Inleiding
Wat is zout en waarom een zoutbeperkt dieet?

Zout (natrium) is een stof die onmisbaar is voor het lichaam; 1 van de functies is het regelen van de vochthuishouding in het lichaam. Als de balans verstoord is kan dit zorgen voor een hogere bloeddruk of voor problemen met de nieren.
Om de bloeddruk te verlagen of om de nieren te ontlasten kan het nodig zijn om minder zout te gebruiken. Per dag heeft u 3 gram zout nodig. Dit is de hoeveelheid die het lichaam nodig heeft om alle functies uit te voeren. Bij een zoutbeperkte voeding mag u niet meer dan 6 gram zout per dag gebruiken.
Zoutbeperkt dieet
Wat houdt het zoutbeperkt dieet in?

Broodmaaltijd
Gebruik geen sterk gezouten beleg zoals pekelvlees, spek, rookvlees en kaas. Kies liever voor:
lichtgezouten vleeswaren zoals fricandeau, kalkoenfilet, kipfilet, gekookte ham en rosbief;
zoet beleg zoals jam, appelstroop, hagelslag;
ei zonder zout (maximaal 1 per dag);
pindakaas of notenpasta
Warme Maaltijd
Helemaal zonder zout bereiden.
Maak zo min mogelijk gebruik van pakjes en zakjes kant-en-klaar producten.
Tussendoortjes
Maak zo min mogelijk gebruik van zoute snacks
De aanduiding van zoutarme producten

Er zijn voedingsmiddelen te koop, die speciaal zonder zout bereid zijn. Dit moet op de verpakking vermeld staan zoals:
zoutarm;
bereid zonder zout;
ongezouten;
zonder toevoeging van zout.
Let hierbij op of er geen ander soort zout gebruikt is, namelijk kaliumchloride. Dit smaakt hetzelfde als natriumchloride, maar zorgt niet voor meer natrium in het bloed. Dit zout heeft een nadeel. U kunt te veel kalium binnen krijgen. Daarom wordt ook dit zout afgeraden.
Zoutvervangende kruiden en specerijen
Verse producten

Ga zoveel mogelijk uit van verse producten.
Kruiden en specerijen

Maak gebruik van verse of gedroogde kruiden en specerijen. Gemengde kruiden (bijvoorbeeld gehakt-, vlees- en kipkruiden) bevatten veel zout en worden afgeraden. Er zijn zoutarme kruidenmengsels verkrijgbaar, maar ze zijn ook gemakkelijk zelf te maken. Hieronder volgen enkele suggesties
Algemene mix | Indiase kruidenmix | Kruidige pepermix |
|---|---|---|
1 eetlepel paprikapoeder | 1 theelepel gemalen kardemon | 3 eetlepels gemalen peper |
1 theelepel gemalen peper | 1 theelepel gemalen djinten | 1 theelepel gemalen tijm |
1 theelepel uienpoeder | 1 theelepel kerriepoeder | 1 theelepel paprikapoeder |
1 theelepel knoflookpoeder | ½ theelepel kaneel | ½ theelepel knoflookpoeder |
1 theelepel mosterdpoeder | ½ theelepel gemalen ketoembar | ½ theelepel uienpoeder |
1 theelepel nootmuskaat | ¼ theelepel nootmuskaat | |
1 theelepel gemalen ketoembar | ¼ theelepel kruidnagelgruis |
Soep, jus en saus
Soep

Soep uit blik of van een pakje gemaakt bevat veel zout. Zoutarme soep kan gemaakt worden van zoutarme bouillonkorrels/tabletten (met minder zout).
Maak zelf bouillon door vlees, kip of schenkel te laten trekken met lavas, laurier, foelie, peperkorrels, knolselderij, ui, prei, wortel en/of een kruidenbuiltje.
Voeg geen zout of soeparoma (maggi) toe.
U kunt de soep verder op smaak maken door het toevoegen van verse groenten, vlees, vis, kip, gehaktballetjes zonder zout ofzoutarme gehaktballetjes, vermicelli, rijst, macaroni, kruiden en specerijen zoals kervel, peterselie, selderij, bieslook, kerrie en peper.
Maak eventueel meerdere porties en vries een deel in.
Jus
Gebruik geen juspoeders of –mixen, die bevatten veel zout.
Jus kan op smaak gebracht worden met ui, knoflook, paprika, tomaat, champignons.
Zoutarme tomatenpuree, zoutarme juspoeder of zoutarme ketjap geven jus een lekkere smaak.
Jus kan gebonden worden met maïzena, aardappelmeel of bloem.
Saus
Het gebruik van kant-en-klare sauzen wordt afgeraden omdat het zout bevat. Kies zo nodig de variant met de minste hoeveelheid zout of maak bij voorkeur de saus zelf.
Kijk voor leuke recepten op nieren.nl.
Vlees, vleesvervangers en vis
Vlees

Vlees kunt u inwrijven met zoutarme mosterd of zoutarme tomatenpuree.
Door het meebakken van een uitje, paprika, champignons, knoflook en/of tomaat, wordt de smaak beter.
Gehakt en tartaar kan gemaakt worden met fijngesneden ui, paprika, bieslook of een zoutarme kruidenmengsel.
Vlees kan gemarineerd worden in een zoutarme marinade van olijfolie, 1 teentje knoflook, 1 theelepel tijm, 1 theelepel rozemarijn, peper.
Vleesvervangers
Tahoe en tempé naturel zijn vleesvervangers die weinig zout bevatten.
Er zijn ook kant-en-klare producten die wel veel zout bevatten zoals vegetarische groenteschijven, burgers of worstjes. Lees hierbij goed de etiketten.
Zelf geweekte bruine en witte bonen, ongezouten noten en af en toe een ei-gerecht kunnen vlees ook vervangen.
Voor een bonenburger kunt u gebruik maken van een potje bruine bonen. Laat deze uitlekken, spoel ze af en druk ze met een vork fijn. Snij een ui heel fijn en meng deze met 1 theelepel kerriepoeder door de bonen. Pers een ½ teentje knoflook er boven uit en verkruimel een ½ chilipepertje er boven. Meng alles goed en vorm er 4 platte schijven van. Bak deze in de pan.
Vis
Vis is heel goed in aluminiumfolie te bereiden.
Wrijf de vis in met citroensap en dille en leg er wortel, ui en prei op. Leg de vis op het ingevette aluminiumfolie, vouw het pakketje dicht en laat het ongeveer 15 minuten in de oven garen bij 200 ºC.Vis, bereid in de magnetron, blijft sappig en behoudt veel smaak
Aardappelen, rijst en pasta
Aardappelen
Breng aardappelen op smaak met nootmuskaat, peper en/of verse tuinkruiden.
Bak aardappelen met een ui, paprika(poeder) of kerrie.
Maak als variatie eens aardappelpuree (met nootmuskaat en/of peper).
Maak aardappels uit de oven met knoflook, groente en kruiden.
Rijst en pasta
Rijst of deegwaren zoals pasta kunt u het beste koken in zoutarme bouillon of met een kruidenbuiltje. Dit geeft meer smaak.
Groente

De smaak van groente blijft het best behouden bij kort koken in weinig water of stomen.
Wissel rauwe en gekookte groente af.
Een dressing zonder zout kunt u maken van 2 deel olie, 1 deel azijn, mespunt suiker, ui, peper, kerriepoeder of zoutarme mosterd.
Kies groentesoorten die van nature al veel smaak hebben, bijvoorbeeld wortelen, bieten, rode kool, witlof, spruiten.
U kunt groente (zoals bloemkool, witlof) ook gratineren met zoutarme kaas onder de grill.
Breng uw groente op smaak met verse en/of gedroogde kruiden en specerijen.
Tussendoortjes

Voorbeelden van zoute snacks zijn chips, pepsels, kaas, worst, haring, zoutjes, olijven, drop, gezouten popcorn en gezouten noten.
Kies liever voor:
ongezouten noten;
ongezouten popcorn
fruit en groente.
Of maak zelf chips door plakjes aardappel heel dun te snijden, in te vetten met olie en uit te spreiden over een bakplaat. Na 20 minuten bakken in een oven op 200°C is de chips klaar. Eventueel kun je er nog kruiden aan toevoegen voor of na het bakken. Denk bijvoorbeeld aan peper, knoflookpoeder, chilipoeder of paprikapoeder.
Vragen
en meer informatie
Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het Paramedisch Centrum, te bereiken op (0570) 53 50 20. Vraag naar de diëtetiek.
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.
