Inleiding
Paramedisch Centrum - Diëtetiek
U heeft een voedingsadvies tijdens longrevalidatie gekregen. Hier kunt u de adviezen nog eens rustig nalezen.
Voeding en bewegen

Voor een optimaal resultaat kunnen voeding en beweging niet zonder elkaar tijdens het revalidatietraject. Door training kunt u uw spiermassa opbouwen, echter zonder een goede voeding zal het resultaat niet optimaal zijn. Er wordt door training en voldoende energie en eiwitten meer spiermassa en spierkracht opgebouwd
Wat is eiwit?
Eiwit is, net als koolhydraten en vet, een voedingsstof. Het levert energie (calorieën). Daarnaast zijn eiwitten bouwstenen voor het lichaam. Eiwit is nodig voor de opbouw en voor het herstel van lichaamsweefsels zoals spieren en huid. Wanneer u te weinig eiwitten binnenkrijgt, kan dit op korte termijn verlies van spiermassa tot gevolg hebben.
In tijden van ziekte, maar ook tijdens revalidatie, is de eiwitbehoefte verhoogd, waarbij gestreefd wordt naar een totale hoeveelheid van 1,2-1,5 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht.
Bij overgewicht, wordt er gecorrigeerd naar een BMI (Body Mass Index) van 27,5.
Mocht er sprake zijn van een verminderde nierfunctie, overleg dan eerst met uw diëtist of (huis)arts of een eiwitrijke voeding geschikt voor u is.
Waar zit het in?

Bijna alle voedingsmiddelen bevatten wel een hoeveelheid eiwit, maar dit varieert per voedingsmiddel. De volgende voedingsmiddelen leveren veel eiwit:
dierlijke bronnen: vlees, vis, gevogelte (zoals kip), melk(producten), kaas en eieren;
plantaardige bronnen zoals granen (rijst, pasta, brood en dergelijke) en peulvruchten (bijvoorbeeld bonen en linzen), soja producten, noten en pinda’s.
Eiwitrijke voeding
Hoe ziet eiwitrijke voeding eruit?

3-4 melkproducten (minimaal ½ liter) per dag, bijvoorbeeld bij elke maaltijd;
minimaal 4 snee brood per dag gebruiken;
hartig (dubbel) beleg op brood zoals kaas, vleeswaren, pindakaas, ei of vis;
gebruik een ruime portie vlees of vis (100-125 gram onbereid) per dag. Dit kan eventueel vervangen worden door vegetarische vleesvervangers, ei, noten of peulvruchten;
gebruik een melkproduct na de warme maaltijd (eventueel ½-1 uur na de maaltijd);
probeer 3 keer daags een eiwitrijk tussendoortje te nemen;
drink of eet voor het slapen gaan nog een eiwitrijk product;
probeer direct na lichamelijke inspanning 20-30 gram eiwit te gebruiken.
Tips
Tips voor de tussenmaaltijden

Hieronder volgen enkele voorbeelden van manieren, waarop u variatie kunt aanbrengen:
door melk, chocolademelk, karnemelk, drinkyoghurt, Griekse, Turkse of IJslandse (onder ander Skyr) yoghurt, (griesmeel/havermout)pap, vla of (vruchten)kwark of vruchtenyoghurt te gebruiken;
door een cracker of beschuit met kaas, pindakaas, vleeswaren of vis te gebruiken (eventueel dubbel belegd);
door blokjes kaas, plakjes vleeswaren, vette vis (bijvoorbeeld zalm, haring, makreel of paling) of een handje noten te gebruiken;
door toastjes met bijvoorbeeld kaas, Franse kaas, geitenkaas, kipfilet, gerookte zalm, tonijn, paling, notenpasta of ei te gebruiken.
Extra eiwitrijke producten

Er zijn producten in de supermarkt te koop die extra eiwitten bevatten. Met deze voedingsmiddelen wordt de behoefte nog makkelijker behaald.
Voeding | Hoeveelheid | Gram/ml | Eiwit |
Proteine brood | 1 snee | 35 gram | 11 gram |
Griekse yoghurt | 1 schaaltje | 150 ml | 8 gram |
Kwarktaart | 1 punt | 85 gram | 8 gram |
Proteine pudding | 1 beker | 200 g | 20 gram |
Proteine reep | 1 reep | 45 gram | 10 gram |
Proteine shake | 1 beker | 200-300 ml | 20-25 gram |
Knijpyoghurt proteine | 1 zakje | 140-200 gram | 13-25 gram |
Drinkyoghurt protein | 1 beker | 200 ml | 12 gram |
Skyr yoghurt | 1 schaaltje | 150 ml | 17 gram |
Sojadrink protein | 1 beker | 250 ml | 13 gram |
Eetmeter
Met de app ‘de Eetmeter’ van het Voedingscentrum kunt u inzicht krijgen in wat u eet. De Eetmeter is een eetdagboek waarin u kunt bijhouden wat u eet en drinkt. Het kan inzicht geven in hoeveel calorieën, eiwitten en andere voedingsstoffen u binnenkrijgt.
Timing eiwitinname

Na een intensieve inspanning is het belangrijk dat u voldoende eiwit binnenkrijgt voor het herstellen van de spieren en spiergroei.
Ontbijt
Kies voor een eiwitrijke start, bijvoorbeeld:
een bakje kwark met muesli en fruit;
een boterham met kaas of omelet.
Slapen
Voor het slapen gaan is een goed moment om 20 gram eiwit te eten.
Na training of wedstrijd
Het eten van 20-40 gram eiwit binnen 2 uur na de inspanning is gunstig voor het herstel van de spieren.
Tot slot levert eiwit ook energie

Als u te weinig energie binnen krijgt, breekt het lichaam de lichaamseigen eiwitvoorraad aan om toch aan de benodigde energie te komen. Om dit te voorkomen is het van belang dat u voldoende energie binnen krijgt, zodat uw lichaam de eiwitten kan gebruiken voor de opbouw van de spieren. Bij (onbewust) gewichtsverlies is naast extra eiwit ook extra energie nodig.
Etiketten
Etiket lezen

Kiezen van eiwitrijke producten
Het kunnen lezen van een etiket van een voedingsmiddel is waardevol. Zo kunt u zelf producten beoordelen op eiwitgehalte en andere voedingsstoffen.
Welke informatie kunt u vinden op het etiket?
Het etiket bevat informatie over het voedingsmiddel. Op het etiket staat de voedingswaarde van een product (meestal vermeld in tabelvorm). In de tabel vindt u de hoeveelheden energie (kilocalorieën) en voedingstoffen (zoals eiwit, koolhydraten en vetten). De voedingswaarde staat vaak vermeld per 100 gram of 100 milliliter product, maar soms ook per verstrekking eenheid. Hiermee dient u rekening te houden als u wilt berekenen hoeveel eiwit in 1 portie product zit.
Hoeveel eiwit moet een product bevatten?
Afhankelijk van uw eiwitbehoefte kunt u streven naar:
20-30 gram eiwit per hoofdmaaltijd (ontbijt, lunch, warme maaltijd);
10 gram eiwit per tussendoortje.
Let op!
Let bij het kopen van uw voedingsmiddelen, zoals zuivelproducten, goed op de hoeveelheid eiwit per 100 gram.
Bijvoorbeeld: magere kwark bevat meer eiwitten dan volle kwark.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.
Meer informatie

Kijk voor meer informatie ook op dz.nl.
Op de website www.voedingscentrum.nl kunt u meer informatie over voeding lezen.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.