Inleiding
Paramedisch Centrum - Diëtetiek
U heeft voedingsadviezen voor kinderen met obstipatie gekregen. Deze adviezen zijn bedoeld voor kinderen met verstopping (obstipatie). Hier kunt u de adviezen nog eens rustig nalezen en dan met name de rol van voedingsvezels en vocht bij dit probleem.
Wat is obstipatie?

We spreken van obstipatie als een kind minder dan drie keer in de week poept of als het veel moeite heeft met poepen, omdat de ontlasting hard en droog is geworden. Obstipatie treedt op als de ontlasting zich ophoopt in de dikke darm. De dikke darm neemt vocht op uit de ontlasting waardoor de ontlasting droger en harder wordt. Hoe langer de ontlasting in de darm blijft, hoe harder deze wordt.
Welke klachten ontstaan er bij obstipatie?
De klachten zijn zeer uiteenlopend. Misschien herkent u 1 of juist alle klachten. 1 van de belangrijkste klachten is niet kunnen poepen. Met moeite 1 of 2 keer per week harde ontlasting, wat erg pijnlijk kan zijn. Soms komt de ontlasting slechts een keer in de 10 dagen. Het kan zijn dat een kind minder eetlust heeft en af en toe poepvegen in de broek heeft.
Voeding en vocht

Obstipatie komt vrij veel voor bij kinderen. Vaak is er geen speciale oorzaak aan te wijzen en gaan de klachten naar verloop van tijd weer over.
Vezelverrijkte voeding en een ruime hoeveelheid vocht kan een gunstige invloed hebben op obstipatie. Het is essentieel om hierbij een gezonde voeding te gebruiken.
Spijsvertering
Hoe werkt de spijsvertering?

De spijsvertering begint al in de mond. Het voedsel wordt hier fijngekauwd en vermengd met speeksel. In het speeksel zitten stoffen (enzymen) die het voedsel helpen verteren.
Het voedsel gaat vervolgens razendsnel door de slokdarm en komt dan via een ‘poortje’ in de maag terecht. Dit poortje zorgt ervoor dat er geen voedsel meer in de slokdarm terugstroomt.
In de maag wordt het voedsel fijn gemalen en komt er tegelijkertijd zuur maagsap bij om het voor te bereiden op de vertering in de dunne darm. Na ongeveer 3 uur gaat het mengsel ook weer via een poortje naar het begin van de dunne darm.
Aan het begin van de dunne darm worden spijsverteringssappen aan het voedsel toegevoegd, voor de vertering in de dunne darm. Hier worden belangrijke voedingstoffen via de darmwand afgegeven aan het bloed. Het restant, een dunne brij, gaat vervolgens naar de dikke darm.
In de dikke darm wordt zout en vocht aan de dunne brij onttrokken waardoor de brij dikker wordt en uiteindelijk als ontlasting het lichaam uitkomt.
Algemene tips

Voldoende rust en ontspanning tijdens het eten.
Rustig eten en goed kauwen.
Vezelverrijking zonder voldoende vocht werkt averechts.
Het ontbijt is heel belangrijk, dit stimuleert de darmwerking.
Aandacht voor voldoende vet (zie tabel aanbevolen hoeveelheden).
Gebruik geen laxeermiddelen zonder medeweten van de arts.
Gebruik liever geen vezeltabletten, deze zijn duur en bevatten naar verhouding weinig vezels.
Vezelrijke voeding
Wat zijn vezels?
Voedingsvezels zijn onverteerbare stoffen die voorkomen in plantaardige producten. Bij het bewerken van voedingsmiddelen, zoals het malen van graan tot bloem en het pellen van rijst, worden de meeste vezels verwijderd. Witbrood en witte rijst bevatten daarom minder vezels dan bruinbrood en zilvervliesrijst.
Vezels hebben de positieve eigenschap vocht vast te houden, waardoor de ontlasting smeuïger wordt. Harde ontlasting wordt daardoor zachter en soepeler terwijl dunne ontlasting juist indikt. Vezelrijke voeding wordt daarom geadviseerd bij zowel diarree als obstipatie. Onbewerkte producten zoals volkorenbrood, groente, fruit en aardappelen hebben dus de voorkeur.
Vezelrijke voedingsmiddelen

Voorbeelden van vezelrijke voedingsmiddelen:
volkorenbrood, roggebrood, bruinbrood, krenten- en rozijnenbrood en mueslibrood;
volkoren ontbijtproducten: havermout, muesli, Brinta;
volkorenbiscuits, volkorenbeschuit en (volkoren)ontbijtkoek;
aardappelen, zilvervliesrijst en volkorenpasta;
peulvruchten: bruine bonen, witte bonen, kapucijners, groene erwten, linzen, sojabonen;
alle soorten groenten en rauwkost;
alles soorten vers fruit;
gedroogde en geweekte zuidvruchten zoals: krenten, rozijnen, pruimen, abrikozen, en tuttifrutti;
dadels en vijgen;
noten en pinda’s.
Drinken en bewegen
Voldoende drinken

Zorg dat uw kind voldoende drinkt. Vezels trekken namelijk vocht aan en houden zo de ontlasting smeuïg. De juiste hoeveelheid vocht is afhankelijk van de leeftijd van uw kind. Voor schoolgaande kinderen wordt geadviseerd om minstens anderhalve liter te drinken. Dit zijn ongeveer 12 kopjes. Bij warm weer en koorts zweet uw kind meer dan normaal. U kunt in die situaties dan ook het beste extra vocht geven.
Kinderen verzetten zich soms tegen drinken. Het helpt dan met uw kind af te spreken hoeveel hij per dag drinkt. Neem bijvoorbeeld een liter- of anderhalve literfles. Vul deze met water en iedere keer als het kind een beker thee, melk of andere drankjes gedronken heeft, mag hij die uit de waterfles halen. Zo wordt zichtbaar gemaakt hoeveel het kind die dag gedronken heeft. Zorg ervoor dat uw kind niet teveel suikerhoudende dranken (frisdrank, vruchtensap, yokidrink) drinkt die de honger wegnemen, zodat er voldoende plaats overblijft voor de maaltijd.
Voldoende bewegen

Voor regelmatige ontlasting is voldoende beweging van groot belang, dit stimuleert de darmbeweging.
Adviezen voor voldoende beweging:
Stimuleer uw kind om buiten te spelen.
Probeer lopend of met de fiets naar school te gaan in plaats van met de auto.
Verder is het aan te raden uw kind na de maaltijd eerst ongeveer tien minuten te laten bewegen (buiten spelen, touwtje springen of rennen) en daarna naar het toilet te laten gaan.
Aanbevolen hoeveelheden
Aanbevolen hoeveelheden
In de tabel hieronder staan de aanbevolen hoeveelheden per leeftijdscategorie.
Productgroep | 1-3 jaar | 4-9 jaar | 10-12 jaar | 14-18 jaar |
|---|---|---|---|---|
Groente | 1-2 opscheplepels | 2-3 opscheplepels | 3-5 opscheplepels | 5 opscheplepels |
Fruit | 1 ½ stuk | 1 ½ stuk | 2 stuks | 2 stuks |
Brood | 2-3 sneetjes | 3-5 sneetjes | 4-6 sneetjes | 5-8 sneetjes |
Aardappelen (of rijst, pasta, peulvruchten) | 1-2 aardappelen of opscheplepels | 2-3 aardappelen of opscheplepels | 3-4 aardappelen of opscheplepels | 4-5 aardappelen of opscheplepels |
Dranken | 1 liter | 1,2-1,4 liter | 1,4 liter | 1,4-1,8 liter |
Smeerbare en vloeibare vetten en oliën | 20 gram | 25-40 gram | 40-50 gram | 45-60 gram |
Ongezouten noten | 15-20 gram | 20-25 gram | 30 gram | 30 gram |
Zuivel of zuivelalternatieven | 300 ml | 350 ml | 400 ml | 400 ml |
Kaas | 10-15 gram | 20 gram | 20 gram | 20 gram |
En neem elke week ook:
Productgroep | 1-3 jaar | 4-9 jaar | 10-12 jaar | 14-18 jaar |
|---|---|---|---|---|
Peulvruchten, tofu en tempeh | 125 gram | 190 gram | 250 gram | 250 gram |
Vis | 70 gram | 75 gram | 100 gram | 100 gram |
Eieren | 1 | 1-2 | 2-3 | 2-4 |
Vlees waarvan maximaal aan rood vlees | 150 gram 50 gram | 225 gram 75 gram | 300 gram 100 gram | 300 gram 100 gram |
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.
Meer informatie

Kijk voor meer informatie ook op dz.nl.
Voor meer informatie over obstipatie kijk op Voedingscentrum - obstipatie.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.