Zwangerschapsdiabetes
Wat is zwangerschapsdiabetes?
Wie krijgt zwangerschapsdiabetes?

U heeft een grotere kans op het ontwikkelen van zwangerschapsdiabetes wanneer:
U een eerstegraads familielid heeft met diabetes mellitus type 1 of type 2 (vader, moeder, broer of zus);
U eerder een kind heeft gekregen met een hoog geboortegewicht;
U in een eerdere zwangerschap zwangerschapsdiabetes had;
U een verstoorde (nuchtere) bloedglucosewaarde in eerste trimester;
U zelf te zwaar bent (BMI >30 bij de eerste zwangerschapscontrole);
U van een niet-westerse afkomst bent;
Uw baby een oplopende groei heeft tijdens de zwangerschap;
U zwanger bent van een meerling.
Orale glucose tolerantietest

U heeft een orale glucose tolerantietest gehad. Deze was rond 24 weken zwangerschap in verband met risicofactoren of oplopende groei van uw kind. De verloskundige heeft deze test aangevraagd.
Tijdens dit onderzoek heeft u een suikerdrankje gedronken en bloedonderzoek gehad. Hieruit is bekleken dat u zwangerschapsdiabetes heeft.
Risico’s bij zwangerschapsdiabetes

Bij zwangerschapsdiabetes is er een vergrote kans op oplopende groei van de baby tijdens de zwangerschap. Dit brengt risico’s met zich mee tijdens bevalling voor moeder en kind.
Het kan zijn dat je daarom de bevalling eerder ingeleid wordt. Daarnaast heeft de baby na de geboorte kans op lage bloedglucosewaarden.
Afspraken
U heeft zwangerschapsdiabetes, wat nu?
Door zwangerschapsdiabetes goed te behandelen, verkleint u de kans op problemen tijdens de zwangerschap, bij de bevalling en na de geboorte. U wordt daarbij begeleid door verschillende zorgverleners die u ondersteunen bij de behandeling.
Gynaecoloog / klinisch verloskundige

De gynaecoloog of klinisch verloskundige maakt om de 2-3 weken een echo om de groei en grootte van uw baby vast te stellen. Als de groei binnen bepaalde waarden blijft wordt u terug verwezen naar uw eigen verloskundige, tenzij er een andere reden is waarvoor u onder controle bent in het ziekenhuis voor begeleiding van uw zwangerschap.
Uw eigen verloskundige zal ook met enige regelmaat een groei echo (laten) maken. Als uw baby groot geschat wordt, met name als de groei van het buikje aan de ruime kant is en/of als u diabetes medicatie gebruikt, blijft u onder controle van de verloskundige zorg in het ziekenhuis door de klinisch verloskundigen en gynaecoloog.

Diëtist
Samen met de diëtist kijkt u naar uw huidige voedingspatroon. Om de glucosespiegel zo optimaal mogelijk te krijgen, moet u uw voedingspatroon eventueel aanpassen, bijvoorbeeld: meerdere eetmomenten per dag, vermijden van koolhydraten en suikerrijke producten.
U wordt verwezen naar een diëtist. Zij nemen contact met u op.
Verpleegkundig consulent diabetes

De verpleegkundig consulent diabetes, ook wel diabetesverpleegkundige genoemd, wordt betrokken wanneer bijvoorbeeld uw waardes na aanpassingen van uw voeding niet voldoende veranderen. Via de thuismeten app krijgt u informatie over zwangerschapsdiabetes en over goede glucosespiegels. U leert om zelf uw bloedsuikers te meten met een glucosemeter en glucosestripjes.
Bij uitzonderingen kan het zijn dat u meteen een afspraak met de diabetesverpleegkundige krijgt. Bijvoorbeeld als u niet goed met de thuismeten app om kan gaan omdat u een andere taal spreekt.
Uw zorgverzekeraar vergoedt het startpakket van de meter en de stripjes. Dit gaat af van uw eigen risico. Of u na het startpakket ook nog een vergoeding voor de stripjes krijgt, hangt af van uw zorgverzekeraar en of u medicatie gebruikt.
Internist

De internist is op de achtergrond betrokken bij de banhandeling wanneer dit nodig is.
Contact tussen behandelaren

Elke twee weken overleggen de gynaecoloog, verpleegkundig specialist en internist met elkaar. Aan de hand van uw bloedglucosewaarden en de groeicurve van de baby bepalen zij of de behandeling moet worden aangepast.
Bloedsuiker meten
Bloedsuiker meten en behandeling
Bloedsuiker: Hoe vaak meten?

In de eerste dagen meet u vijf keer per dag uw bloedglucose. Dit doet u op de volgende momenten:
Nuchter (voordat u iets heeft gegeten of gedronken)
Twee uur na het ontbijt
Twee uur na de lunch
Twee uur na het avondeten
Voor het slapen gaan
Hierbij wordt gestreefd naar de volgende bloedglucosewaarden:
Nuchter: Lager dan 5,3 mmol/L
Twee uur na elke maaltijd: Lager dan 6,7 mmol/L
De waarden van uw glucosespiegel geeft u door via de Thuismeten app.
Maakt u hier geen gebruik van?
Geef dan op afgesproken tijden geeft u de waarden van uw glucosespiegel via e-mail door aan de verpleegkundig consulent.
Het is belangrijk om altijd bovenstaande momenten aan te houden. Als u eerder of te laat meet zijn de waardes niet betrouwbaar. Mocht dit wel gebeuren geef dit dan altijd aan in de app of mail.
Bloedsuiker: instructievideo meten

In deze video's laten wij u zien hoe u uw glucose kunt meten. Mocht u na het zien van deze video nog hulp nodig hebben dan kunt u contact opnemen met het Virtueel Gezondheidscentrum Salland. Telefoonnummer : (0570) 51 81 05.
Stappenplan
Was altijd eerst uw handen met water en zeep voordat u gaat meten. Droog uw handen goed af.
Maak de prikpen klaar. Draai de dop eraf en plaats een nieuw lancet in de pen. Verwijder het afsluitdopje van het lancet. Plaats de draaidop op de pen, bepaal de prikdiepte en span de prikpen.
Haal een strip uit het potje en plaats deze in de glucosemeter.
Prik nu met de prikpen in de zijkant van een vingertop.
Houd de glucosemeter met het stripje in het druppeltje bloed. De strip zuigt de bloeddruppel op. U ziet de glucosewaarde na een paar seconden verschijnen.
Vul de glucosewaarde in de app in. Maakt u geen gebruik van de Thuismeten app? Geef dan op afgesproken tijden geeft u de waarden van uw glucosespiegel via telefoon of e-mail door aan de verpleegkundig consulent.
Gooi het naaldje/lancet na ieder gebruik weg in de naaldcontainer. De teststrip mag in de afvalbak.
Nieuwe teststrips en/of lancetten (naaldjes) nodig

Zijn uw teststrips en/of lancetten (naaldjes) op?
U kunt nieuwe bestellen bij Mediq. Het telefoonnummer is 088 888 9450.
De diabetesverpleegkundige heeft u daar aangemeld en weten welke meter u heeft.
Voeding en beweging
Beweging

Het is belangrijk om tijdens uw zwangerschap genoeg te bewegen. Door te bewegen verhoogt u de gevoeligheid voor het hormoon insuline en blijft de glucosewaarde lager.
Het advies is om minimaal 140 minuten per week te bewegen. Alles wat u kunt doen binnen de mogelijkheden van de zwangerschap met betrekking tot beweging helpt, bijvoorbeeld wandelen.
Voeding

Het bloedglucose in het lichaam wordt verhoogd door de koolhydraten in de voeding. Koolhydraten is een verzamelnaam voor verschillende soorten suikers die er zijn. Koolhydraten worden in het lichaam afgebroken tot glucose.
Wanneer u iets eet met koolhydraten komt er meer glucose in het bloed. Om ervoor te zorgen dat het bloedglucose niet blijft stijgen maakt het lichaam insuline aan. Insuline is een hormoon dat er voor zorgt dat de glucose vanuit het bloed kan worden opgenomen in de lichaamscellen. Deze lichaamscellen gebruiken glucose als brandstof.
Door de zwangerschapshormonen is het lichaam minder gevoelig geworden voor insuline. Door deze verminderde insulinegevoeligheid moet het lichaam extra insuline aanmaken. Bij zwangerschapsdiabetes maakt het lichaam onvoldoende insuline aan wat er voor zorgt dat er teveel glucose in het bloed achterblijft.
Voor meer informatie verwijzen wij u naar:
Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes
Afwijkende waarden
Mijn glucosewaarde is te hoog

Mijn nuchtere glucosewaarde is te hoog
Uw nuchtere glucosewaarde is te hoog, dit kan de volgende oorzaken hebben:
Slecht slapen
Stress
Griep
Te laat/te veel eten de avond ervoor
Geen beweging de avond ervoor
Hormonale veranderingen
In sommige gevallen kunt u hier rekening mee houden door de warme maaltijd vóór 8 uur in de avond te eten, de porties koolhydraten anders te verdelen of te verminderen. Ook kunt u proberen om wat te bewegen in de avond (een ommetje maken of wat in het huishouden doen).
Mijn glucosewaarde na de maaltijd is te hoog
Uw glucosewaarde na de maaltijd is te hoog, zorg ervoor dat u voor elke meting uw handen wast en 2 uur wacht na de maaltijd voordat u de meting verricht. Het kan ook nog de volgende oorzaken hebben:
Te veel koolhydraten
Tussendoortje genomen tussen de maaltijd en het meetmoment in
Stress
Griep
Geen of weinig beweging
Hormonale wisselingen
Als de waarde te hoog is, dan is het handig om er bewust van te zijn wat je hebt gegeten. U kunt de portiegrootte of koolhydraatinname wellicht aanpassen de volgende keer. U kunt wel tussendoortjes nemen, maar probeer dit uit te stellen tot na het meetmoment als dit mogelijk is.
Mijn glucosewaarde is te laag (hypo)

Uw nuchtere bloedglucosewaarde is te laag. Dit wordt ook wel een hypo genoemd. Hypo is de afkorting van het woord hypoglykemie. Dit betekent dat er te weinig glucose in het bloed is. De bloedglucosewaarde is dan minder dan 3.5
Als u geen medicatie (insuline) gebruikt en de bloedglucose is minder dan 3.5 mmol/l dan is dit geen hypo. U kunt wel een naar gevoel hebben. Dit gaat weg door wat te eten.
Als u wel medicatie (insuline) gebruikt en de bloedglucose is minder dan 3.5 mmol/l, dan spreken we van een hypo. Zie hieronder wat te doen bij een hypo bij insuline gebruik.
Herkennen van een hypo bij insuline gebruik
De signalen van een hypo zijn niet voor iedereen hetzelfde. Aan de volgende symptomen kan je een hypo herkennen:
Honger of een wee gevoel
Beven
Zweten
Trillen
Moeite met concentreren
Duizeligheid
Hoofpijn
Hartkloppingen
Tintelingen in bijvoorbeeld handen of voeten
Irritatie
Agressie
Wisselende stemmingen
Het is belangrijk om bij deze klachten altijd de bloedglucosewaarde te controleren.
Wat doen bij een hypo bij insuline gebruik
Ervaart u klachten en meet u een lage bloedglucosewaarde < 3.5 mmol/L dan kunt u zelf uw bloedglucosewaarde verhogen met snelwerkende koolhydraten:
Glas limonadesiroop/frisdrank (geen light/zero) met water of
4 a 6 tabletten (15 a 20 gram) druivensuikerMeet na 15 minuten opnieuw de bloedglucosewaarde
Indien nog < 3.5 mmol/L: herhaal bovenstaande
Indien het nog > 1 uur duurt voor de volgende maaltijd:
neem iets met langwerkende koolhydraten, bijvoorbeeld een boterham
De hypo kan veroorzaakt worden doordat u mogelijk teveel insuline hebt gespoten of te weinig hebt gegeten.
Herhaalt de hypo zich?
Neem dan contact op met de zorgverlener zodat de insulinedosering zo nodig verlaagd kan worden. Bekijk de video over een hyper en hypo van het Diabetesfonds
Insuline spuiten

Blijft de glucosespiegel te hoog ondanks het volgen van de dieetadviezen? Dan wordt in overleg met u besloten of u gaat starten met insuline. Insuline is niet schadelijk voor u en uw baby. Insuline wordt in het onderhuids vetweefsel gespoten en wordt vanuit daar snel of langzaam opgenomen in het bloed, afhankelijk van de soort insuline. U leert in dat geval zelf insuline spuiten.
Als uw nuchtere bloedsuiker boven de 5,1 mmol/L uitkomt, betekent dit dat uw alvleesklier in de nacht te weinig insuline maakt. Er is dan insuline nodig die in de loop van de nacht vanuit de huid opgenomen wordt in het bloed. Dit spuit u voor het slapengaan.
Wanneer de bloedsuiker stijgt 2 uur na een maaltijd, dan moet u bij deze maaltijd voortaan snelwerkende insuline spuiten.
De verpleegkundig consulent geeft door hoeveel insuline u moet gebruiken.
Instructie: insuline spuiten

U gaat starten met insuline en heeft dit en de benodigdheden opgehaald bij de apotheek. In deze video laten wij u zien hoe u insuline moet spuiten. Mocht u na het zien van deze video nog hulp nodig hebben dan kan u contact opnemen met het Virtueel Gezondheidscentrum Salland. Telefoonnummer : (0570) 51 81 05.
Hoe werkt insuline?

De alvleesklier maakt insuline aan. Insuline zorgt ervoor dat glucose (suiker) uit je voeding naar de cellen gaat als brandstof. Als u zwangerschapsdiabetes heeft, maakt uw lichaam te weinig insuline aan of u reageert er minder goed op. Er blijft dan te veel suiker in uw bloed zitten: u krijgt te hoge bloedglucosewaarden. Langdurig hoge waarden kunnen complicaties veroorzaken.
De bevalling

Als er geen medische reden is om eerder te bevallen, blijft u tot 42 weken onder controle bij uw eigen verloskundige. Onder haar begeleiding kunt u in deze periode ook thuis bevallen.
Als u bij 41 weken en 3 dagen nog niet bevallen bent, wordt u doorverwezen naar het ziekenhuis voor extra controle en om een eventuele inleiding te bespreken. Als alle controles goed zijn kunt u ook een spontane bevalling onder leiding van uw eigen verloskundige tot 42 weken afwachten, als u dat wilt.
Bevalling met medische indicatie

Als u onder controle bent in het ziekenhuis bij de gynaecoloog of klinisch verloskundige, kan het zijn dat, in verband met uw zwangerschapsdiabetes, de bevalling eerder wordt ingeleid. Bij welke zwangerschapsduur dit zal zijn, hangt af van uw situatie op dat moment. Dit is om de kans op complicaties tijdens en na de bevalling zo laag mogelijk te houden.
Als u medicijnen voor uw diabetes gebruikt, of als uw baby bij de geboorte boven een bepaald gewicht blijkt te zijn (boven de p97), zal bij uw baby bloedsuikercontrole worden uitgevoerd in de eerste 12 tot 24 uur na de geboorte.
Kinderen met een hoog geboortegewicht, of van een moeder die diabetes met medicatie heeft, kunnen juist een te lage bloedsuikerspiegel hebben. Het is belangrijk dit tijdig te weten en te corrigeren met wat extra voeding. Te lage bloedsuikers bij een pasgeboren baby kunnen schadelijk zijn als dit niet op tijd wordt ontdekt.
In zeldzame gevallen gaat een baby naar de couveuseafdeling voor een glucose-infuus.
Inleiding van de bevalling

Als uw bevalling binnenkort wordt ingeleid, wordt deze kunstmatig op gang gebracht. Hierbij worden uw vliezen gebroken en krijgt u medicijnen die de weeën opwekken. Een ingeleide bevalling vindt altijd in het ziekenhuis plaats en wordt begeleid door een klinisch verloskundige of arts en een verpleegkundige, onder verantwoordelijkheid van een gynaecoloog. In de folder hieronder kunt u hier meer over lezen.
Na de bevalling
Uw baby

Als u medicatie (insuline) gebruikt of uw baby een te hoog gewicht heeft, kan de glucosespiegel van uw baby na de geboorte snel dalen. Dit komt doordat de baby gewend is aan een grote hoeveelheid glucose. Deze zet hij/zij snel om met behulp van insuline. Na de geboorte stopt de toevoer van glucose ineens, maar is de insuline die de baby zelf maakt daar (nog) niet op ingesteld. Dit kan zorgen voor een lage bloedsuikerspiegel bij de baby.
Als er sprake is van een lage glucosespiegel bij de pasgeborene wordt meestal eerst gecorrigeerd met voeding. Dit is bij voorkeur borstvoeding of anders bijvoeding. Eventueel krijgt uw kind een beetje glucose water.
Pas bij erg lage glucosewaarden of glucosewaarden die niet verbeteren wordt een pasgeborene opgenomen op de couveuse afdeling voor een glucose-infuus.

Na de bevalling
Na de bevalling is de zwangerschapsdiabetes vrijwel altijd meteen over en kunt u stoppen met de medicijnen.
De behandeling bij de verpleegkundig consulent stopt dan en de huisarts neemt de controles over.
Als u medicijnen gebruikt dan krijgt u nog een controle bij de verpleegkundig consulent diabetes.
Controles

Het wordt aanbevolen om de eerste vijf jaar na de bevalling één keer per jaar uw bloedglucose te laten controleren.
Gevolgen voor later

U heeft een sterk verhoogd risico (ongeveer 50%) om later in uw leven diabetes mellitus type 2 te ontwikkelen.
Wanneer u in een eerdere zwangerschap zwangerschapsdiabetes heeft gehad, heeft u al vroeg in een volgende zwangerschap een verhoogd risico op opnieuw zwangerschapsdiabetes.
Er wordt daarom aanbevolen om in een volgende zwangerschap bij een zwangerschapsduur van 16 weken te laten onderzoeken of u weer zwangerschapsdiabetes heeft.
Meer informatie
Vragen?

Voor vragen over uw zwangerschap kunt u beste contact opnemen met uw verloskundige of gynaecoloog. Bij vragen over de bloedglucose kunt u het beste contact opnemen met de het Virtueel Gezondheidscentrum Salland als u gebruik maakt van de Thuismeten app. Telefoonnummer : (0570) 51 81 05.
Maakt u geen gebruik van de Thuismeten app? Dan kan u contact opnemen met de polikliniek Interne Geneeskunde. Telefoonnummer : (0570) 53 50 70.

Wilt u meer weten over zwangerschapsdiabetes? De volgende websites geven meer informatie:
Rechten en regels. Kent u ze?

Wij doen er alles aan om u de beste zorg en behandeling te geven. Dat doen we samen met u. Voor zowel u als de zorgverlener zijn er rechten en plichten. Het is belangrijk dat u ze kent. Bijvoorbeeld wat mag ik van mijn zorgverlener verwachten? Waar kan ik mijn medische gegevens inzien? Wat houdt het recht op privacy in? U leest ze op https://www.dz.nl/patient/rechten-en-regels.