In het kort
Video Assisted Thoracic Surgery
Hoe uw operatie in zijn werk gaat
Binnenkort komt u naar de afdeling Longgeneeskunde van het Deventer Ziekenhuis voor een operatie in de borstkas met gebruik van videobeelden. Dit wordt ook wel een Video Assisted Thoracic Surgery (VATS) genoemd. Hier leest u meer over deze operatie.
Wat is een VATS?

VATS betekent Video Assisted Thoracic Surgery. Dit betekent dat er een operatie wordt uitgevoerd in de borstkas (thorax) waarbij gebruik wordt gemaakt van videobeelden.
Bij een VATS wordt op de operatiekamer onder algehele narcose een kleine videocamera tussen de ribben door in de borstholte gebracht waarna op een beeldscherm de long kan worden geïnspecteerd. Vervolgens worden instrumenten ingebracht waarmee onder zicht een operatie kan worden uitgevoerd.
Voordeel VATS

De voordelen van een VATS zijn groot, vergeleken met een operatie waarbij een grotere ruimte tussen de ribben moet worden gemaakt.
De wonden zijn aanzienlijk kleiner.
De pijn na de operatie is doorgaans minder.
Wanneer een VATS?

Een VATS kan in verschillende situaties worden uitgevoerd. Het doel van de operatie kan bijvoorbeeld zijn:
het verwijderen van kleine stukjes longweefsel of longvlies (‘biopten’) voor onderzoek;
de behandeling van een klaplong;
het verwijderen van cysten (met vocht gevulde holten) in de borstkas;
het verwijderen van een longtumor en/of lymfklieren;
de behandeling van een ontsteking in de borstkas (empyeem).
Uw behandelend arts heeft met u besproken welke operatie hij/zij gaat uitvoeren.
Afspraken
Behandelend arts

Tijdens een polikliniekbezoek bespreekt de longchirurg met u welke operatie u krijgt. Om u goed voor te bereiden op het onderzoek is het belangrijk dat uw arts op de hoogte is van uw gezondheid.
Zaken die aan de orde komen zijn:
uw medicijnen;
uw allergieën;
uw medische voorgeschiedenis;
uw familiaire voorgeschiedenis;
leefstijl (roken en alcoholgebruik).
Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)

Bepaalde bloedverdunners moet u stoppen voor het onderzoek. Tijdens het intake gesprek zal besloten worden of en hoe lang u moet stoppen met de bloedverdunners.
Bent u onder behandeling van de Trombosedienst?
Zo ja, dan wordt er tijdens uw opname bloed afgenomen om uw INR te laten bepalen. Als met u afgesproken is dat u moet stoppen met de bloedverdunners, dient u zelf contact op te nemen met de Trombosedienst.
Suikerziekte (diabetes mellitus)

Heeft u diabetes?
Dan is het belangrijk dat u dit bij het maken van de afspraak meldt. Patiënten met (suikerziekte) diabetes mellitus worden het liefst zo vroeg mogelijk geholpen.
Overleg met uw longarts of u uw medicijnen de dag van de operatie gewoon mag innemen. Neem ze mee naar het ziekenhuis zodat u ze direct na het onderzoek kunt innemen en/of toedienen.
Overige medicijnen

Overleg met de anesthesist of u uw overige medicijnen de dag van de operatie gewoon mag innemen.
Overgevoeligheid

Meld aan uw behandelend arts wanneer u overgevoelig bent voor medicijnen, latex, jodium of pleisters.
Preoperatieve screening

Voor een operatie heeft u verdoving nodig, dit wordt ook wel anesthesie genoemd. Hiervoor wordt u voor de operatie onderzocht door de anesthesioloog. Dit heet de 'preoperatieve' screening. Anesthesie wordt verzorgd door de anesthesioloog en anesthesiemedewerker op de operatiekamer. Om de verdoving (anesthesie) te bespreken, krijgt u een verwijzing naar de preoperatieve screening (route 91, Anesthesiologie). U kunt zich hier melden om een afspraak te maken.
Tijdens deze afspraak spreekt u met een verpleegkundige, apothekersassistente, anesthesiemedewerker en de anesthesioloog. Zij stellen vragen over uw gezondheid, medicijnen die u gebruikt, allergieën, doorgemaakte ziekten en eerdere operaties.
Samen met u wordt de vorm van verdoving (anesthesie) afgesproken en krijgt u hier voorlichting over.
U krijgt ook informatie mee wanneer u niet meer mag eten en drinken voor de operatie en welke medicijnen u mag doorgebruiken op de dag van de operatie.
Soms is het mogelijk dat de anesthesioloog u doorverwijst voor aanvullend onderzoek. Dit kan een hartfilmpje zijn, bloedafname of een extra afspraak bij bijvoorbeeld een cardioloog of longarts. Als de uitslagen van alle onderzoeken bekend zijn, kan de anesthesioloog een akkoord geven voor uw operatie. Pas na het akkoord kan de operatiedatum definitief worden ingepland.
Eten en drinken
Eten en drinken
Wanneer u nuchter moet zijn
Niet eten en drinken (nuchter zijn)

Voor deze operatie moet u nuchter zijn. De narcose én de operatie kunnen niet plaatsvinden als u zich niet aan de volgende afspraken houdt.
Eten en drinken bij operatie vóór 12.00 uur

Als uw operatie voor 12.00 uur plaatsvindt, mag u vanaf 00.00 uur op de avond voor de operatie niet meer eten en roken. Tot uiterlijk 2 uur voor de operatie mag u nog 1 klein glas (100ml) water of thee drinken. U kunt hiermee ook uw medicijnen innemen. U mag wel uw tanden poetsen.
Eten en drinken bij operatie ná 12.00 uur

Als uw operatie na 12.00 uur plaatsvindt, mag u ’s morgens om 8.00 uur 1 beschuit met jam en 1 kopje thee nemen. Als u medicijnen gebruikt dan kunt u die innemen met een slokje water.
Meenemen
Op de dag van het onderzoek
Wat neemt u mee?

Uw patiëntenpas. Heeft u deze nog niet of moet die worden gewijzigd? Meldt u zich dan bij het inschrijfpunt in de centrale hal. Vergeet in dat geval niet uw identiteitsbewijs en verzekeringspapieren mee te nemen.
Ruim zittende kleding, extra ondergoed en slippers of pantoffels.
Spullen voor uw overnachting, zoals nachtkleding en toiletartikelen.
Actueel overzicht van uw medicijnen. Deze is verkrijgbaar bij uw apotheek. U kunt ook bij uw apotheek aangeven dat het ziekenhuis gemachtigd mag worden om uw medicatie digitaal in te zien.
Uw medicijnen in de originele verpakking.
Iets te lezen.
Een oplader voor uw mobiel en een koptelefoon.
Het telefoonnummer van uw contactpersoon.
Draag geen sieraden, make-up, nagellak en piercings

Verwijder voor het onderzoek ringen en andere sieraden. Draag geen make-up, nagellak of nepnagels. Ook piercings moeten voor het onderzoek zijn verwijderd.
Laat waardevolle spullen thuis

Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor vermissingen of beschadiging van uw eigendommen.
In het ziekenhuis
Dag van opname
Waar kunt u zich melden?

De ingreep wordt met 1 of meerdere overnachtingen in het ziekenhuis gedaan. U komt op de afgesproken dag en tijd naar de afdeling die u doorgegeven hebt gekregen. U kunt zich melden aan de balie.
U krijgt de dag voor de operatie of op de vrijdag, als de operatie op een maandag uitgevoerd wordt, telefonisch de tijd door waarop de operatie gepland staat.
Houd rekening met tussenkomst van spoedoperaties of operaties die uitvallen. Hierdoor kan de tijd van uw ingreep wijzigen.
Voorbereiding in ziekenhuis

In het opname gesprek met de verpleegkundige van de afdeling krijgt u te horen hoe de opname in grote lijnen zal verlopen.
U krijgt 1 uur voor de operatie alvast een pijnstiller en een rustgevend tabletje. Deze zijn door de anesthesist voorgeschreven en mag nog met iets water worden ingenomen.
Een infuus

U krijgt een infuusnaald in uw arm of hand waardoor u bij uw operatie medicijnen krijgt voor de narcose.
De operatie
VATS in het Deventer Ziekenhuis

De chirurg zal 2 à 3 kleine openingen in de huid maken, afhankelijk van de operatie.
Vervolgens plaatst de chirurg 2 tot 3 buisjes via de gaatjes in de borstwand zodat er toegangen ontstaan van buiten naar binnen (de borstholte). Via deze buisjes wordt respectievelijk een videocamera en instrumenten ingebracht.
Aan het eind van de operatie laat de chirurg een slang (drain) in een van de openingen in uw huid achter. Hierdoor wordt de lucht uit uw borstkas weggezogen, waardoor uw ingezakte long zich weer ontplooit. Soms wordt nog een tweede drain achtergelaten om wondvocht af te voeren. De wondjes worden tenslotte gesloten met een hechting.
VATS lobectomie
Voor de VATS lobectomie gaan patiënten naar Gelre ziekenhuizen in Apeldoorn. Daar zal een team van longchirurgen de operatie bij u uitvoeren. Na ontslag uit het ziekenhuis daar, zal het verdere vervolg hier zijn bij de longgeneeskunde.
De operatie duurt ongeveer 2- 4 uur

De VATS procedure duurt afhankelijk van het type operatie tussen de 2-4 uur.
Dag na de operatie

Na de operatie mag u snel onder begeleiding van de verpleegkundige uit bed in de stoel. U mag ook rondlopen met de drain in uw hand, dit is wenselijk voor het herstel na de operatie. De afdelingsarts komt dagelijks langs om te kijken hoe het met u gaat.
Drains

De afdelingsarts bepaalt samen met de operateur wanneer de drains worden verwijderd.
Eten en drinken

U kunt meestal de dag van de operatie weer normaal eten.
Pijn na de operatie

Pijn na een operatie is normaal. De meeste patiënten hebben last van gekneusde ribben. U krijgt hiervoor pijnstilling die u thuis mag continueren. Met de voorgeschreven pijnmedicijnen moet de pijn op een voor u goed aanvaardbaar niveau zijn. Na de operatie krijgt u, op voorschrift van de anesthesioloog, 4 keer per dag (2 tabletten van 500 mg) paracetamol en zo nodig aanvullende pijnstillers.

Enkele keren per dag zal de verpleegkundige een zogenaamde 'pijnscore' afnemen om samen met u de pijn te ‘meten’ en de pijnstilling vast te stellen.
Huid ongevoelig

Soms is de huid tijdelijk wat ongevoelig in het verloop van de ribben. Dit wordt veroorzaakt door een kneuzing van de zenuw die tussen de ribben loopt op de plaats waar de instrumenten worden ingebracht. Dit is helaas niet te voorkomen.
Fysiotherapie

Na de operatie komt de fysiotherapeut ademhalingsoefeningen met u doen. Het is belangrijk om na de operatie te oefenen met het verdiepen van de ademhaling en hierbij zo goed mogelijk slijm op te hoesten.
Ook is het goed om al zo snel mogelijk na de operatie weer uit bed te komen en te bewegen. Dit helpt om complicaties zoals een longontsteking te voorkomen. U begint met eventjes op een stoel naast het bed te zitten. Dit ‘mobiliseren’ breiden we elke dag wat uit.
Naar huis
Ophalen

Wanneer de drains verwijderd zijn, zullen de arts en de verpleegkundige met u bespreken wanneer u naar huis kunt. Meestal is dit de volgende dag.
Het wordt afgeraden direct na ontslag zelf een voertuig te besturen. Dit in verband met het effect van narcose en pijnstillers.
Advies is dus om iemand uit uw omgeving te vragen u op te halen.
De duur van uw bezoek

De opnameduur verschilt per ingreep. Bij een ongecompliceerd verloop moet u 4 tot 5 dagen rekenen.
Controleafspraak

Door de afdelingssecretaresse wordt een poliklinische afspraak voor u gemaakt Ook als er sprake is van een ingeklapte long, zal u voor controle bij de longarts of chirurg terugkomen.
De uitslag

Indien er weefsel uit uw long is verwijderd wordt die opgestuurd voor onderzoek naar de patholoog. U krijgt in de regel de uitslag van dit weefselonderzoek bij de arts die het onderzoek heeft aangevraagd.
Het duurt even voor alle onderzoeken bekend zijn, gemiddeld zult u hiervoor minstens 1 week moeten rekenen.
Leefregels
De eerste 2 weken

De eerste 2 weken na de operatie hebben de wondjes rust nodig om te kunnen genezen. Daarna mag u dingen oppakken binnen de grenzen wat u lichaam aangeeft wat kan.
Luister naar uw lichaam: pijn is een signaal om het rustiger aan te doen.
Niet vliegen of duiken
Binnen 6 weken na de operatie mag u niet vliegen of duiken. Dit in verband met drukverschillen en de kans daarbij op een klaplong.


Risico's en complicaties
Tijdens en na uw operatie
VATS is niet altijd mogelijk

Het is niet altijd mogelijk om de aandoening met behulp van een VATS te verhelpen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn:
bij vergroeiingen van de longvliezen;
wanneer er tijdens de VATS een bloeding of een beschadiging van uw long optreedt;
wanneer tijdens de ingreep blijkt dat de situatie gecompliceerder is dan vooraf werd verwacht.
Soms moet de chirurg er dan toe overgaan om een grotere snede in uw borstkas te maken.
Wanneer contact opnemen?

Als u weer thuis bent, kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u een van de volgende klachten hebt in de periode voor uw eerste controle op de polikliniek, neem dan contact op met de polikliniek Longgeneeskunde, telefoonnummer (0570) 53 51 00.
Bij dringende problemen buiten kantooruren belt u met de Spoedeisende Hulp, telefoonnummer (0570) 53 53 00.
Als u koorts heeft hoger dan 38,5 graden Celsius, die langer dan een dag aanhoudt.
Als u plotseling kortademig bent.
Als u onhoudbare of acute pijn hebt.
Als u de situatie niet vertrouwt.
Vragen
en meer informatie

Verhinderd?
Wanneer u onverwacht verhinderd bent, geef dit dan zo spoedig mogelijk door zodat iemand anders in uw plaats kan worden opgeroepen. U kunt dan meteen een nieuw tijdstip voor uw onderzoek afspreken.
Vragen?
Stel die dan tijdens uw volgende bezoek of bel naar de polikliniek Longgeneeskunde via telefoonnummer (0570) 53 51 00.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
