te zien of de operatie endonasaal goed uitvoerbaar is, krijgt u via de oogarts een afspraak bij de KNO-arts. Deze zal in de neus kijken met een scoop.
Gesprek met de arts

Na onderzoek wordt met u de oorzaak van uw klachten besproken, welke ingrepen mogelijk zijn en wat de kans van slagen en de risico’s hiervan zijn.
De operatie
De operatie
DCR met siliconen stent

Hierbij wordt een verbinding gemaakt tussen de traanzak en de neus. Zo ontstaat een 'bypass' waardoor de tranen om de verstopping heen worden geleid. Deze ingreep vindt plaats onder narcose en wordt uitgevoerd door de KNO-arts en oogarts samen.
De benadering wordt gedaan via de neus (endonasaal). Dan wordt een opening gemaakt in het bot tussen de traanzak en de neus. Daarna wordt er een verbinding gemaakt tussen traanzak en neus waardoor de tranen weg kunnen vloeien. Ook wordt een siliconen stent geplaatst in het afvoersysteem. Deze wordt na 4 tot 6 weken verwijderd.
De stent is een dun siliconen slangetje dat dient om het afvoersysteem te beschermen tegen dichtgroeien. De tranen kunnen deels langs dit slangetje lopen. Sommige patiënten hebben al geen last meer van tranenvloed terwijl de stent er nog in zit, bij anderen treedt pas verbetering op als de stent is verwijderd. Het verwijderen is snel en pijnloos. De KNO-arts knipt de stent door en verwijdert het via de neus.
Endonasale DCR

Bij voldoende ruimte in de neus, wordt de ingreep via de neus verricht (endonasale DCR).
Als voor de operatie blijkt dat er te weinig ruimte in de neus is om de ingreep te kunnen uitvoeren kan de KNO-arts voorstellen om het neustussenschot voor of tijdens de operatie te corrigeren.
Bij een zeer ernstige verstopping van de canaliculus is de kans van slagen van de DCR-operatie gering. Het kan zijn dat wij u dan adviseren om plaatsing van een traanwegprothese te overwegen.
Plaatsing siliconenstent

Tijdens de operatie wordt een siliconen stent in de traankanalen geplaatst. Dit wordt met een knoopje in de neus vastgezet. Doel van het slangetje is om te voorkomen dat de traankanalen dichtgroeien. De canaliculus is een kanaaltje van nog geen 1 millimeter dik en verbindt de traanpunt met de traanzak. Verstoppingen kunnen ontstaan door infecties of cytostatica maar meestal kan geen oorzaak worden gevonden.
Verwijdering van de siliconenstent
Na 4 tot 6 weken kan de stent worden verwijderd. Dit gebeurt door de stent door te knippen en los te trekken. U kunt een lichte druk of kriebel voelen.
Na de operatie
Bijwerkingen direct na de operatie
Napijn.
Bloeduitstorting naast het oog (blauw oog).
Bloed uit de neus en soms het oog.
De 1e week na de operatie
Na de operatie is een verbinding ontstaan tussen de oogkas en de neus. Deze verbinding groeit snel weer dicht. De eerste week mag u echter de neus niet snuiten: anders kunt u lucht in de oogkas persen en daardoor een uitpuilend oog krijgen.
Bloedingen
Bloedingen zijn zeldzaam maar kunnen -zowel tijdens als na de operatie- voorkomen. Bij een bloeding tijdens de operatie kan het nodig zijn een tampon in de neus te brengen. Deze dient 1-2 dagen later verwijderd te worden. Bij een bloeding na de operatie, die niet te stelpen valt door de neus dicht te knijpen, dient u direct terug te komen naar het ziekenhuis. Bloedingen leveren zelden ernstige problemen.
Lucht langs het oog
Normale traanwegen hebben een klepwerking waardoor er bij snuiten van de neus geen tranen richting het oog stromen. De klepwerking is weg na de DCR-operatie. Het kan dus voorkomen dat u bij snuiten of niezen enige lucht langs het oog voelt stromen. Dit kan geen kwaad.
De DCR-operatie heeft niet geholpen
Het succespercentage van een DCR-operatie bedraagt circa 85-90%. Dit is een hoog succespercentage maar betekent ook dat in 10-15% geen of onvoldoende resultaat wordt behaald. Dit kan 2 oorzaken hebben.
Er heeft zich opnieuw een traanzak gevormd.
De uitmonding van de canaliculi is weer dichtgegroeid.
Wanneer zich een nieuwe traanzak heeft gevormd zal meestal de
DCR-operatie worden herhaald. Wanneer de canaliculi zijn dichtgegroeid kan een heroperatie worden verricht via de neus, samen met de KNO-arts.
Risico en complicaties
Risico's en complicaties
De stent zit te strak
Als de stent te strak zit zal deze geleidelijk door de traankanaaltjes snijden en uiteindelijk in de ooghoek verdwijnen. U merkt dit doordat de weefsels in de ooghoek naar elkaar toe worden getrokken. Als dit gebeurt dient u binnen een week terug te komen om de stent te laten verwijderen.
De stent zit te los
De stent ligt dan als een ruime boog op het oog. Hoewel dit geen kwaad kan moet de stent dan wel opnieuw worden gefixeerd. U dient hiervoor terug te komen bij de KNO-arts. Voor een afspraak kunt u bellen met de afdeling KNO op tel.nr. (0570) 53 50 95.
Overige opmerkingen
De kans op succes van de ingreep hangt af van de plaats en de ernst van de vernauwing.
Bloedverdunners

Bij traanwegoperaties moet u tijdelijk stoppen met bloedverdunners. Wanneer u stopt, verhoogt u tijdelijk het risico op stolselvorming in de bloedvaten. Dit stolsel kan zorgen voor een tekort in de bloedvoorziening van alle organen, ook van de hersenen. Hierdoor kan blijvende hersenschade ontstaan. Het risico is afhankelijk van de soort bloedverdunners die u gebruikt en van de reden waarom u deze gebruikt.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de polikliniek Oogheelkunde, te bereiken op (0570) 53 51 15.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.