Inleiding
Diëtetiek, Oncologisch Centrum Deventer en polikliniek Heelkunde en
In deze informatie leest u wat het LAR-syndroom is, welke klachten u kunt verwachten en welke voedingsadviezen voor u belangrijk zijn.
Wat is een LAR-syndroom?

Het LAR-syndroom staat voor klachten na een operatieve behandeling van de endeldarm, waarbij soms ook bestraling en/of chemotherapie aan vooraf is gegaan.
De endeldarm functioneert als een reservoir en geeft signalen af als de darm vol is. Wanneer de endeldarm ontbreekt, is de signaalfunctie weg die het gevoel van aandrang weergeeft. Daarnaast kan de functie van de kringspier verminderd zijn door de operatie, bestraling en/of chemotherapie. Dit maakt het probleem drieledig. Er is:
geen signaalfunctie;
geen reservoirfunctie;
verminderde continentie.
Dit kan leiden tot problemen op het gebied van aandrang, incontinentie van ontlasting, pijnklachten, een hoge toiletfrequentie en lokale schade aan de huid door verlies van ontlasting. Deze stoornis is meer uitgesproken al naargelang de naad lager (dichter bij de kringspier) is aangelegd, en wordt aangeduid als ‘Low Anterior Resectie (LAR) Syndroom’.
Klachten

Welke klachten kunt u bij LAR-syndroom verwachten?
U moet vaker naar het toilet voor ontlasting, tot wel 10 tot 15 keer per dag, ook gedurende de nacht.
Meerdere keren achter elkaar naar het toilet moeten, dit kan in totaal wel een periode van 1,5 tot 2 uur beslaan.
U heeft sterke aandrang van ontlasting en u kunt het moeilijk uitstellen. U bent gebonden aan een toilet of moet u snel over een toilet kunnen beschikken.
U verliest ongewenst ontlasting.
Hoe lang houden deze klachten aan?

Deze klachten verbeteren sterk ongeveer 3 - 6 maanden na de ingreep. Herstel van het LAR Syndroom duurt ongeveer 3 tot 24 maanden. Soms herstelt het nooit.
Een normale ontlastingsfrequentie na low anterior resectie is 3 - 7 per dag.
Algemeen
Voedingsstoffen

Eet volgens de richtlijn 'Goede Voeding'. Het Voedingscentrum geeft hierover praktisch adviezen:
Neem ten minste 200 gram groente en 200 gram (2 stuks) fruit.
Eet volkoren producten zoals volkorenbrood, volkorenpasta en -couscous en zilvervliesrijst.
Eet minder vlees en dierlijke producten en meer plantaardig. Varieer met vis, peulvruchten, noten, eieren en vegetarische producten:
o Beperk de consumptie van rood vlees en met name beperk vlees.
o Eet een keer per week vis, bij voorkeur vette vis.
o Eet wekelijks peulvruchten.Neem dagelijks zuivel zoals melk, yoghurt en kaas.
Eet dagelijks een handje ongezouten noten.
Gebruik zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten zoals olie, halvarine en vloeibaar bak- en braadvet.
Neem voldoende vocht op een dag.
Algemene voedingsadviezen

Eetmomenten
Eet kleine maaltijden gedurende de dag (5-6 per dag).
Sla geen maaltijd over, dit verergert de waterige ontlasting en de winderigheid.
Kauw het voedsel goed.
Voor verminderde en betere consistentie van de ontlasting
Eet voedsel dat rijk is aan vezels zoals volkorenproducten (volkoren brood, roggebrood en havermout. Dit dikt de ontlasting in en vertraagt de doorgang.
Gebruik maximaal 3 stuks fruit of glazen vruchtensap per dag.
Vochtadvies

Bij het LAR Syndroom kan er sprake zijn van veel dunne ontlasting. Specifieke adviezen voor drinkvocht en zout kunnen hierbij wenselijk zijn.
Met drinkvocht wordt bedoeld alles wat vloeibaar ingenomen wordt. Denk aan alle dranken, soep, bouillon, vruchtenmoes, pap, vla, ijs maar ook drink- en sondevoeding.
U kunt zelf in de gaten of u voldoende drinkt. Is de urine kleurloos of lichtgeel, dan drinkt u voldoende. Wanneer u weinig plast en de urine donker van kleur is, kan dit een teken zijn dat u te weinig heeft gedronken.
Isotone dranken: vermindering van ontlasting

Er zijn verschillende soorten drinkvocht die voor een vermindering van ontlasting kunnen zorgen. Deze bevatten de juiste hoeveelheid suiker (koolhydraten) en zout en zorgen ervoor dat vocht en zout via de darm beter wordt opgenomen in het lichaam. Dit zijn isotone dranken.
Dranken die juist een lage of hoge hoeveelheid suiker en zout bevatten kunnen zorgen voor een toename van de ontlasting. Dit zijn hypotone en hypertone dranken.
Hoeveelheid vocht

Gebruik dagelijks 1500-2000 ml vocht per dag (12-16 kopjes of 10-12 glazen). Dit komt overeen met de richtlijn ‘Goede Voeding’. Het kan helpen om het aantal kopjes/glazen op te schrijven, zodat u kunt zien hoeveel u drinkt. Probeer het drinken goed over de dag te verdelen.
Neem vooral isotone dranken
Voor het verminderen van de ontlasting is het goed om rekening te houden met het soort vocht. Gebruik dagelijks daarom:
Maximaal 500 ml hypotone dranken;
Maximaal 500 ml hypertone dranken;
Soms worden melkproducten tijdelijk slecht verdragen. Gebruik dan in ieder geval niet meer dan 500 ml melkproducten zoals melk, karnemelk, vla, yoghurt, kwark en pap.
Hypotone dranken | Isotone dranken | Hypertone dranken |
|---|---|---|
|
|
|
Zuivel
| Zuivel
|
Zoutadvies
Zouten aanvullen bij dunne ontlasting

Naast vocht verliest u bij veel dunne ontlasting ook veel zouten via de ontlasting. Om het zoutverlies aan te vullen kan een gebruik van extra keukenzout of zoutrijke producten nodig zijn. Denk hierbij aan:
soep of bouillon;
zoute vleeswaren;
kaas;
zoutje koekjes;
chips;
smaakversterkers zoals aromat, ketjap, maggi en tomatenketchup.
Probiotica
Probiotica helpt darmflora herstellen

Probiotica kan bepaalde darmklachten verlichten of voorkomen. Probiotica zijn levende bacteriën.
U kunt dan dagelijks gebruik maken van een probiotica (gecultiveerde) yoghurt. Ook zijn er poeders en/of tabletten te verkrijgen met meerdere stammen (soorten) bacteriën. U kunt 2 weken probiotica proberen, als er na deze periode geen verbetering te merken is, kunt u hiermee stoppen.
Risico's en complicaties
Tijdens en na uw onderzoek of behandeling
Wanneer contact opnemen?

Mochten de voedingsadviezen in deze folder geen verbetering voor u geven dan zijn er nog vezelrijke poeders en/of medicatie die wel effect zouden kunnen hebben. Hiervoor kunt u contact opnemen met uw behandelend specialist of casemanager.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Stel die dan tijdens uw volgende bezoek. Natuurlijk kunt u kunt u ook contact opnemen met de casemanager, via telefoonnummer (0570) 53 50 60. Zo nodig kunnen zij u doorverwijzen naar een diëtist.
Meer informatie van het Deventer Ziekenhuis

Kijk voor meer informatie voor de polikliniek Heelkunde op dz.nl/heelkunde.
Kijk voor meer informatie voor Diëtiek op dz.nl/dietiek.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.