Inleiding
Cardiologie

Na een bypassoperatie en/of hartklepoperatie kunt u last hebben van restverschijnselen. Dit zijn klachten die nog overblijven na de behandeling. Voor uw herstel zijn een aantal leefregels belangrijk.
U leest hierover in deze folder.
Restverschijnselen
Onzekerheid

Veel patiënten zijn na een ingreep onzeker over hun lichaam. Wat kan ik wel, wat kan ik niet? Thuis komen vaak de vragen over bewegen, voeding, werk en leefstijl. Vaak kunt u en mag u meer dan u denkt.
Concentratieproblemen

U kunt last hebben van concentratieproblemen, zoals moeite met lezen en vergeetachtigheid. Soms lukt het in de eerste weken na de operatie niet om een paar regels achter elkaar te lezen of een verhaal te volgen dat iemand vertelt.
Emotionele reacties

Emotionele reacties, zoals plotseling boos of verdrietig zijn zonder dat daar een duidelijke reden voor is, horen bij de normale verschijnselen na de operatie. Daarnaast zijn onzekerheid, lusteloosheid of onrust ook heel normaal, maak dit wel bespreekbaar met uw cardioloog of tijdens de hartrevalidatie.
Vermoeidheid

Vermoeidheid is normaal na de operatie. Dit is het gevolg van verlies van lichamelijke en geestelijke conditie. Door het oppakken van het dagelijkse leven verdwijnen deze klachten vanzelf.
Laag Hb (hemoglobine/ijzer) na de operatie

Na de operatie kan uw Hb (hemoglobine- of ijzergehalte) tijdelijk lager zijn.
Hierdoor kunt u het koud hebben en kortademig zijn bij inspanning. Dit merkt u vaak vooral later op de dag, wanneer u vermoeider bent.
Waarom geen ijzertabletten?
Ijzertabletten zoals ferrofumeraat remmen de aanmaak van botweefsel, dit is niet wenselijk na de operatie wanneer het borstbeen weer moet genezen.
Wat kunt u wél doen?
Gebruik Floradix Elixer (de drank, niet de tabletten).
Dit is een ijzerrijk drankje dat de botaanmaak niet beïnvloedt en verkrijgbaar is bij de drogist.Eet ijzerrijke voeding, zoals:
gedroogde vruchten
appelstroop
rood vlees
Controle
Voor het polibezoek aan de cardioloog wordt uw Hb gecontroleerd.
U krijgt hierover bericht.
Eetlust

Uw eetlust kan verminderd zijn. Dit is ook ten gevolge van de operatie en zal ook vanzelf weer verbeteren. De verminderde eetlust kan enkele weken duren.
Voor het (wond)herstel is het belangrijk dat u in de eerste zes weken voldoende eiwitten binnenkrijgt. Producten waar veel eiwitten in zitten zijn: vlees, vis, gevogelte (zoals kip), melk(producten), eieren, kaas en noten.
Spierpijn

Na de operatie kunt u spierpijn hebben in uw nek, rug, tussen de ribben en rondom de schouders. Dit komt doordat het borstbeen tijdens de operatie is geopend en uit elkaar werd gehouden. De pijn neemt geleidelijk af, maar kan zes tot acht weken aanhouden.
Het is belangrijk om de voorgeschreven pijnstillers goed te blijven gebruiken en de oefeningen van de fysiotherapeut dagelijks te doen. Bouw pijnstilling niet te snel af en blijf paracetamol gebruiken tot aan uw bezoek bij de nazorgverpleegkundige.
Hoesten, niezen en persen

In de eerste weken na de operatie kunnen hoesten, niezen en persen gevoelig zijn. Toch is het belangrijk om goed door te blijven ademen en slijm op te hoesten, ook als dit gevoelig is. Dit helpt om complicaties, zoals een longontsteking, te voorkomen.
Gewichtsverlies

Het is normaal dat u in de eerste weken na de operatie wat gewicht verliest, soms tot wel 5 kilo. Tot 6 weken na een hartklepoperatie is het van belang om u 3 keer per week te wegen. Als u meer dan 2 kilo in één week aankomt, moet u contact opnemen met de polikliniek Cardiologie.
Leefregels
Elastische kous

Indien er een beenader is gebruikt, kan het zijn dat u 6 weken een elastische kous moet dragen om genezing te bevorderen en om te voorkomen dat uw been dik wordt.
Dragen van een bh

Het litteken van de wond aan de borst geneest mooier als er zo weinig spanning op staat. Daarom adviseren wij vrouwen om een bh zonder beugels te dragen.
Een bh geeft steun aan de borst en vermindert de spanning op de wond. Dit helpt bij een goede genezing.
Borstbeen ontzien

Om het borstbeen te ontzien is het verstandig om de eerste zes weken na de operatie geen zware dingen te tillen (niet meer dan 10 kilo tot aan het nazorggesprek). Dit geldt ook voor de hond uit laten (geen riem vasthouden, wel wandelen), fietsen en geen zware huishoudelijke werkzaamheden uitvoeren, zoals stofzuigen en ramen lappen.
Eenvoudige dagelijkse activiteiten als wassen, douchen, traplopen, koken, afwassen zijn in principe gewoon mogelijk. Luister hierbij naar uw eigen lichaam. De inspanning mag licht vermoeiend zijn, maar niet uitputtend. Beweeg liever vaker en kortdurend dan één keer en langdurig. Na zes weken is de genezing zo ver gevorderd dat de meeste dagelijkse handelingen weer verricht kunnen worden.
Werken

U mag niet werken tot aan de poliafspraak bij de cardioloog.
Bewegen

Het is verstandig om de oefeningen die u tijdens uw opname van de fysiotherapeut heeft geleerd, nog enkele weken te blijven doen.
Autorijden en fietsen

Volgens de CBR-richtlijnen mag u minimaal vier weken niet autorijden. Bij onduidelijkheden hierover adviseren we u dit nog eens te bespreken met uw cardioloog of de nazorgverpleegkundige. U kunt ook met het CBR contact opnemen voor meer informatie.
Voor fietsen geldt hetzelfde als autorijden. Overleg de hervatting hiervan met uw cardioloog en of fysiotherapeut. Fietsen op een hometrainer mag, in overleg met uw fysiotherapeut, al eerder.
Medicijnen

Neem uw medicijnen precies in zoals uw arts heeft gezegd en zoals op uw medicatie-overzicht staat. Stop nooit zelf met medicijnen, ook niet als u zich beter voelt of bijwerkingen heeft. Vraag op tijd een nieuw recept aan als uw medicijnen bijna op zijn.
Stoppen met roken

Wanneer u rookt wordt sterk geadviseerd om te stoppen met roken. Het Deventer Ziekenhuis werkt samen met SineFuma, een organisatie gespecialiseerd in stoppen-met-rokenzorg. Zij bieden begeleiding via groepstrainingen en persoonlijke coaching (telefonisch of online). De nazorgverpleegkundige kan u aanmelden.
Klik voor meer informatie
Spanning vermijden

Probeer situaties die spanning of stress veroorzaken zoveel mogelijk te vermijden. Het hartrevalidatieprogramma biedt u de mogelijkheid om aandacht te besteden aan stressvermindering en leefstijlverandering.
Vrijen na de operatie

Er is geen extra risico voor uw hart tijdens het vrijen. De inspanning bij het vrijen is ongeveer hetzelfde als het oplopen van twee trappen. Houd de eerste weken na de operatie wel rekening met uw borstbeen.
Toekomstige behandelingen

Na een hartklepoperatie is het belangrijk om dit altijd te melden bij uw tandarts en andere behandelende artsen. Door sommige behandelingen kunnen bacteriën in de bloedbaan terechtkomen, wat het risico op een hart(klep)infectie verhoogt. In zulke gevallen kan het nodig zijn om vooraf antibiotica te gebruiken om dit risico te verkleinen.
Wondzorg
Verzorging wond thuis

Wanneer de wond droog is, gebruik dan geen pleister. Verbind de wond bij minimale lekkage met een pleister.
Niet in bad, wel douchen


Het advies is om de eerste twee weken niet in bad te gaan.
U mag wel douchen. Smeer geen zalf op de wond en laat de wond niet in water weken zolang deze nog niet genezen is.
De wond heeft minimaal twee weken nodig om te genezen.
Hechtingen

De doorzichtige hechtingen lossen vanzelf op, meestal binnen zes weken. Eventuele stekende uiteindes of lusjes mogen verwijderd worden in het ziekenhuis of door de huisarts. Als u een donkergekleurde hechting heeft, laat deze dan na 7 dagen na de operatie verwijderen bij de huisarts. U wond wordt bekeken tijdens het nazorggesprek.
Houding

Het borstbeen is gesloten met roestvrijstalen draden die het borstbeen stevig bij elkaar houden en meestal niet meer verwijderd hoeven te worden.
U mag gerust op uw zij, rug of buik liggen. De volledige genezing van het borstbeen duurt ongeveer drie maanden.
Vervolgafspraken
Vervolgafspraak
Controle afspraak

U komt met 1-2 weken terug op de nazorgpoli en met 4-6 weken bij de cardioloog. U ontvangt deze afspraken thuis.
Hartrevalidatieprogramma

U kunt u een hartrevalidatieprogramma volgen.
Dit begint met een intakegesprek bij de nazorgverpleegkundige.
De nazorgverpleegkundige bekijkt samen met u wat het beste past bij uw persoonlijke doelen en situatie. Dit wordt gedaan volgens de Richtlijn Hartrevalidatie van de Nederlandse Hartstichting. Het is zeer gewenst om samen met uw partner of vertrouwenspersoon te komen.
Contact opnemen
Wanneer contact opnemen?

Een levensbedreigende situatie? Bel direct 112.
Heeft u een vraag naar aanleiding van de opname, dan kunt u tot zeven dagen na ontslag bellen met de poli waar u een afspraak heeft staan. Telefonisch wordt bekeken of uw vraag wordt beoordeeld door het ziekenhuis of de huisarts.
De Polikliniek Cardiologie is bereikbaar op telefoonnummer (0570) 53 50 00
De Nazorgpoli is bereikbaar op telefoonnummer (0570) 53 50 06
Neem ook contact op bij:
koorts hoger dan 38,5 graden Celsius;
roodheid, wondvocht en/of zwelling van het operatiegebied;
snelle of onregelmatige hartslag;
toenemende kortademigheid;
nabloeding;
toename van pijn;
als u de situatie niet vertrouwt
Heeft u buiten kantoortijden een vraag die niet kan wachten?
Dan kunt u tot 7 dagen na ontslag bellen met de Eerste Harthulp.
Bereikbaar op telefoonnummer (0570) 53 53 05.
Langer dan 7 dagen ontslagen uit het ziekenhuis of heeft u geen controle afspraak?
Neem contact op met uw huisarts, tenzij anders is afgesproken.
Meer informatie
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
