Lees voor

Urine-incontinentie

Wat is urineverlies?

Urineverlies

Urologie - Gynaecologie

Inleiding

Over urineverlies wordt nog weinig open gesproken, terwijl miljoenen mensen ermee te maken hebben. Het komt vaak voor, bij mensen van alle leeftijden. De klachten kunnen mild zijn, zoals een beetje urineverlies, maar ook ernstiger. Urineverlies wordt ook wel urine-incontinentie genoemd.

iT8iwI8QOcl1XUZZTjgwR6FYeaTLFwYGdifYVql9

Urine-incontinentie betekent dat u ongewild urine verliest. U kunt uw plas niet goed ophouden, waardoor er urine wegloopt zonder dat u dat wilt. Dit kan gaan om een paar druppels, maar ook om de hele plas. Zowel vrouwen als mannen kunnen hier last van hebben.

Hoe ontstaat het?

2nBdDQY0AVOxfk71WbqxOiD4pxAMSAfgS7qJPIkC

Urine wordt in de nieren gemaakt en via de urineleiders naar de blaas gebracht. In de blaas wordt de urine bewaard totdat u moet plassen.

Om de plas op te houden, moet de blaasspier ontspannen zijn en de sluitspier juist aangespannen. Als u gaat plassen, gebeurt het omgekeerde: de blaasspier trekt samen en de sluitspier ontspant. Ook de bekkenbodemspieren helpen mee om urine op te houden.

Incontinentie ontstaat als u de controle over één of meer van deze spieren verliest.

Oorzaken

Urineverlies

rAGKyTmQdi6fC7te2o0APHUcMWhbcDEhmQsmnq14

Oorzaken van urine-incontinentie kunnen zijn:

  • afwijkingen aan de blaas zelf

  • bevalling

  • blaasontsteking

  • blaassteen

  • chronische ontstekingen

  • een te kleine blaas

  • moeilijk kunnen bewegen (verminderde mobiliteit)

  • neurologische stoornissen

  • obstipatie

  • operatie in de onderbuik of in het bekkengebied

  • prostaatproblemen

  • verzakking van de blaas of andere organen in het bekken

  • zwakke bekkenbodem

  • zwakke sluitspier van de blaas

4 verschillende vormen

Urineverlies

Stressincontinentie

GF7eei8LG3Oa4naZJjJAMLvqtG7bHIx6sPTeIEuq

Bij stressincontinentie is er sprake van urineverlies bij een verhoogde druk in de buik, bijvoorbeeld door hoesten, niezen, persen, bukken, tillen of lachen. Hier kan ook sprake van zijn bij het traplopen, dingen optillen, tijdens de seks of tijdens het sporten.

Het wordt veroorzaakt doordat de plasbuis niet voldoende afgesloten of ondersteund wordt tijdens druk verhogende momenten. Verzwakte bekkenbodemspieren (bijvoorbeeld na een bevalling), hormonale veranderingen in de overgang en operaties in het bekkengebied kunnen ook stressincontinentie veroorzaken.

Aandrangincontinentie

1wAwD40oqSWmIvorKletQrzNboPRizSYEyquDQ9c

Bij aandrangincontinentie , ook wel urge-incontinentie genoemd, is er sprake van plotselinge hevige aandrang om te plassen waarbij het niet lukt om de plas op te houden.

Ook kan het voorkomen dat u niet goed uit kan plassen, omdat de bekkenbodemspieren vaak aangespannen zijn om de urine op te houden. Je moet vaak kleine beetjes plassen en soms gebeurt het dat je gedeeltelijk of de volledige plas kan verliezen. Deze hevige aandrang om te plassen kan bijvoorbeeld komen door een blaasontsteking, een blaassteen, een vergrote prostaat of door een neurologische aandoening. Vaak wordt er geen oorzaak van de aandrangincontinentie gevonden en spreken we over een overactieve blaas.

Overloopincontinentie

1KbhML54zbTpHuWIAIR3HJVjkYMA4jXendNPcDSa

Bij overloopincontinentie is er sprake van urineverlies zonder dat er aandrang is om te plassen. Dit urineverlies is het gevolg van een overvolle blaas, waardoor de druk in de buikholte stijgt en urine weg kan lekken.

Bij mannen kan het komen door een vergroting van de prostaat of door een vernauwing in de plasbuis. Daarnaast kunnen neurologische aandoeningen (bijvoorbeeld multiple sclerose, een beroerte of een zenuwbeschadiging), een verzwakte blaasspier, blaasontstekingen of bepaalde medicijnen leiden tot het niet goed kunnen leeg plassen van de blaas.

Gemengde incontinentie

UFnHXwkDKPJTY2BqH8K0UInmHkN4ejcHAUjpmyMj

Hierbij is sprake van een combinatie van stress- en aandrangincontinentie.

Onderzoek

Afspraak

AHZnSwq9oS4OGV4ejuM7mCuSleJyG7QBIgMi3ReH

Een goed onderzoek door een arts of continentieverpleegkundige is belangrijk om de juiste behandeling te kunnen bepalen. Voor het gesprek met de arts ondergaat u eerst een aantal onderzoeken:

  • Uw urine wordt gecontroleerd.

  • U vult van tevoren een plaslijst in.

  • U plast op een speciaal toilet, waarbij de kracht van de urinestraal en de hoeveelheid uitgeplaste urine gemeten wordt

  • Daarna wordt met een echo-apparaat gekeken of er na het plassen nog urine in uw blaas achterblijft (Deze onderzoeken samen wordt ook wel flow/residu genoemd.)

Na deze onderzoeken heeft u een gesprek met de arts en/of continentieverpleegkundige. Die bespreekt uw klachten om een goed beeld te krijgen. Vervolgens wordt samen met u gekeken naar de meest geschikte behandelopties. De behandeling hangt af van de oorzaak en het type incontinentie.

Aanvullend onderzoek

wMyDc9EjYRpVPPRualbWoylfB4g0rvebIgGVilL7

Soms volgt er nog aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld een cystoscopie (kijken in de blaas) of een urodynamisch onderzoek (het functioneren van de blaas wordt inzichtelijk gemaakt). Dit zal de arts tevoren met u bespreken.

Stressincontinentie

Behandeling

Bekkenbodemoefeningen

qep77NP99EItVQcdTwo0XmUJHed4LPN5uUPOkgzu

Bij urineverlies kunnen oefeningen worden voorgeschreven welke de bekkenbodemspieren kunnen versterken of ontspannen. Deze spieren ondersteunen de blaas en helpen de controle over de blaas te verbeteren. Dit kan onder begeleiding van een bekkenbodemfysiotherapeut of bekijk www.bekkenbodemonline.nl.

Gewichtsverlies

0L0d66tbfwbQp57S1021jUUTihITBzZxisDl5QbI.png

Overgewicht kan extra druk op de blaas en bekkenbodemspieren uitoefenen, waardoor urineverlies kan toenemen.
Afvallen helpt om urine-incontinentie te verminderen.

Tampon

2THCiWLZGKwSDPRKWL9Myt6XNtbT6QKNGB0ewZXc

Er zijn speciale incontinentietampons beschikbaar die kunnen worden gebruikt bij licht urineverlies, bijvoorbeeld tijdens het sporten. De tampon wordt in de vagina ingebracht om de plasbuis en blaashals te ondersteunen, om zodoende urineverlies te voorkomen of te verminderen.

Pessarium

fHobMAYKNMePKXbRK9YV9mQ50Uw9NXJaN9CDxVpS

Een pessarium is een zachte flexibele ring die in de vagina wordt geplaatst om de plasbuis en de blaas te ondersteunen (in geval van een verzakking) zodat lekkages van urine bij druk verhogende momenten worden verminderd.

Operatie

UPyaKINkT8zCsW4Ec7yX1XJiKBKmAa87N7Dl8xoG

Als een operatie bij stressincontinentie wordt voorgesteld wordt er een sling (een dun bandje) onder de plasbuis geplaats om de plasbuis te ondersteunen.

Het doel van de operatie is om het afsluitmechanisme van de blaas te verstevigen zodat de urine minder gemakkelijk uit de blaas wegstroomt.

Behandeling met Bulkamid

wMyDc9EjYRpVPPRualbWoylfB4g0rvebIgGVilL7

Het doel van de behandeling met Bulkamid is om de plasbuis wat nauwer te maken. De uroloog spuit een speciale gelei (Bulkamid) in de wand van de plasbuis, net onder de blaas. De plasbuis wordt wat nauwer, waardoor ongewild urineverliesvermindert of zelfs verdwijnt.

De behandeling met Bulkamid is minder effectief dan een bandje onder de plasbuis en het effect kan na verloop van tijd verminderen. Hierdoor kunt u opnieuw last krijgen van urineverlies. Nieuwe injecties zijn dan mogelijk. Uw specialist zal de behandelopties met u bespreken.

Deze behandeling wordt niet in het Deventer Ziekenhuis gedaan. De uroloog verwijst u bij deze behandeling door naar een ander ziekenhuis.

Aandrangincontinentie

Behandeling

Bekkenbodemoefeningen

qep77NP99EItVQcdTwo0XmUJHed4LPN5uUPOkgzu

Bekkenbodemoefeningen kunnen helpen om de spieren van de bekkenbodem te versterken of te ontspannen, wat belangrijk is voor het verminderen van urineverlies.

Blaastraining

wlSd3MEaB8mqmjI4WUVd8SKe04SnP8NP6jkFqe7b

Bij deze behandeling leert u om plaspauzes te verlengen. Door regelmatig op vaste tijden naar het toilet te gaan, kan je de blaas trainen om de urine langer vast te houden.

Dieet- en leefstijladviezen

d04Scox7SdtGG7chnSpAiMrh3D08P8N7C09G4xWb

Soms kunnen veranderingen in dieet (minder cafeïne, minder koolzuurhoudende dranken, alcohol) en gewichtsverlies helpen om symptomen te verminderen. Ook een regelmatige stoelgang is belangrijk voor een goed functionerende blaas.

Medicijnen

mztfuF7Yp2WCEbi4WvJo6aLtXrci6wGbdDgvdl0v.png

Wanneer er geen oorzaak gevonden wordt voor de aandrangincontinentie kan er medicatie worden voorgeschreven welke de aandrang minder maakt.

PTNS (Percutaneous Tibial Nerve Stimulation)

PTNS (Percutaneous Tibial Nerve Stimulation) is een behandeling waarbij een zenuw in het onderbeen – de nervus tibialis – via een dun naaldje in de huid wordt gestimuleerd.

Door deze zenuw te stimuleren, kan de blaas beter gaan werken.

De behandeling gebeurt wekelijks op de polikliniek urologie. Na ongeveer 3 maanden wordt gekeken of de behandeling bij u effect heeft.

Botox-injecties

wMyDc9EjYRpVPPRualbWoylfB4g0rvebIgGVilL7

In sommige gevallen kan er Botox in de blaas worden geïnjecteerd om de blaas te ontspannen en de aandrang te verminderen. Soms plast u na de behandeling met Botox uw blaas niet goed meer leeg, waardoor u (tijdelijk) zelf de blaas moet leegmaken met een katheter. Als de kans hierop groot is, dan zal de arts met u bespreken om dit voor de Botox alvast aan te leren.

Overloopincontinentie

Behandeling

Plaatsen van een katheter

h9ZFVCvT0UMYtJj3gIzmVR0ZDyQdhSEtj8YHyoxG

De eerste stap voor de behandeling van overloopincontinentie is de blaas leegmaken door het plaatsen van een katheter of het aanleren van zelfkatheterisatie.

Afhankelijk van de oorzaak van de overvolle blaas kan soms een operatie zinvol zijn om weer zelf te kunnen plassen.

Gemengde incontinentie

Behandeling

Behandeling bij gemengde incontinentie:
wat eerst?

AHZnSwq9oS4OGV4ejuM7mCuSleJyG7QBIgMi3ReH

Bij gemengde incontinentie is het belangrijk om te onderzoeken welke vorm de meeste klachten geeft.

In principe wordt eerst de aandrangincontinentie behandeld.

Leefstijladviezen

Voldoende vochtinname

wyqQrVNbgp9R7wCHjciTcizdEH8Gx7Vo7paZ700p.png

Het kan zijn dat u minder bent gaan drinken in de hoop dat u daardoor minder vaak naar het toilet moet. Dit is echter niet verstandig.

Wanneer u te weinig vocht binnenkrijgt, wordt de urine geconcentreerder. Dit kan ervoor zorgen dat de blaas geïrriteerd raakt en de problemen erger worden.Vooral aandrangincontinentie kan hierdoor toenemen.

Zorg er dus voor dat u voldoende drinkt (1,5 tot 2 liter per dag, bij voorkeur water). Daarnaast kunnen alcohol, dranken waar cafeïne in zit en koolzuurhoudende dranken uw blaas extra prikkelen waardoor u vaker naar het toilet moet gaan. Drink daarom maximaal 2 cafeïne-dranken per dag. Koffie kunt u vervangen door cafeïnevrije koffie.

Gezonde voeding

aGILwJWmqlL2bSXN1XEBCbyv9DnQRvmudoDU6yzt

Eet een vezelrijk dieet om obstipatie (verstopping van de darmen) te voorkomen. Obstipatie kan de druk op de blaas verhogen. Vezels zitten onder andere in volkoren producten en in groente en fruit. Vermijd ook pittig of zuur voedsel dat de blaas kan irriteren.

Voldoende lichaamsbeweging

8St6u27gLVHFGPZVxGn4ZaEqRm8Ni3y3QuiMluRh

Blijf actief en zorg voor voldoende lichaamsbeweging.

Bekkenbodemoefeningen

qep77NP99EItVQcdTwo0XmUJHed4LPN5uUPOkgzu

Oefeningen om de bekkenbodemspieren te versterken of ontspannen kunnen helpen bij het verbeteren van de controle over de blaas. Een bekkenbodemfysiotherapeut kan u hierbij helpen.

Ook kunt u de website www.bekkenbodemonline.nl raadplegen of de app URinControl downloaden.

Gewichtsverlies

0L0d66tbfwbQp57S1021jUUTihITBzZxisDl5QbI.png

Heeft u overgewicht, dan kan afvallen de druk op de blaas verminderen. Hierdoor vermindert het urineverlies. Een gewichtsafname van 8 procent in 6 maanden kan leiden tot 70 procent minder urineverlies.

Stoppen met roken

6VaQHZA2RiGa2fxdTbULLxDc5Ri6yPGWSffWTnnm.png

Roken kan de blaas irriteren en hoesten kan de druk op de blaas verhogen, wat zorgt voor meer urineverlies.

Op de website van Sinefuma over meer informatie over hulp bij het stoppen met roken. 

Regelmatig naar het toilet

vk91vgmIwuACja3SuvV7bTrfYDf1iW1yqctmuZVj.jpeg

Probeer regelmatig naar het toilet te gaan (bijvoorbeeld om de 3-4 uur) om de blaas te trainen en ongewilde lekkages te voorkomen.

Kleding

YrBvY6vSEGmQv5aLIRrZWWtxLkgencxlcxxBa8UP

Draag comfortabele en goed passende kleding die snel uitgetrokken kan worden zodat u snel naar het toilet kan wanneer dat nodig is.

Gebruik van opvangmateriaal bij urineverlies

5tmmvn1zyNxawuG5WYYLzX2VXIWwCd1JchFdzphv.png

Soms is urineverlies niet helemaal te voorkomen of te verhelpen. U kunt het dan draaglijker maken met absorberende producten, speciaal ontwikkeld voor urineverlies. Denk hierbij aan inleggers, verband of wasbaar incontinentie-ondergoed.

Voor zowel mannen als vrouwen zijn er veel verschillende soorten producten beschikbaar.

Voor mannen kan ook een condoomkatheter (externe katheter) een goede oplossing zijn. Die vangt de urine op buiten het lichaam, waardoor de kans op ongelukjes kleiner wordt.

Een continentieverpleegkundige kan u helpen om het juiste product te kiezen. Samen kijkt u naar een oplossing die goed bij uw situatie past. De kosten worden meestal grotendeels vergoed door de zorgverzekering.

Vragen

en meer informatie

a1i8vXIEuD0ysb4jbDdVnBli9atP6XieiFAFpqwq.png

Vragen?

Stel die dan tijdens uw eerst volgende afspraak. Mogelijk staat er al een afspraak bij een arts of continentieverpleegkundige gepland.

Rechten en regels. Kent u ze?

XtfhaxB1hkb1U0FjvyGrdd6fgbnXOkFtyVkpFgHo.png

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.