Inleiding
Als u niet via de normale weg kunt plassen krijgt u een verblijfskatheter. In de folder leest u meer over het inbrengen van een katheter, waar u op moet letten en wat te doen bij problemen.
Wat is een verblijfskatheter?

Een verblijfskatheter is een kunststof slangetje. Dit wordt in uw blaas gebracht via de plasbuis.
De katheter blijft voor enkele dagen of langer zitten en heet daarom verblijfskatheter. Aan de punt bevindt zich een ballonnetje. Dat wordt gevuld met water zodat de katheter niet uit de blaas glijdt.
Via openingen in de punt van de katheter kan de urine aflopen. Op het uiteinde van de katheter wordt een katheterzak aangesloten waarin de urine wordt opgevangen.
Voorbereiding
Wat neemt u mee?

Neem uw afsprakenkaart en patiëntenpas mee.
Laat waardevolle spullen thuis

Wij adviseren u waardevolle spullen thuis te laten. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
In het ziekenhuis
Melden

U komt op de afgesproken dag en tijd naar de afdeling die u hebt door gekregen.
De behandeling
Katheter inbrengen

Eerst wordt de plasbuis schoongemaakt, waarna er in de plasbuis een verdovende desinfecterende gel wordt ingebracht. Dit maakt het inbrengen van de katheter makkelijker. De verdovende desinfecterende gel kan voor een prikkelend gevoel zorgen.
Gebruik van een stopje

Uw behandelend arts bekijkt of u een stopje/kraantje aan de katheter kunt gebruiken, i.p.v. een dag- of nachtzak. Gebruikt u een stopje/kraantje dan vult de blaas zich op de normale manier. Door op het toilet het stopje/kraantje eraf te halen “plast” u via de katheter.
Werkwijze:
Was altijd uw handen voor het verwijderen van het stopje/kraantje;
Laat uw blaas bij aandrang of elke 3 à 4u leeglopen.
Let op! Wanneer geen stopje/kraantje:
Wanneer u een bacterie in de blaas heeft die behandeld moet worden met antibiotica, dan wordt het een blaasontsteking genoemd en is het belangrijk om de blaas continu leeg te houden. Dit voorkomt dat de bacteriën zich op lichaamstemperatuur in de blaas kunnen vermenigvuldigen, wat de infectie verergert.
Om dit te bereiken, wordt u geadviseerd om overdag een dagzak te gebruiken voor het opvangen van urine. 's Nachts vervangt u de dagzak door een nachtzak, zodat uw blaas de hele nacht leeg blijft. Door de blaas continu te legen, wordt de groei van bacteriën in de blaas beperkt, wat het herstel bevordert en verdere complicaties voorkomt. Daarnaast is het dan belangrijk om voldoende te drinken zodat alle bacteriën goed uit de blaas gespoeld kunnen worden.
Duur van de behandeling

Het plaatsen van de katheter duurt ongeveer 5 minuten. Aansluitend krijgt u instructies van de verpleegkundige over de verzorging van de katheter.
Naar huis
Waar moet u op letten?

U krijgt instructies hoe de katheter te verzorgen en hoe om te gaan met materialen.
Leefregels
Gebruik 's nachts een urine opvangzak

Gebruik ’s nachts een urine opvangzak die u aan het bed bevestigt of op de grond legt in een emmer. Hang deze altijd lager dan uw blaas zodat de urine niet terug loopt in de blaas.
Overdag kunt u gerust een beenzakje gebruiken. Deze bevestigt u aan uw onderbeen met bijbehorende materialen die u meekrijgt. Hiervoor krijgt u een recept of machtiging. Dit wordt door de verpleegkundige geregeld.
Drink voldoende

Drink minstens 4 glazen water per dag extra. Door het extra drinken, hebt u minder kans op bloedstolsels en aanslag in de katheter.
Goede hygiëne

Zorg voor een goede hygiëne van uw uitwendige geslachtsorganen.
Handen wassen

Voorkom infectie door altijd uw handen te wassen voordat u de katheter gaat verzorgen.
Overige dagelijkse handelingen

Alle normale dagelijkse handelingen zijn mogelijk en toegestaan zoals lopen, douchen, fietsen, etc. Zwemmen en andere sporten geven meestal geen problemen.
Controle
Katheter vervangen

Indien uw katheter langer dan 6 weken moet blijven zitten, maakt uw behandelend arts of verpleegkundige een afspraak om deze te vervangen. Dit zal na 6 tot 12 weken zijn.
Risico's en complicaties
Tijdens en na de behandeling
Risico's

Iedere behandeling brengt risico’s met zich mee. Hieronder een aantal complicaties die kunnen voorkomen.
Branderig gevoel

Een branderig gevoel kan komen doordat de katheter het slijmvlies van de plasbuis of de blaas prikkelt.
Soms krijgt u het gevoel dat de blaas niet goed leeg is. Persen heeft dan geen zin.
Bloedverlies

Door het inbrengen van de katheter kan de 1e dag bloedverlies optreden. Mogelijk ook later nog door irritatie en bewegen van de katheter. Meestal is het niet ernstig en van voorbijgaande aard.
De katheter kan namelijk slijmvlies van de blaas of plasbuis licht beschadigen. Hiervoor is goede fixatie van belang. Deze uitleg volgt via de verpleegkundige. Door veel te drinken (geen alcohol) en enige uren rust te nemen, gaat het meestal vanzelf weer over.
Verstopte katheter

Komt er geen urine en hebt u wel voldoende gedronken dan is uw katheter waarschijnlijk geblokkeerd. Controleer (regelmatig) de katheter en slang op een knik.
Bacteriën in de blaas

Langs en door de katheter (open verbinding) kunnen bacteriën in de blaas komen. Bijna alle patiënten met een katheter hebben bacteriën in de urine. De urine kan troebel zijn of sterk ruiken. Als er geen klachten van een blaasontsteking zijn (pijn, branderigheid, koorts), dan hebt u hier geen antibiotica voor nodig. Drink voldoende water per dag.
Indien er wel klachten zijn, neemt dan contact op met de afdeling waar u onder behandeling bent.
Blaaskrampen

Het dragen van een katheter kan soms gepaard gaan met blaaskrampen. Dit is een natuurlijke reactie van het lichaam, dit omdat de katheter wordt gezien als een lichaamsvreemd object. De blaas probeert zich aan te passen aan de aanwezigheid van de katheter, wat vaak leidt tot (pijnlijke) samentrekkingen. Hoewel deze krampen vervelend kunnen zijn, zijn ze meestal tijdelijk en verdwijnen ze vaak naarmate het lichaam zich aan de katheter aanpast.
Lekkages

Er kunnen lekkages optreden. Dit gebeurt wanneer de blaas samentrekt in een poging de katheter uit het lichaam te verdrijven. Dit is normaal, maar het kan wel hinderlijk zijn. De klachten nemen vaak af naarmate het lichaam zich beter aan de katheter aanpast.
Er zijn verschillende maatregelen te nemen om het ongemak te verlichten: de katheter goed bevestigen op boven en onder been, zodat er minder kans is op verschuiving van de katheter in de blaas. Goed blijven drinken, dit zorgt ervoor om de concentratie van urine in de blaas te verlagen en hierdoor de blaas minder te irriteren. Tevens helpt goede hydratatie de blaas beter te helpen omgaan en wennen van de katheter.
Wanneer contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen.
Branderig gevoel dat meerdere dagen duurt of zeer hinderlijk is.
Koorts boven de 38,5 °C.
Pijn onder in de buik (blaasstreek).
Indien het bloedverlies meerdere dagen flink aanhoudt.
De katheter is verstopt maar er zit geen knik in de slang.
Een blaaskramp (als deze gepaard gaat met koorts).
Als u een van de bovenstaande klachten hebt en overleg wil: neem dan contact op met polikliniek Urologie, telefoonnummer (0570) 53 51 50.
Bij dringende problemen buiten kantooruren belt u met de Spoedeisende Hulp, telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen dan kunt u die stellen aan uw uroloog of verpleegkundige. De polikliniek Urologie is te bereiken op (0570) 53 51 50.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.